Zakon za uprava za javni prihodi

I. OSNOVNI ODREDBI

 

^len 1

 

So ovoj zakon se osnova Uprava za javni prihodi i se ureduvaat rabotite na utvrduvawe , kontrola i naplata na javnite prihodi od dano~nite obvrznici.

^len 2

Upravata za javni prihodi gi vr{i rabotite na javnite prihodi, kako organ vo sostav na Ministerstvoto za finansii.

^len 3

Raboti na javni prihodi se so zakon utvrdeni raboti so ~ie izvr{uvawe se obezbeduva sproveduvawe na zakon i na propisi doneseni vrz osnova na zakon vo vrska so izvr{uvaweto na obvrskite po osnova na danoci, taksi i drugi javni dava~ki utvrdeni so zakon( vo natamo{niot tekst: raboti na javni prihodi).

^len 4

Pravnite i fizi~kite lica koi vr{at dejnost i gra|anite se dol`ni na barawe na Upravata za javni prihodi da gi dostavat podatocite i da gi stavat na raspolagawe dokumentite od zna~ewe za utvrduvawe na javnite prihodi

^len 5

Upravata za javni prihodi vo vr{ewe na rabotite od svoja nadle`nost mo`e da primeni i merki na prinuda, pod uslovi predvideni so zakon.

^len 6

Upravata za javni prihodi gi informira dano~nite obrznici za pravata i obvrskite koi proizleguvaat od primenata na propisite od oblasta na javnite prihodi i za pravata na olesnuvawe i osloboduvawe od pla}awe na danoci, taksi i drugi javni dava~ki.

 

 

II. ORGANIZACIJA NA UPRAVATA NA JAVNI PRIHODI

^len 7

Upravata za javni prihodi vo vr{eweto na rabotite od svojata nadle`nost funkcionira edinstveno na teritorijata na Republikata i za svojata rabota odgovara na Ministerstvo za finansii i Vladata na Republika Makedonija.

^len 8

Za vr{ewe na rabotite na javnite prihodi vo Upravata za javni prihodi se osnovaat podra~ni edinici.

Podra~nite edinici se osnovaat vo sekoja op{tina i gradot Skopje , a mo`e da se osnovaat i za dve i pove}e op{tini.

Upravata za javni prihodi i podra~nite edinici imaat pe~at.

 

 

III .NADLE@NOST NA UPRAVATA ZA JAVNI PRIHODI

^len 9

 

Rabotite na javnite prihodi {to gi vr{i Upravata za javni prihodi se odnesuvaat osobeno na:

  1. utvrduvawe na poedine~nite obvrski po osnova na danoci, taksi i drugi javni prihodi na dano~nite obvrznici;
  2. obezbeduvawe ednakva primena na zakonite od oblasta na javnite prihodi na cela teritorija na Republika Makedonija i vr{ewe neposredna kontrola na sproveduvawe na zakonite i drugite propisi od oblasta na javnite prihodi;
  3. kontrola na ostvaruvawe na prihodite, tro{ocite na raboteweto, iska`uvawe na dobivkata i drugite elementi od vlijanie za utvrduvawe na visinata na javnite prihodi;
  4. kontrola nad iska`uvaweto na podatocite za pravoto na dano~nite olesnuvawa i osloboduvawa;
  5. redovna i prisilna naplata na javnite prihodi;
  6. vodewe evidencija za danokot na promet na proizvodite i uslugite, prihodite, vidot i vrednosta na imotot, prometot na imotot, kako i drugi fakti od vlijanie za utvrduvawe na javnite prihodi i za ostvaruvawe na pravata i obvrskite na dano~nite obvrznici;
  7. vodewe na evidencija za visinata na utvrdenite obvrski na dano~nite obvrznici i nivnoto navremeno izvr{uvawe;
  8. evidentirawe na promenite kaj dano~nite obvrznici po vidovi na danoci , taksi i drugi javni dava~ki;
  9. obezbeduvawe podatoci za visinata na optovaruvaweto na obvrznicite po osnova na danoci, taksi i drugi javni dava~ki;
  10. organizacija i planirawe na kontrolata vrz dano~nite obrvrznici vo odnos na pla}aweto na dano~nite obvrski i obezbeduvawe edinstvena metodologija pri vr{eweto na kontrolata;
  11. donesuvawe upatstva za sproveduvawe na edinstvena primena na propisite;
  12. voveduvawe evidencija na dano~nite obvrznici preku edinstven registraski (mati~en) broj;
  13. izgotvuvawe analizi, informacii i izve{tai za sostojbata vo oblasta na javnite prihodi;
  14. davawe na mislewa za primena na propisite od oblasta na javnite prihodi;
  15. izgotvuvawe nacrti na zakoni i drugi propisi od oblasta na javnite prihodi;
  16. re{avawe vo upravna postapka po predmetite od javnite prihodi;
  17. se gri`i za unapreduvawe na rabotata i stru~noto usovr{uvawe na rabotnicite koi rabotat na rabotite na javnite prihodi;
  18. obezbeduvawe edinstveni obrasci na dano~ni prijavi i drugi formulari;
  19. organizirawe na funkcionirawe na edinstven informacionen podsistem od oblasta na javnite prihodi, vo ~ii ramki se obezbeduvaat i podatocite neophodni za funkcionirawe na organot, sledewe na izvr{uvaweto na obvrskite na dano~nite obvrznici, sledewe na ostvaruvawe na pravata i obvrskite na gra|anite i obezbeduvawe i drugi podatoci od zna~ewe za sogleduvawe na sostojbite od oblasta na javnite prihodi i nivno unapreduvawe, i
  20. vr{ewe na drugi raboti opredeleni so zakon.

