ZAKON

ZA PATNITE ISPRAVI NA DR@AVJANITE NA REPUBLIKA MAKEDONIJA

1. OP[TI ODREDBI


^len 1

So ovoj zakon se utvrduvaat vidovite patni ispravi i vizi i postapkata za nivno izdavawe na dr`avjanite na Republika Makedonija.

^len 2

Za patuvawe vo stranstvo na dr`avjanite na Republika Makedonija potrebna im e patna isprava utvrdena so ovoj zakon, ako so me|unaroden dogovor ne e poinaku opredeleno.
Vladata na Republika Makedonija mo`e da odredi deka za patuvawe vo stranstvo ili vo oddelni stranski dr`avi e potrebna i viza od pri~ina za me|unaroden reciprocitet, zaradi za{tita na bezbednosta na Republika Makedonija ili za{tita na zdravjeto na lu|eto.

2. VIDOVI PATNI ISPRAVI I VIZI I NADLE@NOSTI ZA NIVNO IZDAVAWE

^len 3

Patni ispravi se: paso{, zaedni~ki paso{, diplomatski paso{, slu`ben paso{ i paten list, kako i patni ispravi koi se izdavaat vrz osnova na me|unarodni dogovori.
Za vreme na prestojot vo stranstvo, patnata isprava slu`i za utvrduvawe na identitetot i kako dokaz za dr`avjanstvo na Republika Makedonija.
Kako patna isprava za patuvawe vo stranstvo na ~lenovite na ekipa`ot na plovilata vo pomorskiot, re~niot i ezerskiot soobra}aj im slu`i i pomorskata, odnosno brodarskata kni{ka, so viza izdadena vo smisla na ovoj zakon.

^len 4

Dr`avjanin na Republika Makedonija mo`e da ima samo edna patna isprava od ist vid izdadena od nadle`en organ na Republika Makedonija.

^len 5

Paso{ot e li~na isprava koja mu se izdava na dr`avjanin na Republika Makedonija zaradi patuvawe i prestoj vo stranstvo, kako i za vra}awe vo zemjata.
Zabraneto e da se dade patna isprava na posluga na drug ili liceto da se poslu`i so tu|a patna isprava kako svoja.

^len 6

Lice do navr{eni 14 godini `ivot (vo natamo{niot tekst: dete), mo`e da ima sopstven paso{ ili na barawe na roditelite ili staratelot, da bide zapi{ano vo paso{ot na eden od roditelite, odnosno staratelot.

^len 7

Ako deteto patuva vo stranstvo ili se vra}a od stranstvo bez prisustvo na roditel ili stratel ili e vo prisustvo na drugo lice, za negovoto patuvawe potrebna e pismena soglasnost od roditelite ili staratelot, zaverena od Ministerstvoto za vnatre{ni raboti, odnosno od diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stranstvo.

^len 8

Zaedni~kiot paso{ e patna isprava koja se izdava za grupa od najmalku pet, a najmnogu 50 dr`avjani na Republika Makedonija, koi zaedno patuvaat vo stranstvo i zaedno se vra}aat vo zemjata.
Pri patuvawe vo stranstvo so zaedni~ki paso{, voda~ot na grupata e dol`en da ima sopstven paso{, a licata koi se vneseni vo zadeni~kiot paso{ se dol`ni da imaat so sebe javna isprava so fotografija, od koja mo`e da se utvrdi nivniot identitet.
Dokolku liceto koe se vnesuva vo zaedni~kiot paso{, poseduva i li~en paso{, istiot se ostava na ~uvawe vo Ministerstvoto za vnatre{ni raboti kade {to e izdaden zaedni~kiot paso{ - do zavr{uvaweto na patuvaweto.

^len 9

Patniot list e li~na isprava koja mu se izdava na dr`avjanin na Republika Makedonija koj ostanal vo stranstvo bez patna isprava, samo za vra}awe vo zemjata.

^len 10

Diplomatskiot i slu`beniot paso{ se ispravi koi se izdavaat na nositel na javna funkcija i rabotnik vo dr`avnite organi, zaradi patuvawe vo stranstvo i obezbeduvawe na nivnata za{tita pri izvr{uvawe na slu`benite zada~i, vo soglasnost so me|unarodnoto pravo.
Diplomatskiot i slu`beniot paso{ mo`e da se koristi samo ako ima viza.
Diplomatskiot i slu`beniot paso{ se sopstvenost na Republika Makedonija.

