ZAKON ZA DR@AVNATA REVIZIJA

  1. OP[TI ODREDBI
  2. ^len 1

    So ovoj zakon se ureduvaat uslovite i na~inot za vr{ewe na dr`avna revizija na dr`avnite rashodi, finansiskite nzve{tai i finaisiskite transakcii i drugi pra{awa vo vrska so revizijata na dr`avnite organi, organite na edinicite na lokalnata samouprava, pravnite lica koi vo celost ili delumno se finansiraat od Buxetot na Republikata, buxetite na edinicite na lokalnata samouprava i buxetite na fondovite (vo natamo{niot tekst: korisnici na sredstva od buxetite i fondovite), pravnite lica vo koi dr`avata e dominanten akcioner, javnite pretprijatija, Narodnata banka na Republika Makedonija, Zavodot za platen promet, fondovite, agenciite i drugi institucii osnovani so zakon.

    ^len2

    Pod dr`avna revizija, vo smisla na ovoj zakon, se podrazbira ispituvawe na dokumentite, ispravite i izve{taite na izvr{enata interna kontrola i interna revizija, smetkovodstvenite i fiiansiskite postapki i drugi evidencii od aspekt na toa dali finansiskite izve{tai vistinito v objektivno ja iska`uvaat finansiskata polo`ba i rezultatot na finansiskite aktivnosti vo soglasnost so prifatenite smetkovodstvevi na~ela i smetkovodstveni standardi i standardi na revizija.

    Dr`avna revizija pretstavuva i postapkata na ispituvawe na finansiskite transakcii koi pretstavuvaat dr`avni rashodi vo smisla na zakonskoto i namenskoto koristewe na sredstva.

    ^len3

    Dr`avnata revizija opfa}a i davawe na ocena za koristeweto na sredstvata od aspekt na postignatata ekonomi~iost, efikasnost i efektivnost.

    Pod ekonomi~nost se podrazbira minimalizacija na tro{ocite za ostvaruvawe na nekoja funkcija ili dejnost.

    Pod efikasiost se podrazbira najnisko mo`no nivo na tro{oci vo odnos na ostvarenite efekti.

    Pod efektivnost se podrazbira najvisoko mo`no nivo na ostvaruvawe na programskite zada~i.

    ^len4

    Pod dr`avni rashodi, vo smisla na ovoj zakon, se podrazbiraat site tekovni i kapitalni rashodi koi se fiiansiraat od Buxetot na Republika Makedonija, buxetite na edinicite na lokalnata samouprava i buxetite na fondovite.

    ^len5

    Pod dr`avni organn, vo smisla na ovoj zakon, se podrazbiraat site organi na dr`avnata uprava, drugi dr`avni organi, organizacii, ustanovi i institucii.

    ^len6

    Dr`avnata revizvja vo smisla na ~len 2 stav 1 od ovoj zakon se vr{i kontinuirano vo tekot na godinata, no zadol`itelno edna{ godi{no za: Buxetot na Republika Makedonija, buxetite na edinicite na lokalnata samouprava i buxetite na fondovite.

    ^len7

    Dr`avna revizija na finansiskite izve{tai na: dr`avnite organi, organite na edinicite na lokalnata samouprava, korisnicite na sredstva od buxetite i fondovite, pravnite lica vo koi dr`avata e dominanten akcioner, javnite pretprijatija, Narodnata banka na Republika Makedonija, Zavodot za platen promet i agenciite, fondovite i drugi institucii osnovani so zakon, se vr{i vo soglasnost so godi{nata programa za rabota na Dr`avniot zavod za revizija.

    ^len 8

    Dr`avniot zavod za revizija, po potreba vr{i dr`avna revizija vo smisla na ~len 2 stav 2 i ~len 3 od ovoj zakon.

    ^len 9

    Dr`avniot zavod za revizija, so godi{nata programa, go utvrduva obemot za vr{ewe na rabotite na dr`avnata revizija.

  3. DR@AVEN ZAVOD ZA REVIZIJA
  4. ^len 10

    Rabotite na dr`avnata revizija gi vr{i Dr`avniot zavod za revizija.