^len 10

 

Upravata za javni prihodi, pokraj rabotite od ~len 9 na ovoj zakon vr{i i raboti {to se odnesuvaat na utvrduvawe na obvrski za pla}awe pridonesi, samo pridonesi i drugi dava~ki dokolku tie raboti i se dovereni so zakon ili odluka zasnovani vrz zakon.

Za vr{ewe na rabotite od stav 1 na ovoj ~len se sklu~uva dogovor i se naplatuva nadomestok.

Prihodite od nadomestokot od stav 2 na ovoj ~len se uplatuvaat vo Buxetot na Republika Makedonija.

IV.RAKOVODEWE SO UPRAVATA ZA JAVNI PRIHODI

^len 11

 

So rabotata na Upravata za javni prihodi rakovodi direktor.

Direktorot na Upravata za javni prihodi ima zamenik i pomo{nici.

Direktorot na Upravata za javni prihodi, zamenikot i pomo{nicite na direktorot gi imenuva i razre{uva Vladata na Republika Makedonija, po predlog na ministerot za finansii.

Rabotnicite koi rakovodat so podra~nite edinici, gi nazna~uva i razre{uva ministerot za finansii po predlog na direktorot na Upravata za javni prihodi.

 

 

 

V. DANO^NA INSPEKCIJA

^len 12

 

Za vr{eweto na rabotite na kontrola na javni prihodi vo Upravata za javnite prihodi se osnova posebna organizaciona edinica- dano~na inspekcija.

Rabotite na kontrola na javnite prihodi gi vr{at ovlastenite rabotnici- dano~nite inspektori.

Za dano~en inspektor mo`e da bide nazna~eno lice koe ima visoka stru~na podgotovka- ekonomska ili pravna nasoka i rabotno iskustvo od najmalku tri godini na isti ili sli~ni raboti.

Dano~niot inspektor go nazna~uva i razre{uva ministerot za finansii po predlog na direktorot na Upravta za javni prihodi, a soglasnost dava Vladata na Republika Makedonija.

^len 13

 

Dano~nata inspekcija kaj dano~nite obvrznici osobeno gi vr{i slednive raboti:

  1. kontrola na pravilnosta na vodeweto na rabotnite knigi, dokumentacijata vo raboteweto i druga propi{ana evidencija od strana na dano~nite obvrznici;
  2. pregled na potro{eniot materijal i zalihi, inventarot, surovinite, poluproizvodite, gotovite proizvodi i osnovnite sredstva;
  3. kontrola na na~inot na pla}awe na danocite, taksite i drugite javni dava~ki;
  4. kontrola na delovnite i drugi prostorii vo koi se vr{i dejnosta ili se ~uva stokata i drugite proizvodi;
  5. soslu{uva obvrznici i svedoci, odnosno pribavuva pismeni izjavi za fakti od zna~ewe za utvrduvawe na javnite prihodi;
  6. kontrola nasostojbata i vrednosta na nedvi`nostite, imotot i imotnite prava {to podle`at na odano~uvawe;
  7. kontrola na izvr{enite kupoproda`bi na nedvi`nosti i prava i
  8. vr{i i drugi raboti neophodni za otkrivawe i sankcionirawe na prikrienite danoci, taksi i drugi javni dava~ki.

