ZAKON ZA MATI^NA EVIDENCIJA

 

1 OP{TI ODREDBI

^len 1

Osnovnite li~ni podatoci za gra|anite se vodat vo;mati~na kniga na rodenite mati~na kniga na ven~anite i mati~na kniga na umrenite.Mati~nite knigi i izvodite i uverenijata {to se izdavaat vrz osnova na mati~nite knigi se javni ispravi.

^len 2

Mati~nite knigi gi vodi Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i drugi organi vo slu~ai opredeleni so ovoj zakon.

^len 3

Mati~nite knigi se vodat oddelno za sekoe naseleno mesto,spored mati~nite podra~ja {to gi opredeluva Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i od ovlasten rabotnik (vo natamo{niot tekst;mati~ar)Po isklu~ok, mati~nata kniga na ven~anite se vodi za naseleni mesta opredeleni za sklu~uvawe na brak.

2MATI^NA KNIGA NA RODENITE

^len 4

Vo mati~nata kniga na rodenite se zapi{uvaat;

1)podatoci za ra|aweto na deteto i toa;ime i prezime ;pol na deteto;~as ,mesec,godina i masto na ra|aweto na deteto; dr`avjanstvoto i mati~en broj;

2)podatoci za roditelite na deteto i toa;ime i prezime (za majkata i mominskoto prezime); den mesec, godina i mesto na ra|aweto; nacionalnost;dr`avjanstvo;`iveali{te i adresa na stanot;

3)priznavawe na tatkovstvoto,utvrduvawe na tatkovstvoto ili maj~instvoto;pozakonuvawe;posvojuvawe i prestanok na posvojuvaweto;staratelstvo i prestanok na staratelstvoto;sklu~uvawe;prestanuvawe ili poni{tuvawe na brakot; promena na li~noto ime na roditelot, odnosnno posvoitelot, promena na dr`avjanstvoto na deteto; smrt ili proglasuvawe na is~eznatoti lice za umreno.

^len 5

Nadle`niot organ koj ja donel odlukata vo vrska so zapi{uvaweto na podatocite od ~lenot 4 stav 1to~ka 3 na ovoj zakon dol`en e da ja dostavi na mati~arot od mati~noto podra~je za koe se vodi mati~nata kniga,vo rok od 15 dena od pravosilnosta na odlukata.

^len 6

Ra|aweto na dete se prijavuva pismeno ili ustno na zapisnik na mati~arot od mati~noto podra~je na koe se rodilo deteto, vo rok od 15 dena od denot na ra|aweto.

Ra|aweto na dete vo soobra}ajno sredstvo se prijavuva na mati~arot vo mati~noto podra~je vo koe zavr{ilo patuvaweto na majkata.

Ako deteto e rodeno mrtvo se prijavuva vo rok od 24 ~asa od ra|aweto.

^len 7

Zdravstvenata organizacija e dol`na da go prijavi ra|aweto na deteto vo organizacijata.

Zadete koe ne e rodeno vo zdravstvena organizacija prijavuvaweto go vr{i tatkoto na deteto, odnosno liceto vo ~ij stan deteto e rodeno,majkata {tom }e bide sposobna za toa ili zdravstveniot rabotnik koj u~estvuval pri poroduvaweto.Ako gi nema navedsnite lica ili ne se vo mo`nost da se prijavat, ra|aweto na deteto mo`e da go prijavi liceto koe doznalo za toa.

^len 8

Dete ~ii roditeli se nepoznati se sapi{uva vo mati~nata kniga na rodenite vo mestoto kade {to e najdeno.

Zapi{uvaweto se vr{i vrz osnova na re{enie od nadle`niot sud za staratelstvo, koe sodr`i;li~no ime i pol na deteto;~as, den, mesec, godina i mesto na ra|aweto na deteto spored mestoto kade {to deteto e najdeno.

^len 9

Prijavuvaweto na li~noto ime na dete za zapi{uvawe vo mati~nata kniga na ro

denite, se vr{i vo rok od dva meseca od denot na ra|aweto na deteto.

Li~noto ime se zapi{uva vo mati~nite knigi na makedonski jazik i negovoto kirilsko pismo, a imiwata na pripadnicite na naciolnostite se zapi{uvaat i spored jazikot i pismoto na naciolnostite.

^len 10

Mati~nata kniga na rodenite se vodi vo dva primeroci.Vtoriot primerok e prepis ili zeverena kopija na prviot primerok.

