Z A K O N
za dr`avjanstvoto na Republika Makedonija

I. OP[TI ODREDBI

^len 1

So ovoj zakon se ureduvaat na~inot i uslovite za steknuvawe i prestanuvawe na dr`avjanstvoto na Republika Makedonija, utvrduvawe na dr`avjanstvoto, nadle`niot dr`aven organ za re{avawe vo ovie slu~ai, doka`uvawe na dr`avjanstvoto i vodewe na evidencija na dr`avjanite na Republika Makedonija.

^len 2

Dr`avjanin na Republika Makedonija mo`e da ima i dr`avjanstvo na druga dr`ava. Dr`avjanin na Republika Makedonija koj ima dr`avjanstvo na druga dr`ava, vo Republika Makedonija se smeta isklu~ivo za dr`avjanin na Republika Makedonija, ako so me|unaroden dogovor ne e poinaku opredeleno.

II. OP[TI ODREDBI

^len 3

Dr`avjanstvoto na Republika Makedonija se steknuva so:
1. poteklo,
2. ra|awe na teritorijata na Republika Makedonija,
3. priroduvawe i
4. me|unarodni dogovori

1. So poteklo

^len 4

So poteklo steknuva dr`avjanstvo na Republika Makedonija dete na koe:
1)vo momentot na ra|aweto dvata roditeli se dr`avjani na Republika Makedonija;
2)vo momentot na ra|aweto edniot roditel e dr`avjanin na Republika Makedonija, a deteto e rodeno vo Republika Makedonija, dokolku roditelite spogodbeno ne opredelat deteto da go dobie dr`avjanstvoto na drugiot roditel i
3)vo momentot na ra|aweto edniot roditel e dr`avjanin na Republika Makedonija, a drugiot roditel e nepoznat ili so nepoznato dr`avjanstvo, odnosno bez dr`avjanstvo, a deteto e rodeno vo stranstvo. Dr`avjanstvo na Republika Makedonija so poteklo steknuva i posvoenik pri potpolno posvojuvawe na koj dvata ili edniot posvoitel e dr`avjanin na Republika Makedonija.

^len 5

Dete rodeno vo stranstvo na koe edniot roditel vo momentot na ra|aweto e dr`avjanin na Republika Makedonija, a drugiot stranski dr`avjanin, so poteklo steknuva dr`avjanstvo na Republika Makedonija ako do napolneti 18 godini `ivot bide prijaveno za zapi{uvawe kako dr`avjanin na Republika Makedonija ili ako do napolneti 18 godini `ivot postojano se naseli vo Republika Makedonija so roditelot koj e dr`avjanin na Republika Makedonija. Vo slu~aj na sudski spor za dodeluvawe na dete, dr`avjanstvoto se steknuva po pravosilnosta na sudskata odluka.
Pod uslovite od stav 1 na ovoj ~len dr`avjanstvo na Republika Makedonija mo`e da stekne i lice koe ne e prijaveno od dvajcata roditeli, so napolneti 18 godini `ivot, ako podense prijava za upis vo dr`avjanstvo na Republika Makedonija do navr{eni 23 godini `ivot.
Prijavata od stavovite 1 i 2 na ovoj ~len se podnesuva do organot nadle`en za vodewe na mati~nite knigi vo koi se vr{i dopolnitelen upis na ra|aweto na deteto ili do diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stranstvo.
Deteto koe steknvua dr`avjanstvo na Republika Makedonija vo smisla na ~len 4 od ovoj zakon i stavovite 1 i 2 na ovoj ~len se smeta za dr`avjanin na Republika Makedonija od momentot na ra|aweto.

2. So ra|awe na teritorijata na Republika Makedonija

^len 6

Dr`avjanstvo na Republika Makedonija steknuva dete koe e najdeno na teritorijata na Republika Makedonija na koe roditelite mu se nepoznati.
Na deteto od stav 1 na ovoj ~len }e mu prestane dr`avjanstvoto na Republika Makedonija ako do napolneti 15 godini `ivot se utvrdi deka roditelite mu se stranski dr`avjani.