^len 11

Diplomatski paso{ im se izdava na funkcioneri i rakovodni rabotnici vo dr`avni organi; na rabotnici vo diplomatsko-konzularnite pretstavni{tva na Republika Makedonija vo stranstvo; na rabotnici na ministerstvoto nadle`no za rabotite od oblasta na me|unarodnite odnosi koi izvr{uvaat diplomatsko-konzularni raboti i zada~i i imaat diplomatski status; na ~lenovi na dr`avni delegacii na Republika Makedonija; na lica koi so odluka na Vladata na Republika Makedonija zaminuvaat na rabota vo me|unarodni organizacii vo svojstvo na funkcioneri so diplomatski rang vo tie organizacii, kako i na diplomatski kuriri.
Diplomatski paso{ mo`e da im se izdade i na ~lenovite na potesnoto semejstvo na licata od stav 1 na ovoj ~len, koga istite `iveat so niv vo zaedni~ko doma}instvo vo stranstvo.

^len 12

Slu`beniot paso{ se izdava na rabotnici na ministerstvoto nadle`no za rabotite od oblasta na me|unarodnite odnosi i na rabotnici vo diplomatsko-konzularnite pretstavni{tva na Republika Makedonija vo stranstvo, osven na licata od ~len 11 na ovoj zakon, kako i na rabotnici na drugi dr`avni organi koi patuvaat vo stranstvo zaradi slu`bena rabota, a za {to e potrebno poseduvawe na slu`ben paso{.
Slu`ben paso{ mo`e da se izdade i na ~lenovite na potesnoto semejstvo na licata od stav 1 na ovoj ~len, a koi so niv `iveat vo zaedni~ko doma}instvo vo stranstvo.

^len 13

Vizata e odobrenie za patuvawe vo stranstvo koja se vnesuva vo patnata isprava i so koja se konstatira deka na imatelot na patnata isprava mu e odobreno preminuvawe na dr`avnata granica, poradi zaminuvawe vo zemjata koja e nazna~ena vo vizata i vo rokot predviden vo istata.
Vizata se izdava za edno ili pove}e patuvawa vo stranstvo.

^len 14

Paso{, zaedni~ki paso{, patna isprava na slu`beniot personal vo me|unarodniot soobra}a izdadena vrz osnova na me|unaroden dogovor i viza, izdava Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.
Vo itni slu~ai (lekuvawe, bolest, smrt na ~len na potesnoto semejstvo, neodlo`en slu`ben pat i sli~no) viza na paso{ i viza na zaedni~ki paso{ mo`e da se izdade i pri kontrola na preminuvaweto na dr`avnata granica.

^len 15

Diplomatskiot i slu`beniot paso{, kako i vizite na tie paso{i gi izdava ministerstvoto nadle`no za rabotite od oblasta na me|unarodnite odnosi.

^len 16

Na dr`avjanin na Republika Makedonija, koj vo stranstvo prestojuva neprekinato pove}e od {est meseci, paso{ i viza na toj paso{ mo`e da mu izdade diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stranstvo.
Po isklu~ok na odredbata od stav 1 na ovoj ~len na dr`avjanin na Republika Makedonija na koj vo stranstvo mu e izguben paso{ot, e neophodno da ostane vo stranstvo podolgo od 30 dena poradi lekuvawe, slu`bena rabota, {koluvawe, specijalizacija ili od drugi opravdani pri~ini, diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stranstvo mo`e da mu izdade paso{ i viza na toj paso{.

^len 17

Patniot list go izdava diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stranstvo na dr`avjanin na Republika Makedonija, koj vo stranstvo ostanal bez patna isprava.

3. VA@EWE NA PATNITE ISPRAVI I VIZI

^len 18

Paso{ot se izdava so rok na va`ewe od deset godini, a za lica pomladi od 27 godini so rok na va`ewe od pet godini.

^len 19

Zaedni~kiot paso{ se izdva so rok na va`ewe do 30 dena ili za vremeto koe e potrebno za vra}awe vo Republika Makedonija.

^len 20

Patniot list se izdava so rok na va`ewe do 30 dena ili za vremeto koe e potrebno za vra}awe vo Republika Makedonija.

^len 21

Diplomatskiot i slu`beniot paso{ se izdavaat so rok na va`ewe do pet godini.