3 MATI^NA KNIGA NA VEN^ANITE

^len 11

Vo mati~nata kniga na ven~anite se zapi{uvaat;

1)podatoci za sklu~uvawe na brakot, i toa; ime i prezime na bra~nite drugari, den, mesec, godina i mesto na ra|aweto; mati~niot broj; dr`avjanstvoto, nacionalnosta, `iveali{teto i adresata na stanot na bra~nite drugari; den, mesec, godina i mesto na sklu~uvawe na brakot i izjavi na bra~nite za nivnoto prezime;

2)ime i prezime na roditelite na bra~nite drugari; ime i prezime i `iveali{te na svedocite pri sklu~uvaweto na brakot , ime i prezime na slu`benoto lice pred koe e vklu~en brakot i ime i prezime na mati~arot;

3)poni{tuvawe na brakot ili prestanuvawe na brakot;

4)ime i prezime i `iveali{te na polnomo{nikot ako pri sklu~uvaweto na brakot edniot drugar go zastapuval polnomo{nik i

5)promeni na imeto i prezimeto na bra~nite drugari.

^len 12

Nadle`niot organ koj ja donel odlukata za prestanuvawe, poni{tuvawe na brakot ili razvod na brak dol`en e da ja dostavi do mati~arot spored mati~noto podra~je za koe se vodi mati~nata kniga na ven~anite vo rok od 15 dena od pravosilnosta na odlukata.

  1. MAT^NA KNIGA NA UMRENITE

^len 13

Vo mati~nata kniga na umrenite se zapi{uvaat;

1)podatoci za smrtta, i toa;ime i prezime na umreniot, negovoto prezime pred sklu~uvawe na brakot, polot, ~as, den, mesec, godina i mesto na smrtta, den, mesec, i godina na ra|aweto, bra~nata sostojba pred smrtta, dr`avlanstvoto, nacionalnosta, `iveali{teto i adresata na stanot;

2)ime i prezime na bra~niot drugar i negovoto prezime pred sklu~uvawe na brakot ; ako umreniot bil vo brakot, ime i prezime na roditelot na umreniot; ime i prezime i `iveali{teto na liceto koe ja prijavilo smrtta, odnosno naziv na organizacijata koja ja prijavila smrtta i

3)proglasuvawe na is~eznatoto lice za umreno i ipodatokot za smrtta {to e doka`an vo sudska postapka.

^len 14

Smrt na lice se prijavuva pismeno ili ustno na zapisnik na mati~arot od mati~noto podra~je na koe nastapila smrtta, odnosno kade {to e pronajden umreniot, najdocna vo rok od tri dena od denot na smrtta, odnosno pronao|awe na umreniot.

Smrt na lice koja nastapila vo ssbra}ajno sredstvo ili vo ssbra}ajna nesre}a se prijavuva na mati~arot od mati~noto podra~je kade {to se zakopuva umreniot.Ako umreniot se zakopuva vo stranstvo smrtta se prijavuva na mati~arot od mati~noto podra~je kade nastapila smrtta, a ako mestoto ne e poznato, na mati~arot od mati~noto podra~je kade {to e najden umreniot.

^len 15

Smrtta na lice dol`ni se da ja prijavat ~lenovite na semejstvoto so koi `iveel umreniot.Ako umreniot nemal semejstvo ili semejstvoto ne e vo mo`nost da ja prijavi smrtta, obvrskata za prijavuvawe se odnesuva na licata so koi `iveel umreniot ili ~lenovite na po{irokoto semejstvo koi doznale za smrtta, odnosno licata vo ~ij stan nastapila smrtta.Ako gi nema ni ovie lica, smrtta ja prijavuva liceto koe prvo doznalo za nea.

Za liceto koe umrelo vo zdravstvena organizacija, voena edinica na Armijata na Republikata ili kazneno-popravna ustanova, prijavuvaweti go vr{i organizacijata, edinicata, odnosno ustanovata vo koja liceto umrslo.

^len 16

Pri prijavuvaweto na smrt se podnesuva potvrda za smrtta izdadena od zdravstvena organizacija.

Ako za smrtta ne e izdadena potvrda od stavot1 na ovoj ~len pred mati~arot so izjava smrtta ja potvrduvaat dvajca svedoci.

Bez potvrda za smrt ili izjavi od svedoci mati~arot ne smee da ja zapi{e smrtta vo mati~nite knigi.