3. So priroduvawe

^len 7

Dr`avjanstvo na Republika Makedonija so priroduvawe mo`e da stekne stranec koj podnesol barawe za priem vo dr`avjanstvo na Republika Makedonija, ako gi ispolnuva slednive uslovi:
1)da napolnil 18 godini `ivot;
2)do podnesuvaweto na baraweto zakonski da prestojuval na teritorijata na Republika Makedonija neprekinato najmalku 15 godini;
3)da e psihofizi~ki zdrav;
4)da ima obezbedeno stan i postojan izvor na sredstva;
5)protiv nego da ne se vodi krivi~na postapka vo dr`avata ~ij dr`avjanin e ili vo Republika Makedonija;
6)da go vladee makedonskiot jazik;
7)negovoto primawe vo dr`avjanstvo na Republika Makedonija da ne ja zagrozuva bezbednosta i odbranata na Republika Makedonija i
8)da ima otpust od stransko dr`avjanstvo, odnosno dokaz deka }e dobie otpust ako bide primen vo dr`avjanstvo na Republika Makedonija.
Ispolnuvaweto na uslovot od stav 1 to~ka 6 na ovoj ~len go utvrduva posebna komisija obrazuvana od Vladata na Republika Makedonija.
]e se smeta deka uslovot od stav 1 to~ka 8 na ovoj ~len e ispolnet i dokolku liceto koe podnelo barawe e bez dr`avjanstvo.
Po isklu~ok od stav 1 to~ka 8 na ovoj ~len liceto mo`e da stekne dr`avjanstvo na Republika Makedonija ako dade izjava deka se otka`uva od stranskoto dr`avjanstvo.
Vo re{enieto so koe se odbiva baraweto za steknuvawe na dr`avjanstvo na Republika Makedonija so priroduvawe spored stav 1 to~ka 7 na ovoj ~len ne mora da se navedat pri~inite spored koi se rakovodel nadle`niot dr`aven organ pri donesvuaweto na re{enieto.

^len 8

Iselenik od Republika Makedonija, kako i negov potomok do prvo koleno, mo`e so priroduvawe da stekne dr`avjanstvo na Republika Makedonija iako ne gi ispolnuva uslovite od ~len 7 stav 1 to~ka 2 i 8 na ovoj zakon.

^len 9

Stranec koj e vo brak so dr`avjanin na Republika Makedonija naj-malku tri godini i do podnesuvaweto na baraweto zakonski prestojuva najmalku edna godina neprekinato na teritorijata na Republika Makedonija mo`e so priroduvawe da stekne dr`avjanstvo na Republika Make-donija iako ne gi ispolnuva uslovite od ~len 7 stav 1 to~ka 2, 6 i 8 na ovoj zakon.

^len 10

Baraweto za priem vo dr`avjanstvo na Republika Makedonija vo smisla na ~len 8 od ovoj zakon }e se odbie ako od prestanuvaweto na dr`avjanstvoto na Republika Makedonija so otpust ili so otka`uvawe, pa do podnesvuaweto na baraweto za povtoren priem vo dr`avjanstvo na Republika Makedonija, ne pominalo najmalku tri godini.

^len 11

Po isklu~ok od ~len 7 na ovoj zakon, stranec koj napolnil 18 godini `ivot mo`e so priroduvawe da stekne dr`avjanstvo na Republika Makedonija ako pretstavuva poseben nau~en, ekonomski, kulturen i nacionalen interes, a posebno za site Makedonci po poteklo koi `iveat nadvor od granicite na Republika Makedonija.
Vladata na Republika Makedonija dava prethodno mislewe za po-stoewe na posebniot interes vo smisla na stav 1 na ovoj ~len.
Pokraj stranecot od stav 1 na ovoj ~len so priroduvawe mo`e da stekne dr`avjanstvo na Republika Makedonija i negoviot bra~en drugar pod uslovi od ~len 9 na ovoj zakon.