^len 22

Viza na paso{ i zaedni~ki paso{ se izdava so rok na va`ewe koj ne mo`e da bide podolg od rokot na va`eweto na paso{ot.
Viza na pomorska i brodarska kni{ka se izdava so rok na va`ewe od pet godini.
Za patna isprava na slu`beniot personal vo me|unarodniot soobra}aj izdadena vrz osnova na me|unaroden dogovor, viza se izdava so rok na va`eweto na takvata patna isprava, no ne podolgo od pet godini.

^len 23

Paso{ot, diplomatskiot paso{ i slu`beniot paso{ va`at za neograni~en broj patuvawa vo stranstvo.
Zaedni~ki paso{ se izdava so va`nost za edno patuvawe vo odredena dr`ava, odnosno dr`avi.

^len 24

Viza se izdava so va`ewe za patuvawe vo odredena dr`ava, pove}e dr`avi ili za site dr`avi.

4. POSTAPKA ZA IZDAVAWE NA PATNI ISPRAVI, VIZI I VODEWE NA EVIDENCIJA

1. Obrasci na patni ispravi i vizi i vodewe na evidencija

^len 25

Patnata isprava i vizata se izdava na propi{an obrazec koj go sodr`i grbot i imeto na Republika Makedonija.

^len 26

Vo paso{ot i patniot list se vnesuvaat slednive podatoci za imatelot na patna isprava:
1) prezime i ime
2) den, mesec i godina na ra|awe,
3) mesto i op{tina na ra|awe,
4) `iveali{te
5) dr`avjanstvo i
6) edinstven mati~en broj na gra|aninot.
Vo zaedni~kiot paso{ se zapi{uva dr`avata vo koja grupata patuva, prezimeto, imeto i brojot na paso{ot na voda~ot na grupata i prezime, ime, den, mesec, godina, mesto i op{tina na ra|awe i `iveali{te na ~lenovite na grupata.
Vo diplomatskiot i slu`beniot paso{ se vnesuvaat podatocite od stav 1 to~ki 1 i 2 na ovoj ~len, kako i podatokot za funkcijata na nositelot na toj paso{.

^len 27

Za izdadenite patni ispravi i vizi, kako i za izgubenite i is~eznatite patni ispravi, Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i diplomatsko-konzularnite pretstavni{tva na Republika Makedonija vo stranstvo, vodat propi{ana evidencija soglasno so utvrdenite standardi i zakonski propisi.

^len 28

Obrascite na patnite ispravi i na vizite se pe~atat na makedonski jazik, i so prevod na angliski, germanski i francuski jazik.

2. Barawe za izdavawe na patni ispravi i vizi

^len 29

Paso{, zaedni~ki paso{ i paten list za vra}awe vo zemjata, se izdava na barawe na gra|aninot.
Diplomatski i slu`ben paso{ se izdava na barawe na nadle`en dr`aven organ.

^len 30

Baraweto za izdavawe na patna isprava ili viza se podnesuva li~no na propi{an obrazec.
Za maloletno lice, odnosno lice koe e li{eno od delovna sposobnost, baraweto za izdavawe na patna isprava ili viza go podnesuva eden od roditelite, odnosno staratelot.

^len 31

Baraweto za izdavawe na patna isprava ili viza gi sodr`i podatocite koi se vnesuvaat so paso{ot.
So baraweto za izdavawe na patna isprava ili viza, se prilo`uva na uvid li~na karta ili druga javna isprava od koja mo`e da se utvrdi identitetot na podnositelot na baraweto.

^len 32

Zaedno so baraweto za izdavawe paso{ ili paten list se prilo`uvaat i dve fotografii so propi{ana golemina, od koi mo`e da se utvrdi identitetot na liceto na koe mu se izdava paso{ot, odnosno patniot list.
Ako lice koe bara izdavawe na paso{, poseduva va`e~ki paso{, koj poradi popolnetost ili o{tetuvawe e vo takva sostojba {to ne mo`e da slu`i za svojata namena, zaedno so barawto za izdavawe na paso{ se prilo`uva i va`e~kiot paso{, zaradi poni{tuvawe.
Dr`avjanin na Republika Makedonija, koj postojano prestojuva vo stranstvo, vo baraweto za izdavawe na paso{ gi naveduva mestoto i dr`avata vo koja prestojuva.

^len 33

Vo baraweto za izdavawe na zaedni~ki paso{ se naveduvaat podatoci za ~lenovite na grupata, stranskata dr`ava, odnosno dr`avi vo koi grupata ima namera da patuva, predvidenoto vreme na prestoj vo stranstvo, kako i imeto i prezimeto i brojot na patnata isprava na voda~ot na grupata.