    Dr`avniot zavod za revizija e organ na Republikata.

    Sedi{teto na Dr`avniot zavod za revizija e vo Skopje.

    ^len 11

    Dr`avniot zavod za revizija gi vr{i slednive raboti:

    1) planira i vr{i revizija vo soglasnost so ~len 2 stav 1 od ovoj zakon;

    2) vr{i revizija vo soglasnost so ~len 2 stav 2 i ~len 3 od ovoj zakon spored godi{nata programa i

    3) podnesuva godi{en izve{taj za izvr{enite revizii i za svojata rabota.

    ^len 12

    Izve{tajot od ~len 11 to~ka 3 na ovoj zakon se podnesuva do Sobranieto na Republika Makedonija najdocna sedum meseci po istekot na rokot za dostavuvawe na godi{nite finansiski izve{tai.

    ^len 13

    So Dr`avniot zavod za revizija rakovodi glaven dr`aven revizor.

    Glavniot dr`aven revizor ima zamenik.

    Mandatot na glavniot dr`aven revizor i na negoviot zamenik e deset godini.

    Glavniot dr`aven revizor i zamenikot gi izbira i razre{uva Sobranieto na Republika Makedonija.

    Glavniot dr`aven revizor i zamenikot se razre{uvaat:

    - ako toa sami go pobaraat;

    - ako gi ispolnat uslovite za starosna penzija;

    - ako se osudeni za krivi~ni dela na bezuslovna kazna zatvor od najmalku {est meseci i

    - zaradi pote{ka disciplinska povreda {to gi pravat nepodobni za vr{ewe na funkcijata

    ^len 14

    Glavniot dr`aven revizor i negoviot zamenik, ne smeat da vr{at druga javna funkcija, profesija, nitu da bidat ~lenovi na politi~ka partija, ~lenovi na upraven odbor, nadzoren odbor ili bilo koj drug organ kaj drug subjekt.

    ^len 15

    Glavniot dr`aven revizor imenuva ovlasteni revizori koi rakovodat so posebni sektori vo Dr`avniot zavod za revizija.

    Vnatre{nata organizacija na Dr`avniot zavod za revizija i brojot na izvr{itelite se ureduva so aktite za organizacija i sistematizacija na rabotite i zada~ite na Dr`avniot zavod za revizija, koj gi donesuva glavniot dr`aven revizor.

    Revizija na Dr`avniot zavod za revizija na na~inot na tro{eweto na sredstvata obezbedeni soglasno so ovoj zakon, se vr{i od ovlasten revizor koj }e go opredeli ministerot za finansii.

    ^len16

    Za finansirawe na rabotite na revizija na:

    Buxetot na Republika Makedonija, buxetite na edinicite na lokalnata samouprava, buxetite na fondovite, korisnicite na sredstva od buxetite i fondovite, sredstvata se obezbeduvaat od Buxetot na Republika Makedonija.

    Tro{ocite za vr{ewe na rabotite na revvzija na pravnite lica vo koi dr`avata e dominaiten akcioner, javnite pretprijatija, Narodnata banka na Republika Makedonija, Zavodot za platen promet, fondovite, agenciite i drugite institucii osnovaii so zakon, gi nadomestuva pravnoto lice kaj koe se vr{at rabotite na revizija, soglasno so Tarifata na Dr`avniot zavod za revizija, na koja soglasnost dava Sobranieto na Republika Makedonija.

  5. VR[EWE NA DR@AVNATA REVIZIJA
  6. ^len 17

    Dr`avnata revizija se vr{i na na~in i postapka soglasno so ovoj zakon, kako i vrz osnova na propisite od oblasta na javnite finansii.

    Pri revizijata se primenuvaat revizorskite standardi koi se objavuvaat vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".

    ^len18

    Dr`avnata revizija ja vr{i ovlasten dr`aven revizor koj e vraboten vo Dr`avniot zavod za revizija.