^len 12

Ako dvata roditeli so priroduvaweto steknale dr`avjanstvo na Republika Makedonija, dr`avjanstvo na Republika Makedonija steknuva i nivnoto dete pomalo od 18 godini.
Ako so priroduvawe eden od roditelite steknal dr`avjanstvo na Republika Makedonija, dr`avjanstvo na Republika Makedonija steknuva i negovoto dete pomlado od 18 godini ako toa go bara ovoj roditel, a deteto `ivee vo Republika Makedonija ili ako toa go baraat dvata roditeli, bez ogled kade `ivee deteto.
Vo slu~aj na potpolno posvojuvawe, ako so priroduvawe steknal dr`avjanstvo na Republika Makedonija barem eden od posvoitelite, so priroduvawe steknuva dr`avjanstvo na Republika Makedonija i posvoenikot koj nema napolneto 18 godini `ivot i koj so posvoitelot `ivee vo Republika Makedonija.
Ako deteto napolnilo 15 godini `ivot za steknuvawe na dr`avjanstvo na Republika Makedonija vo smisla na stavovite 1, 2 i 3 na ovoj ~len potrebna e i soglasnost od deteto.

^len 13

Liceto so priroduvawe steknuva dr`avjanstvo na Republika Makedonija so denot na vra~uvaweto na re{enieto za priem vo dr`avjanstvoto na Republika Makedonija.

^len 14

Re{enieto za priem vo dr`avjanstvo na Republika Makedonija mo`e da se poni{ti po vra~uvaweto, ako se utvrdi deka stranecot pri podnesuvawe na baraweto za priem na dr`avjanstvo so priroduvawe dal nevistiniti ili neto~ni podatoci, odnosno se koristel so la`ni ispra-vi.
Re{enieto od stav 1 se poni{tuva vo rokot predviden za zastare-nost na krivi~noto gonewe za krivi~no delo od stav 1 na ovoj ~len.
Vo slu~ajot od stav 1 na ovoj ~len se poni{tuva i re{enieto za priem vo dr`avjanstvo na Republika Makedonija na maloletnite deca koi steknale dr`avjanstvo istovremeno so nivnite roditeli, soglasno so odredbite na ovoj zakon.

^len 15

Liceto na koe kako maloletno mu prestanalo dr`avjanstvoto na Republika Makedonija so otpust, mo`e povtorno da go stekne ako do na-polneti 25 godini `ivot zakonski prestojuva najmalku tri godini neprekinato vo Republika Makedonija i podnese barawe za povtorno steknuvawe na dr`avjanstvo na Republika Makedonija.

III. PRESTANUVAWE NA DR@AVJANSTVOTO

^len 16

Dr`avjanstvo na Republika Makedonija, prestanuva:
1)so otpust i
2)spored me|unarodni dogovori

^len 17

Dr`avjanstvo na Republika Makedonija prestanuva so otpust ako liceto koe podneslo barawe za otpust gi ispolnuva slednive uslovi: 1)da napolnilo 18 godini `ivot; 2)da nema pre~ki vo pogled na voenata obvrska; 3)da gi namirilo imotno-pravnite i drugite zakonski obvrski sprema dr`avnite organi, organizaciite, pretprijatijata i drugite pravni i fizi~ki lica 4)da gi reguliralo imotno-pravnite i drugite zakonski obvrski od bra~niot odnos i od odnosot na roditeli i deca sprema licata koi `iveat vo Republika Makedonija; 5)protiv nego vo Republika Makedonija da ne se vodi krivi~na postapka poradi krivi~no delo za koe se goni po slu`bena dol`nost ili ako e osudeno na kazna zatvor, kaznata da ja izdr`alo i 6)ako ima stransko dr`avjanstvo ili da doka`alo deka }e bide primeno vo stransko dr`avjanstvo
Soglasnost deka se ispolneti uslovite od stav 1 to~ka 2 na ovoj ~len dava Ministerstvoto za odbrana.
Nadle`niot dr`aven organ }e go odbie baraweto za otpust od dr`avjanstvo na Republika Makedonija i koga se ispolneti uslovite od stav 1 na ovoj ~len ako toa go nalagaat pri~inite za za{tita na bezbedno-sta i odbranata na Republika Makedonija ili pri~inite na reciprocitet ili drugi pri~ini od odnosot so stranska dr`ava.
Vo re{enieto so koe se odbiva baraweto za otpust od dr`avjanstvo na Republika Makedonija vo smisla na stav 3 na ovoj ~len, ne mora da se navedat pri~inite spored koi se rakovodel nadle`niot dr`aven organ pri donesuvawe na re{enieto.
Na liceto mu prestanuva dr`avjanstvoto na Republika Makedonija so denot na vra~uvaweto na re{enieto za otpust od dr`avjanstvo na Re-publika Makedonija.