^len 14

 

Pri vr{eweto kontrola, inspektorot ima pravo privremeno da odzeme stoka vo promet do donesuvawe na kone~noto re{enie vo prekr{o~nata postapka.

Odzemawe na stoka vo promet od stav 1 na ovoj ~len se vr{I koga:

Definitifno odzemenite stoki od stav 2 na ovoj ~len podle`at na javna proda`ba i po odbivawe na tro{ocite, se prihod na Republikata.

Javnata licitacija se sproveduva spored odredbite na Zakonot za personalen danok od dohod.

^len 15

 

Pri vr{eweto na kontrolata inspektorot privremeno do zavr{uvaweto na postapkata ima pravo da:

^len 16

 

Koga postoi osnovano somnenie deka vo delovna ili druga prostorija, nadvor od delovniot prostor kade {to se vr{i dejnosta, se vr{i stopanska ili druga dejnost koja podle`i na odano~uvawe, inspektorot vrz osnova na re{enie }e izvr{i kontrola vo tie prostorii.

^len 17

 

Dano~en obvrznik e dol`en na inspektorot da mu gi obezbedi potrebnite uslovi za vr{ewe na kontrolata.

Dano~niot obvrznik, odnosno odgovornoto lice kaj dano~niot obvrznik e dol`no da dade i pismeni objasnuvawa vo vrska so predmetot na kontrolata, na barawe i vo rok {to }e go opredeli inspektorot.

^len 18

Ako vo postapka na kontrola inspektorot utvrdi deka kaj dano~niot obvrznik knigovodstvoto e neuredno i nea`urno, deka ne se presmetani ili deka neto~no se presmetani propi{anite obvrski, so zaklu~ok }e mu nalo`i na dano~niot obvrznik vo opredelen rok da go dovede vo red i da go a`urira knigovodstvoto, odnosno da gi presmeta i namiri obvrskite.

Ako dano~niot obvrznik ne gi izvr{i vo utvrdeniot rok nalozite od zaklu~okot od stavot 1 na ovoj ~len, so re{enieto od ~len 20 na ovoj zakon, }e se izre~e zabrana na raspolagawe so sredstva na `iro-smetkata, vremena zabrana za vr{ewe na dejnosta i drugi merki utvrdeni so zakon.

^len 19

 

Za izvr{enata kontrola inspektorot sostavuva zapisnik.

Zapisnikot za izvr{enata kontrola se dostavuva do dano~niot obvrznik, najdocna vo rok od osum dena od denot na izvr{enata kontrola.

Dano~niot obvrznik mo`e da dade zabele{ki na zapisnikot vo rok od osum dena, od priemot na zapisnikot.

Ako vo zabele{kite na zapisnikot se iznesat fakti i se predlo`at dokazi {to bi vlijaele vrz donesuvaweto na re{enieto i prezemaweto na drugite merki vo soglasnost so zakonot, }e se proverat iznesenite fakti i prilo`enite dokazi i za toa }e se sostavi dopolnitelen zapisnik.

^len 20

 

Ako vo postapkata na kontrola se utvrdat nezakonitosti, odnosno nepravilnosti, inspektorot donesuva re{enie so koe na dano~niot obvrznik mu se nalo`uva prezemawe na opredelenite dejstvija za otstranuvawe na nezakonitostite, odnosno nepravilnostite koe se dostavuva na dano~niot obvrznik.

Re{enieto od stav 1 na ovoj ~len se donesuva vo rok od 30 dena od denot na priemot na zabele{kite dadeni na zapisnikot za izvr{enata kontrola, odnosno od denot na istekot na rokot za davawe na zabele{kite na toj zapisnik.

So re{enieto od stav 1 na ovoj ~len se opredeluvaat rokovite vo koi dano~niot obvrznik e dol`en da gi otstrani utvrdenite nezakonitosti, odnosno nepravilnosti {to ne mo`at da bidat pokratki od osum dena nitu podolgi od 15 dena od koga re{enieto }e stane kone~no.

^len 21

 

Protiv re{enieto od ~lenot 20 na ovoj zakon dano~niot obvrznik mo`e vo rok od 15 dena od denot na dostavuvawe na re{enieto da izjavi `alba do direktorot na Upravata za javni prihodi.

Donesenoto re{enie na direktorot na Upravata za javni prihodi od sta1 na ovoj ~len e kone~no vo upravnata postapka.