    Ovlasteniot dr`aven revizor ne smee da bide ~len na upraven odbor, nadzoren odbor ili bvlo koj drug organ kaj drug subjekt.

    Ovlasteniot dr`aven revizor e stru~no lice koe poseduva uverenie na ovlasten dr`aven revizor i gi ispolnuva drugite uslovi propi{ani so ovoj zakon.

    ^len 19

    Ako vo postapkata na dr`avnata revizija se pojavi slo`eno pra{awe, a za koe }e se oceni deka za re{avawe e neophodno da se anga`iraat stru~ni lica nadvor od Dr`avniot zavod za revizija i nadvor od pravnoto lice, odnosno korisnikot kaj koj se vr{i revizijata, Zavodot mo`e da anga`ira takvi lica od soodvetni institucii i eksperti nadvor od Zavodot.

    Povikuvaweto na misleweto dadeno od nezavisnoto stru~no lice, koe go dava vo vrska so zada~ite na revizijata, ne go osloboduva ovlasteniot dr`aven revizor od odgovornosta za formiranoto mislewe ili naodite vo izve{tajot.

    ^len20

    Vo postapkata na dr`avnata revizija ovlastenvot dr`aven revizor ima sloboden pristap vo slu`benite prostorii i imotot, pravo na uvid vo knigite, obrascite i drugata dokumentacija, kako i pravo da bara objasnuvawa od pretstavnicite na subjektot kaj koj se vr{i dr`avnata revizija za site pra{awa koi se od zna~ewe za vr{ewe na revizijata.

    Zakonskiot zastapnik na subjektot kaj koj se vrp{ dr`avnata revizija e dol`en na ovlasteniot dr`aven revizor da mu ja stavi na raspolagawe celokupnata potrebna dokumentacija, ispravite, izve{taite i drugi evidencii i da mu dade drugi informacii neophodni za sproveduvawe na dr`avnata revizija…

    Ako subjektot na revizijata go ograni~i obemot na ispituvawata ili onevozmo`i primeia na odredeni revizorski postapki, Dr`avniot zavod za revizija e dol`no na soodveten na~in toa da go istakne vo izve{tajot, vo soglasnost so standardite na revizijata.

    ^len 21

    Podatocite i soznanijata do koi doa|a ovlasteniot dr`aven revizor vo vr{eweto na dr`avnata revizija pretstavuvaat delovna tajna i ne smeat neovlasteno da se soop{tuvaat na drugi lica.

    Ovlasteniot dr`aven revizor ne smee da gi koristi soznanijata do koi do{ol vo vr{eweto na dr`avnata revizija za steknuvawe na imotna ili druga korist za sebe ili drug subjekt.

    Odredbite od stavovite 1 i 2 na ovoj ~len se odnesuvaat i za stru~nite lica koi se anga`irani nadvor od Dr`avniot zavod za revizija, vo smisla na ~len 19 stav 1 od ovoj zakon.

    ^len22

    Ovlasteniot dr`aven revizor ne smee da vr{i revizija ako:

    1) e akcioner ili vlo`uva~ na kapital vo subjektot kaj koj se vr{i revizijata;

    2) prethodno bil vo raboten odnos vli bil zakonski zastapnik na subjektot na revizijata najmalku pet godini pred toa;

    3) u~estvuval vo vodeweto na delovnite knigi ili ja izrabotil godi{nata presmetka i finansiskite izve{tai na subjektot kaj koj se vr{i revizijata i

    4) e bra~en drugar ili krven srodnik vo prava linija do ~etvrt stepen na srodstvo, staratel, {titenik, usvoitel, usvoenik, hranitel ili hranenik, sosopstvenik ili zakonskiot zastarnik na subjektot na revizijata.

    ^len 23

    Po izvr{enata revizija ovlasteniot dr`aven revizor sostavuva prethoden izve{taj koj se izgotvuva vo soglasnost so revizorskite standardi od ~len 17 stav 2 na ovoj zakon.