^len 18

Re{enieto za otpust od dr`avjanstvo na Republika Makedonija }e se poni{ti ako liceto koe dobilo otpust prodol`i da `ivee vo Republi-ka Makedonija, odnosno se iselilo vo stranstvo i vo rok od edna godina od denot na vra~uvaweto na re{enieto za otpust ne stekne stransko dr`avjanstvo.
Liceto koe dobilo otpust od dr`avjanstvo na Republika Makedo-nija, baraweto za poni{tuvawe na re{enieto go dostavuva do diplo-matsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stran-stvo ili do nadle`niot dr`aven organ na Republika Makedonija.

^len 19

Na dete do napolneti 18 godini `ivot mu prestanuva dr`avjanstvo na Republika Makedonija na barawe na dvata roditeli na koi dr`avjanstvoto na Republika Makedonija im prestanalo so otpust ili ako dr`avjanstvoto na Republika Makedonija mu prestanalo na toj na~in na eden od roditelite, a drugiot roditel koj nema dr`avjanstvo na Re-publika Makedonija, so toa se soglasil.
Ako roditelite na deteto `iveat odvoeno, na deteto mu prestanuva dr`avjanstvoto na Republika Makedonija so otpust na barawe na rodite-lot so kogo `ivee deteto, odnosno na kogo mu e dadeno na vospituvawe i ~uvawe, a koj i samiot podnel barawe za otpust od dr`avjanstvo na Re-publika Makedonija ili vo slu~aj koga roditelot kaj kogo deteto `ivee e stranec. Vo dvata slu~ai potrebna e soglasnost na drugiot roditel.
Odredbite na stavovite 1 i 2 na ovoj ~len se odnesuvaat i na maloletniot posvoenik.
Ako drugiot roditel ne se soglasi so otpust na deteto od dr`avjanstvo na Republika Makedonija, deteto dobiva otpust ako zaradi interesite na deteto soglasnost za negoviot otpust dade nadle`niot or-gan za staratelstvo.
Ako deteto napolnilo 15 godini `ivot za prestanok na dr`avjanstvoto vo smisla na stavovite 1, 2 i 3 na ovoj ~len potrebna e i soglasnost na deteto.

^len 20

Na maloleten posvoenik-dr`avjanin na Republika Makedonija vo slu~aj na potpolno posvojuvawe koga posvoitelite se stranski dr`avjani, dr`avjanstvoto na Republika Makedonija }e mu prestane so otpust na barawe na posvoitelite.
Ako posvoenikot napolnil 15 godini `ivot za prestanok na dr`avjanstvoto, vo smisla na stav 1 na ovoj ~len, potrebna e i so-glasnost na posvoenikot.

IV. NADLE@EN DR@AVEN ORGAN ZA RE[AVAWE, VODEWE NA EVIDENCIJA I DOKA@UVAWE NA DR@AVJANSTVOTO NA REPUBLIKA MAKEDONIJA

^len 21

Barawe za steknuvawe, prestanuvawe ili utvrduvawe na dr`avjanstvo na Republika Makedonija se podnesvua do Minsterstvoto za vnatre{ni raboti spored `iveali{teto na liceto ili ako liceto `ivee vo stranstvo, do diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stranstvo.
Re{enie za steknuvawe, prestanuvawe ili utvrduvawe na dr`avjanstvoto na Republika Makedonija, donesuva ministerot za vnatre{ni raboti.
Re{enieto od stav 2 na ovoj ~len se dostavuva spored propisite za zadol`itelno li~no dostavuvawe.