^len 22

 

Vo pogled na donesuvaweto na re{enieto i prezemaweto na drugite dejstvija vo postapkata na kontrola se primenuvaat odredbite na Zakonot za op{tata upravna postapka, dokolku so ovoj zakon ne e poinaku opredeleno.

^len 23

 

Dokolku inspektorot utvrdi deka postoi osnovano somnenie deka e storeno krivi~no delo, stopanski prestap ili prekr{ok, bez odlagawe e dol`en da podnese barawe, odnosno prijava do javnoto obvinitelstvo i sudot za prekr{oci.

^len 24

 

Sekoe pravno i fizi~ko lice e dol`no na inspektorot da mu ovozmo`i vr{ewe na inspekciska kontrola, da mu gi stavi na uvid i raspolagawe site dokazi i da dade izjava za faktite {to se od zna~ewe za utvrduvawe na javnite prihodi.

 

^len 25

 

Inspektorot pri vr{eweto na kontrolata na javnite prihodi mora da ima slu`bena legitimacija.

Formata i sodr`inata na slu`benata legitimacija gi propi{uva ministerot za finansii.

 

 

 

 

 

    1. INFORMACIONEN PODSISTEM

 

^len 26

 

Vo Upravata za javni prihodi se formira informacionen podsistem vo ~ii ramki se obezbeduva edinstven na~in na funkcionirawe na ureduvawe na standardite, definicijata, klasifikacijata i nomenklaturata, kodirawe na podatocite, tehni~kata obrabotka, prenesuvaweto i iska`uvaweto na podatocite za dano~nite obvrznici.

^len 27

 

Upravata za javni prihodi e dol`na da obezbedi za{tita i doverlivost na podatocite i informaciite so koi raspolaga, a so koi mo`e da mu se nanese materijalna ili druga {teta na dano~niot obvrznik ili drugo lice vo postapkata.

^len 28

 

Obvrskite na dano~nite obvrznici po osnova na javnite prihodi se kni`at vo dano~noto knigovodstvo na na~in koj ovozmo`uva uvid vo visinata na zadol`uvaweto na vidovi na danoci, taksi i drugi javni dava~ki, izvr{eni uplati, sostojba na dolgot i presmetani tro{oci i kamata.

^len 29

Ispravata koja se izdava vrz osnova na knogovodstvenat evidencija za obvrskite koi se vodat po odredbite na ovoj zakon i propisite doneseni vrz osnova na zakon, se smeta za javna isprava.

^len 30

 

Ministerot za finansii donesuva pobliski propisi za dano~noto knigovodstvo.

 

 

 

^len 31

Dano~niot obvrznik ima pravo na uvid vo evidencijata i podatocite koi vo vrska so nego gi vodi Upravata za javni prihodi.

 

 

VII. SREDSTVA ZA RABOTA I FINANSIRAWE

 

^len 32

 

Pokraj sredstvata obezbedeni od Buxetot na Republikata, Upravata za javni prihodi ostvaruva sredstva i od:

  1. 15% od naplatenata kamata za nenavremeno platenite prihodi i
  2. 20% od odano~enite neprijaveni prihodi.

Sredstvata od stav 1 na ovoj ~len se koristat za organizacija, modernizacija i unapreduvawe na Upravata za javni prihodi i za stimulacija na vrabotenite.

Koristeweto na sredtsvata od stav 2 na ovoj ~len se vr{i spored Programa {to ja donesuva Vladata na Republika Makedonija.

 

 

VIII. KAZNENI ODREDBI

 

^len 33

 

So pari~na kazna edna do pet plati }e se kazni za prek{ok odgovornoto lice kaj pravnoto lice i fizi~koto lice {to vr{i dejnost ako na Upravata za javni prihodi na barawe ne gi stavi na raspolagawe dokumentite od zna~ewe za utvrduvawe na javnite prihodi( ~len 4 od ovoj zakon).

 

^len 34

 

So pari~na kazna 50 do 100 plati }e se kazni za prekr{ok pravnoto lice:

  1. dokolku na inspektorot ne mu gi obezbedi potrebnite uslovi za vr{ewe na kontrola ( ~len 17 od ovoj zakon) i
  2. dokolku ne dade pismeni objasnuvawa vo vrska so predmetot na kontrolata ( ~len 17 od ovoj zakon).

Za prekr{ocite od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni i odgovornoto lice vo pravnoto lice so pari~na kazna od osum do petnaeset plati.

Za prekr{ocite od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni i fizi~koto lice {to vr{i dejnost so pari~na kazna od osum do petnaeset plati.