^len 34

Viza za paso{, zaedni~ki paso{, kako i za pomorska i brodarska kni{ka, se izdava na barawe na liceto, a viza na diplomatski i slu`ben paso{ se izdava na barawe na nadle`en dr`aven organ.

^len 35

Vo baraweto za izdavawe na viza se ozna~uva i dr`avata vo koja liceto ima namera da patuva, kako i vremeto predvideno za prestoj vo stranstvo.
Zaedno so baraweto za izdavawe na viza se prilo`uva i patnata isprava, odnosno pomorska ili brodarska kni{ka.

^len 36

Patna isprava ili viza, se izdava vo rok od 15 dena od denot na podnesuvaweto na baraweto.
Po isklu~ok od stav 1 na ovoj ~len, vo itni slu~ai (lekuvawe vo stranstvo, smrt ili bolest na ~len od semejstvoto, neodlo`no slu`beno patuvawe) ili poradi drugi opravdani pri~ini, paso{ot ili vizata se izdavaat najdocna vo rok od 24 ~asa od podnesuvaweto na baraweto.

3. Odbivawe na baraweto za izdavawe na paso{ ili viza, odnosno odzemawe na paso{ i poni{tuvawe na viza

^len 37

Podnesenoto barawe za izdavawe na paso{ ili viza, }e se odbie i nema da se izdade paso{ ili viza ako:
1) protiv liceto koe bara izdavawe na paso{ ili viza e povedena krivi~na postapka za krivi~no delo za koe e predvidena kazna zatvor vo traewe najmalku tri meseci dodeka postapkata e vo tek - na barawe od nadle`niot sud i
2) liceto koe bara izdavawe na paso{ ili viza e osudeno na bezuslovna kazna zatvor vo traewe preku tri meseci - dodeka ne ja izdr`i kaznata.
Ako nekoja od pri~inite od stav 1 na ovoj ~len nastapila po izdavaweto na paso{ot ili vizata na barawe na nadle`niot sud, paso{ot }e se odzeme, a vizata }e se poni{ti.
Podnesuvaweto na baraweto za izdavawe na viza mo`e da se odbie, odnosno izdadenata viza da se poni{ti od pri~inite navedeni vo ~len 2 stav 2 na ovoj zakon.

^len 38

Za site fakti koi za posledica imaat prestanuvawe na pri~inite za odbivawe na baraweto za izdavawe na paso{ ili viza, nadle`niot sud, dol`en e vedna{ da go izvesti Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.
]e se smeta deka se prestanati pri~inite za odbivawe na baraweto za izdavawe na paso{ ili viza od ~len 37 stav 1 to~ka 1 na ovoj zakon, ako nadle`niot sud ne go obnovi baraweto po istekot na edna godina od denot na podnesuvaweto na baraweto za odbivawe na baraweto za izdavawe na paso{ ili viza.

^len 39

Vo re{enieto so koe se odbiva baraweto za izdavawe na paso{ ili viza, odnosno so koe se odzema paso{ot ili se poni{tuva vizata, se naveduvaat pri~inite od koi organot se rakovodel pri donesuvaweto na takvoto re{enie.

^len 40

Protiv re{enito so koe e odbieno baraweto za izdavawe na paso{ ili viza, odnosno e odzemen paso{ot ili e poni{tena vizata, `alba mo`e da se podnese do nadle`nata komisija na Vladata na Republika Makedonija.

^len 41

Na barawe na liceto na koe mu e odbieno baraweto za idzdavawe na patna isprava ili viza, odnosno na koe mu e odzemena patnata isrpava ili mu e poni{tena vizata, Ministerstvoto za vnatre{ni raboti mo`e vo opravdani slu~ai (smrt na ~len na semejstvoto, le~ewe vo stranstvo, neodlo`ni slu`beni raboti i drugo) da izdade paso{ ili viza so ogranie~en rok na va`ewe, ako za toa dobie soglasnost od nadle`niot sud koj baral stavawe na zabranata za izdavawe na patna isprava ili viza.

4. Is~eznuvawe ili gubewe na paso{

^len 42

Is~eznuvaweto ili gubeweto na paso{ot imatelot e dol`en da go prijavi vedna{, a najdocna vo rok od tri dena od denot na doznavaweto, do Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.
Is~eznuvaweto ili gubeweto na paso{ot vo stranstvo nejziniot imatel e dol`en, vedna{ da go prijavi vo diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stranstvo.