^len 22

Evidencija za dr`avjanite na Republika Makedonija i za stranskite dr`avjani koi se rodeni na teritorijata na Republika Makedonija se vodi vo Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.
Evidencija za steknuvawe i prestanok na dr`avjanstvo na Republika Makedonija vodi Ministerstvoto za vnatre{ni rabori, spored propi{anite standardi i vo soglasnost so zakon.

^len 23

Dr`avjanstvoto na Republika Makedonija se doka`uva so va`e~ka li~na karta ili patna isprava.
Dr`avjanstvoto na Republika Makedonija se doka`uva i so uverenie za dr`avjanstvo na Republika Makedonija koe vrz osnova na evidencijata vo smisla na ~len 22 stav 1 od ovoj zakon go izdava Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

^len 24

Ako liceto ne e zapi{ano vo evidencijata za dr`avjani na Republika Makedonija, Ministerstvoto za vnatre{ni raboti }e go utvrdi dr`avjanstvoto na Republika Makedonija i podatokot za toa dopolnitelno }e se zapi{e vo evidencijata na dr`avjanite na Republika Make-donija. Dokolku ra|aweto na liceto ne e zapi{ano, podatokot za ra|aweto i za dr`avjanstvoto }e se zapi{e istovremeno soglasno so odredbite na Zakonot za mati~nite knigi.

^len 25

Za steknuvawe, odnosno prestanuvawe na dr`avjanstvoto na Republika Makedonija, se izvestuvaat nadle`nite dr`avni organi i organizacii koi go evidentiraat podatokot za dr`avjanstvoto vo evidenciite za koi so zakon se ovlasteni da gi vodat.

V. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

^len 26

Kako dr`avjanin na Republika Makedonija, vo smisla na ovoj zakon, se smeta liceto koe spored dosega{nite propisi imalo dr`avjanstvo na Republika Makedonija.
Postapkite za steknuvawe ili prestanuvawe na dr`avjanstvo na Republika Makedonija koi se zapo~nati do vleguvaweto vo sila na ovoj zakon, }e se zavr{at spored odredbite na ovoj zakon.
Dr`avjanite na drugite republiki vo porane{nata SFRJ i dr`avjanite na porane{na SFRJ koi imaat prijaveno `iveali{te na teritorijata na Republika Makeodnija, mo`at da steknat dr`avjanstvo na Republika Makedonija ako vo rok od edna godina po vleguvaweto vo sila na ovoj zakon podnesat barawe, dokolku imaat postojan izvor na sredstva, se polnoletni i do podnesuvaweto na baraweto zakonski pre-stojuvale na teritorijata na Republika Makedonija, najmalku 15 godini.

^len 27

Ministerot za vnatre{ni raboti }e donese podzakonski propisi za vodewe na evidenciajta za dr`avjanite na Republika Makedonija, za dr`avjanite na Republika Makedonija koi `iveat vo stranstvo, za obrazecot na baraweto za steknuvawe dr`avjanstvo na Republika Make-donija i za obrazecot na uverenieto za dr`avjanstvo na Republika Makedonija.

^len 28

Odredbata od ~len 23 stav 1 na ovoj zakon }e se primenuva po zamenata na li~nite karti i patnite ispravi izdadeni do vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 29

Podzakonskite propisi predvideni so ovoj zakon }e se donesat vo rok od {est meseci od denot na vleguvaweto vo sila na Zakonot.
Do donesvuaweto na pripisite od stav 1 na ovj ~len }e se primenu-vaat dosega{nite propisi dokolku ne se vo sprotivnost so odredbite na ovoj zakon.

^len 30

So denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuva da va`i Zakonot za dr`avjanstvoto na Socijalisti~ka Republika Makedonija (Slu`ben vesnik na SRM, broj 19/77), a Zakonot za dr`avjanstvo na SFRJ (Slu`ben list na SFRJ, broj 58/76) nema da se primenuva na teritorijata na Republika Makedonija.

^len 31

Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo Slu`ben vesnik na Republika Makedonija.