^len 17

Smrtta na lice ~ij trup e najden mati~arot ja zapi{uva vo mati~nite knigi vrz osnova na zapisnikot za nao|awe na trupot, {to go dostavuva organot koj go izvr{il uvidot.

^len 18

Zakop na umreno lice mo`e da se izvr{i i pred prijavuvawe na smrtta na mati~arot vrz osnova na dozvola za zakop izdadena od pretprijatie ~ija dejnost e vr{ewe pogrebni uslugi.

Pretprijatieto od stavot 1 na ovoj zakon dostavuva primerok od dozvolata za zakop na mati~arot od soodvetnoto mati~no podra~je vo rok od tri dena od danot na izdavaweto.

^len 19

Proglasuvaweto na is~eznatoto lice za umreno i smrtta doka`ana vo sudska postapka se zapi{uvaat vo mati~nata kniga na umrenite vrz osnova na pravosilna sudska odluka.Nadle`niot sud ja dostavuva odlukata vo rok od 15 dena od pravosilnosta , na mati~arot od mati~noto podra~je vo koe umreniot imal `iveali{te.

Ako `iveali{teto na umreniot e nepoznato ili e vo stranstvo, odlukata od stavot 1 na ovoj ~len sudot ja dostavuva na mati~arot na mati~noto podra~je spored mestoto na ra|awe na umreniot, a ako mestoto na ra|awe e vo stranstvo, na mati~arot od mati~noto podra~je na koe e sedi{teto na sudot {to ja donel odlukata.

  1. ZAEDNI^KI ODREDBI

^len 20

Mati~arot gi zapi{uva vo mati~nite knigi samo onie podatoci {to mu se prijaveni, odnosno {to gi sodr`i aktot od nadle`niot organ.

^len 21

Zapi{uvaweto na podatocite vo mati~nata kniga se vr{i bez odlagawe.

Ako postoi osnovno somnevawe deka odelni podatoci {to se zapi{uvaat vo mati~nata kniga se neto~ni , mati~arot e dol`en pred zapi{uvaweto , da ja proveri to~nosta na tie podatoci.

^len 22

Ako ra|awe ili smrt se prijavi po istekot na 30 dena od denot na nastanot , zapi{uvaweto vo mati~nata kniga se vr{i samo vrz osnova na re{enie.

^len 23

Do zaklu~uvaweto na zapi{uvaweto vo mati~nite knigi ispravka na gre{kite vr{i mati~arot , a po nivnoto zaklu~uvawe ispravka se vr{i samo vrz osnova na re{enie.

^len 24

Mati~nite knigi se zaklu~uvaat i zaveruvaat na krajot na sekoja kalendarska godina

^len 25

Podatokot za ra|awe, sklu~uvawe na brak ili smrt na dr`avjanin na Republika Makedonija vo stranstvo se zapi{uva vo mati~nite knigi {to se vodat vo diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Republika Makedonija vo stranstvo ili vo mati~nite knigi {to se vodat na teritorijata na Republika Makedonija.

Zapi{uvaweto na podatocite od stavot 1 na ovoj ~len se vr{i vrz osnova na izvod od mati~nata evidencija na soodvetniot organ vo stranstvo. Izvodot go podnesuva strankata, ako so me|unaroden dogovor ne e predvideno poinaku..

Po isklu~ok, koga strankata ne mo`ela da pribavi izvod os stavot 2 na ovoj ~len zapi{uvaweto na podatokot vo mati~nata kniga se vr{i so re{enie doneseno vrz osnova na dokazite {to gi prilo`uva strankata.

^len 26

Koga podatokot za ra|awe, sklu~uvawe na brak ili smrt na dr`avjanin na Republika Makedonija vo stranstvo se zapi{uva vo mati~nite knigi {to se vodat vo Republika Makedonija, zapi{uvaweto se vr{i:

    1. za ra|awe - vo mati~nata kniga na rodenite {to se vodi za mestoto vo koe posledno `iveali{te imale dvata ili eden od roditelite na deteto;
    2. za sklu~uvawe na brak - vo mati~nata kniga na ven~anite koja se vodi za mestoto vo koe posledno `iveali{te imale dvata ili eden od bra~nite drugari i
    3. za smrt - vo mati~nata kniga na umrenite koja se vodi za mestoto na ra|aweto na umreniot.

Ako vo slu~aite od stavot 1 to~kite 1 i 2 na ovoj ~len poslednoto `iveali{te ne mo`e da se utvrdi, zapi{uvaweto }e se izvr{i vo mati~nata kniga {to se vodi vo koe se rodeni licata, odnosno ako tie ne se rodeni vo Republika Makedonija, zapi{uvaweto }e se izvr{i vo mati~nata kniga vo grad Skopje.