 

 

^len 35

 

So pari~na kazna 50 do 100 plati }e se kazni za prekr{ok pravnoto lice dokolku na inspektorot ne mu ovozmo`i vr{ewe na inspekciska kontrola i vr{ewe na drugi raboti ( ~len 24 od ovoj zakon).

Za prekr{ok od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni i dogovornoto lice vo pravnoto lice so pari~na kazna od osum do petnaeset plati.

Za prekr{ok od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni i fizi~koto lice {to vr{i dejnost so pari~na kazna od osum do petnaeset plati.

 

 

 

 

IX. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

 

^len 36

 

Kontrolata na transformacijata na op{testveniot kapital, soglasno so ~len 103 sta 3 od Zakonot za transformacija na pretprijatijata so op{testven kapital ( " Slu`ben vesnik na Republika Makedonija" broj 38/93 i 48/93) , preminuva vo Upravata za javni prihodi so vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

Upravata za javni prihodi gi prezema vrabotenite od Slu`bata na op{testveno knigovodtsvo vo Republika Makedonija koi se zadol`eni da ja vr{at kontrolata od stav 1 na ovoj ~len.

Rabotnicite od stav 2 na ovoj ~len prodol`uvaat da gi vr{at rabotite na kontrolata od stav 1 na ovoj ~len.

 

^len 37

So denot na otpo~nuvawe na primena na ovoj zakon, Republi~kata uprava za prihodi i podra~nite organi- oddelenijata za danoci i oddelenijata za inspekcija, prodol`uvaat so rabota kako Uprava za javni prihodi so delokrug utvrden so ovoj zakon.

 

^len 38

 

So denot na otpo~nuvaweto na primenata na ovoj zakon, Upravata za javni prihodi gi prezema vrabotenite od Slu`bata na op{testveno knigovodstvo na Republika Makedonija koi rabotat na kontrola.

Upravata za javni rpihodi go prevzema delot od imotot, opremata, sredstvata za rabota, predmetite, arhivata i drugiot registratoren materijal i pari~nite sredstva od SOK na Republika makedonija - Centrala i nejzinite organizacioni edinici vo op{tinite, koj e vo funkcija na vr{ewe na rabotite na javnite prihodi, utvrden od posebnata komisija formirana od Vladata na Republika Makedonija za so~inuvawe na definitifen delben bilans na Slu`bata na op{testveno knigovodstvo na Republika Makedonija.

Komisijata od stavot 2 na ovoj ~len izvr{uva delba na imotot, materijalnite, tehni~kite i drugite sredstva i so~inuva definitiven delben bilans vo rok od tri meseci od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

Izve{tajot na Komisijata od stavot 2 na ovoj ~len za izvr{enata

delba na imotot na Slu`bata na op{testveno knigovodstvo na Republika makedfonija me|u Upravata za javni prihodi i Zavodot za platen promet go potvrduva Vladata na Republika Makedonija.

^len 39

 

Zapo~natite a nedovr{eni predmeti koi se vodat vo Slu`bata na op{testveno knigovodstvo i kaj Republi~kata uprava za prihodi, preminuvaat vo nadle`nost na Upravata za javni prihodi, so denot na otpo~nuvawer na primenata na ovoj zakon.

Nere{enite upravni i smetkovodstveni sporovi koi se zavedeni pred nadle`nite stopanski sudovi spored Zakonot za Slu`bata na op{testvenoto knigovodstvo, }e se re{at soglasno so propisite spored koi postapkata e zapo~nata.

 

^len 40

 

So denot na primena na ovoj zakon, prestanuvaat da va`at Zakonot za organizacija i finansirawe na Slu`bata za prihodi vo Republika makedonija ( " Slu`ben vesnik na SRM " broj 42/68 I 42/76), odredbite za kontrola kaj pravnite od Zakonot za Slu`bata za op{testveno knigovodstvo vo Republika Makedonija (" Slu`ben vesnik na SRM" broj 44/85) prestanuvaat da va`at, a soodvetnite odredbi od Zakonot za Slu`bata na op{testvenoto knigovodstvo (" Slu`ben vesnik na SFRJ" broj 70/83, 16/86, 72/86, 74/87, 37/88, 61/88, 57/89,79/90 I 21/91), pretsanuvaat da se primenuvaat vo Republika Makedonija.

 

^len 41

 

Ovoj zakon vleguva vo sila so denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika makedonija", a }e se primenuva od 1 januari 1994 godina.