    Izve{tajot od stav 1 na ovoj ~len se dostavuva do zakonskiot zastapnik na subjektot kaj koj e izvr{ena revizijata, i na nadle`nite organi na subjektot koi, vo rok od 15 dena od denot na priemot, mo`at po nego da podnesat zabele{ki.

    Vrz osnova na zabele{kite na subjektot kaj koj e izvr{ena revizijata, ovlasteniot dr`aven revizor go sostavuva i potpi{uva kone~niot izve{taj.

    Kone~niot izve{taj mora da se dostavi do zakonskiot zastapnik na subjektot kaj koj e izvr{ena revizijata, ministerstvata ili fondovite nadle`ni za rabotite od oblastite vo koi subjektot kaj koj e izvr{ena revizijata vr{at dejnosti odnosno nadle`nosti, kako i na podnositelot na baraweto za revizija.

    Protiv kone~niot izve{taj na ovlasteniot dr`aven revizor, zakonskiot zastapnik na subjektot kaj koj e izvr{ena revizijata mo`e da podnese prigovor, vo rok od 30 dena od denot na priemot na izve{tajot.

    Po prigovorot odlu~uva glavniot dr`aven revizor, vo rok od 30 dena od denot na priemot na prigovorot.

    ^len 24

    Dokolku ovlasteniot dr`aven revizor so vr{eweto na revizijata utvrdi deka postoi osnovano somnenie deka e storen prekr{ok ili krivi~no delo, za toa, vedna{, {tom e toa mo`no, }e gi izvesti nadle`nite organi zaradi poveduvawe na soodvetna postapka.

    ^len25

    Ovlasteniot dr`aven revizor mora da gi ispolnuva slednive uslovi:

    1) da e dr`avjanin na Republika Makedonija;

    2) da ima visoko obrazovanie - diplomiran ekonomist ili diplomiran pravnik;

    3) da polo`il ispit za ovlasten revizor i da ima steknato uverenie na ovlasten dr`aven revizor;

    4) da ne e osuduvan za krivi~ni dela {to go pravat nepodoben za profesijata na revizijata i

    5) da dade izjava deka vo raboteweto }e gi primenuva pravilata utvrdeni so Kodeksot na etika za profesionalnite smetkovoditeli na Me|unarodnata federacija na smetkovoditeli.

    Kandidatot za polagawe na ispit za zvaweto ovlasten dr`aven revizor mora da ima najmalku pet godini rabotno iskustvo na smetkovodstveni ili finansiski raboti, odnosno tri godini rabotno iskustvo na raboti na revizija ili kontrola.

    ^len26

    Ispitot za steknuvan.e na zvawe ovlasten dr`a-ven revizor se polaga pred komisija formirana od stra-na na glavniot dr`aven revizor spored programa donesena od glavniot dr`aven revizor,

    Programata od stav 1 na ovoj ~len ja odobruva ministerot za finansii.

    Na liceto koe }e go volo`i ispitot od stav 1 na ovoj ~len, glavniot dr`aven revizor mu izdava uverenie na ovlasten dr`aven revizor.

    Tro{ocite za polagawe na ispitot za ovlasten dr`aven revizor se na tovar na liceto koe go polaga ispitot.

    Formata i sodr`inata na uverenieto, kako i na~inot na polagawe na ispitot za ovlasten dr`aven revizor i visinata na tro{ocite gi propi{uva glavniot dr`aven revizor.

    ^len 27

    Po isklu~ok na odredbite na ~len 26 od ovoj zakon, ministerot za finansii mo`e zvaweto ovlasten dr`aven revizor, vrz osnova na pismeno barawe, da go priznae na liceto koe gi ispolnuva slednive uslovi:

    1) kako diplomiran ekonomist da ima najmalku sedum godini rabotno iskustvo na rakovodni smetko-vodstveni ili fiiansiski raboti vo dr`avnite or-gani ili

    2) kako diplomiran ekonomist ili diplomiran pravnik da ima najmalku pet godini rabotno iskustpo na raboti na revizija ili kontrola.

    Liceto od stav 1 na ovoj ~len mora da gi ispolnuva uslovite od ~len 25 stav 1 to~ki 1, 4 i 5 na ovoj zakon.