^len 43

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti is~eznatata patna isprava }e ja oglasi za neva`e~ka vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".
Oglasuvaweto se vr{i na tro{ok na strankata.

5. KAZNENI ODREDBI

^len 44

So pari~na kazna od polovina plata do dve plati od prose~nata plata vo Republikata ili so kazna zatvor od 30 dena }e se kazni za prekr{ok fizi~ko lice:
1) koe svojata patna isprava }e ja dade na posluga na drugo lice ili }e se poslu`i so tu|a patna isprava kako so svoja (~len 5 stav 2) i
2) koe }e postapi sprotivno na odredbite na ~len 7 od ovoj zakon.

^len 45

So pari~na kazna od polovina plata od prose~nata plata vo Republikata ili so kazna zatvor do 30 dena }e se kazni za prekr{ok fizi~ko lice koe vedna{, a najdocna vo rok od tri dena ne go prijavi is~eznuvaweto ili gubeweto na patnata isprava (~len 42).

6. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

^len 46

Paso{ite i vizite izdadeni pred denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon, }e va`at do rokot na va`ewe koj e naveden vo patnata isprava, odnosno vizata, a najdolgo vo rok od dve godini od denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon.
Po istekot na rokot na va`ewe na patnata isprava i vizata od stav 1 na ovoj ~len, istite ne mo`at da se prodol`uvaat. Za dr`avjanite na drugite republiki koi vo rok od edna godina soglasno so Zakonot za dr`avjanstvoto na Republika Makedonija podnesle barawe za steknuvawe na dr`avjanstvo na Republika Makedonija, nivnite paso{i i vizi izdadeni pred denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon }e va`at do istekot na rokot za koj se izdadeni, a najdolgo vo rok od dve godini od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.
So patnite ispravi izdadeni do denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon ne se doka`uva dr`avjanstvoto na Republika Makedonija.

^len 47

Postapkite po baraweto za izdavawe na patni ispravi i vizi zapo~nati pred denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon }e se zavr{at spored odredbite na ovoj zakon.

^len 48

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti da donese podzakonski propisi za:
1) obrazecot za paso{, zaedni~ki paso{, paten list i obrazecot za viza, kako i podatocite koi se zapi{uvaat vo niv;
2) obrazecot za barawe za izdavawe na paso{ i zaedni~ki paso{, kako i obrazecot za barawe za izdavawe na viza na tie paso{i;
3) na~inot na izdavawe i prodol`uvawe na rokot na va`ewe na paso{ i zaedni~ki paso{, kako i postapkata za izdavawe na vizi na tie paso{i;
4) na~inot na fotografiraweto za patna isprava i
5) na~inot na vodewe na evidencijata za izdadenite i odzemenite paso{i, zaedni~kite paso{i izdadeni, odnosno poni{teni vizi na tie paso{i, kako i za vodewe na registarot za izgubeni i is~eznati patni ispravi.

^len 49

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti vo soglasnost so ministerot za raboti od oblasta na nadvore{nite raboti da donese podzakonski propisi za:
1) postapkata za izdavawe i prodol`uvawe na patni ispravi i vizi od strana na diplomatsko-konzularnite pretstavni{tva na Republika Makedonija vo stranstvo i
2) na~inot na vodewe na evidencijata za izdadenite patni ispravi i vizi vo diplomatsko-konzularnite pretstavni{tva na Republika Makedonija vo stranstvo.

^len 50

Se ovlastuva ministerot za rabotite od oblasta na nadvore{nite raboti vo soglasnost so ministerot za vnatre{ni raboti, da donese podzakonski propisi za:
1) obrascite za diplomatski i slu`beni paso{i, kako i obrascite na vizi koi }e se izdavaat na tie paso{i i
2) na~inot na vodewe na evidnecijata za izdadenite diplomatski slu`beni paso{i, kako i za izdadeni vizi na tie paso{i.

^len 51

So denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuva da va`i Zakonot za patnite ispravi na dr`avjanite na Socijalisti~ka Federativna Republika Jugoslavija ("Slu`ben vesnik na SFRJ" broj 30/79 i 53/85).

^len 52

Podzakonskite propisi predvideni so ovoj zakon }e se donesat vo rok od {est meseci od denot na vleguvaweto vo sila na zakonot.
Do donesvuaweto na propisite od stav 1 na ovoj ~len, }e se primenuvaat dosega{nite propisi.

^len 53

Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".