    IV. KAZNENI ODREDBI

    ^len 28

    So pari~na kazna od 10.000 do 300.000 denari }e se kazni za prekr{ok pravnoto lice - subjektot kaj koj se vr{i revizijata, osven republi~kite organv i organite na edinicite na lokalnata samouprava, ako:

    1) ne ja stavi na raspolagawe na ovlasteniot dr`aven revizor potrebnata dokumentacija, ispravi, izve{tai i drugi informacii zaradi vr{ewe na dr`avnata revizija (~len 20 stavovi 1 i 2) i

    2) na revizorot mu go ograni~i obemot na ispituvawata ili mu onevozmo`i primena na odredeni revizorski postapki (~len 20 stav 3).

    Za dejstvijata od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni za prekr{ok i odgovornoto lice vo pravnoto lice na subjektot kaj koj se vr{v revizijata, so pari~na kazna od 1.000 do 50.000 denari.

    ^len 29

    So pari~na kazna od 1.000 do 50.000 denari }e se kazni za prekr{ok fizi~koto lice- ovlasteniot dr`aven revizor ako:

    1) dr`avnata revizija ne ja vr{i na ia~vn propi{an so ovoj zakon i spored postapkata utvrdena so revizorskite standardi, (~len 17);

    2) rabotnata dokumentacija izrabotena ili pribavena vo postapkata na dr`avnata revizija se koristi za drugi nameni bez soglasnost na subjektot (~len 21 stav 1) i

    3) ne go dostavi izve{tajot. za izvr{enata dr`avna revizija do subjektite vavedeii vo ~len 23 stav4.

  7. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

^len 30

Imenuvaweto na glavniot dr`aven revizor i negoviot zamenik }e se izvr{i najdocna vo rok od 90 dena od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

Glavniot dr`aven revizor, vo rok od 90 dena od denot na negovoto imenuvawe, }e gi donese aktite na Dr`avniot zavod za revizija.

Prvite revizorski standardi, }e gi propi{e i objavi ministerot za finansii vo rok od 180 dena od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 31

Programata za polagawe na ispitot za steknuvawe na zvaweto ovlasten dr`aven revizor i drugite propisi utvrdeni so ovoj zakon, }e se donesat vo rok od 180 dena od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 32

Do denot na primenata na ovoj zakon, Zavodot za platen promet prodol`uva da gi vrp{ rabotite na ekonomsko - finansiskata revizija.

^len 33

Rabotnicite od Zavodot za platen promet, koi do denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon, gi vr{ele rabotite na ekonomsko - finansiskata revizija, po nivno barawe se rasporeduvaat na raboti vo Dr`avniot zavod za revizija, dokolku gi ispolnuvaat uslovite utvrdeni so ovoj zakon, soglasno so aktite za organizacija i sistematizacija na Dr`avniot zavod za revizija.

^len 34

Dr`avniot zavod za revizija go prezema delot od imotot, opremata, sredstvata za rabota, predmetite, arhivata i drugiot registratoren materijal i pari~nite sredstva od Zavodot za platen promet, koi se vo funkcija na vr{ewe na rabotite na ekonomsko-finansiskata revizija, utvrdeni od posebnata komisija formirana od Vladata na Republika Makedonija za so~inuvawe na delben bilans na Zavodot za platen promet.

Komisijata od stav 1 na ovoj ~len izvr{uva delba na imotot, materijalnite, tehni~kite i drugi sredstva i so~vnuva delben bilans vo rok od 90 dena od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

Komisijata od stav 1 na ovoj ~len podnesuva izve{taj do Vladata na Republika Makedonija.

^len35

Ovoj zakon vleguva vo svla osmiot den od denot na objavuvaweto vo Slu`ben vesnik na Republika Makedonija osven odredbite od ~len 1 do ~len 13 i od ~len 17 do ~len 26 na ovoj zakon, koi }e se primenuvaat 180-ot den od denot na negovoto vleguvawe vo sila.