^len 27

Podatokot za ra|awe, odnosno sklu~uvawe na brak vo stranstvo so lice koe primilo dr`avjanstvo na Republika Makedonija, po slu`bena dol`nost se zapi{uva vo mati~Nata kniga na rodenite, odnosno na ven~anite vo mestoto na poslednoto `iveali{te ili ako liceto nema `iveali{te na teritorijata na Republika Makedonija, vo mati~nata kniga na rodenite, odnosno ven~anite vo grad Skopje vrz osnova na podnesen dokaz od mati~nata evidencija na soodvetniot organ vo stranstvo.

^len 28

Izvod od mati~na kniga se izdava so poslednite podatoci {to se zapi{ani vo mati~nata kniga vo vreme na izdavaweto.

Uverenie {to se izdava vrz osnova na mati~nata kniga sodr`i oddelni podatoci {to se zapi{ani vo mati~nata kniga.

Za izvr{eno zapi{uvawe vo mati~nata kniga mo`e da se izdava prepis ili kopija.

^len 29

Mati~nite knigi se ~uvaat, za{tituvaat i koristat vo soglasnost so zakon.

Ispravite od ~lenot 28 od ovoj zakon se izdavaat na barawe na liceto na koe se odnesuvaat podatocite vo tie ispravi. Ispravite se izdavaat i na zainteresirano lice, odnosno pravno lice ili organ koga za toa ima interes utvrden so zakon.

Pravo na uvid vo mati~nite knigi ili vo spisite i re{enijata vrz osnova na koi se vr{i zapi{uvawe vo mati~nite knigi ima liceto na koe se odnesuvaat podatocite ili drugo zainteresireno lice ako za toa ima neposreden praven interes utvrden so zakon.

^len 30

Obnovuvaweto na uni{teni, o{teteni ili is~eznati mati~ni knigi go vr{i Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

Za obnovuvawe na mati~nite knigi gra|anite se dol`ni da davaat podatoci {to im se poznati.

    1. KAZNENI ODREDBI

^len 31

So pari~na kazna od pet do petnaeset plati }e se kazni za prekr{ok zdravstvenata organizacija ako:

    1. vo propi{aniot rok ne go prijavi ra}aweto na dete (~len 7 stav 1 vo vrska so ~len 6 stavovi 1 i 3 od ovoj zakon) i
    2. ne ja prijavi smrtta (~len 15 stav 2).

Za prekr{okot od stavot 1 na ovoj ~len }e se kazni so pari~na kazna od edna tretina do dve plati i odgovornoto lice vo zdravstvenata organizacija i drugo pravno lice.

^len 32

So pari~na kazna od edna {estina do edna polovina od plata, }e se kazni za prekr{ok fizi~Ko lice ako:

    1. ne go prijavi ra|aweto na dete vo propi{aniot rok (~len 7 stav 2 vo vrska so ~len 6 ) i
    2. ne go prijavi li~noto ime na dete vo propi{aniot rok (~len 9 stav 1).

So pari~Na kazna od edna tretina do dve plati }e se kazni za prekr{ok mati~arot koj vo mati~nite knigi }e zapi{e nevistiniti podatoci (~len 20).

 

    1. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

^len 33

Mati~nite knigi {to se vodeni do vleguvaweto vo sila na ovoj zakon, kako i izvodite i uverenijata {to se izdadeni vrz osnova na tie mati~ni knigi imaat dokazna sila na javni ispravi.

^len 34

Ministerot za vnatre{ni raboti vo rok od tri meseci od vleguvaweto vo sila na Zakonot }e donese podzakonski propisi za na~inot na: vodewe, za{tita i ~uvawe na mati~nite knigi i spisi; izdavawe na izvodi, uverenija, prepisi i kopii vrz osnova na mati~Nite knigi; vodewe na postapka i sostavuvawe na zapisnik za najdeno dete; obnovuvawe na uni{teni, o{teteni ili is~eznati mati~Ni knigi, kako i za obrascite na mati~nite knigi, registarot na mati~nite knigi, izvodite i uverenijata {to se izdavaat vrz osnova na mati~nite knigi.

Ministerot za zdravstvo vo soglasnost so ministerot za vnatre{ni raboti }e donese podzakonski propis na obrazecot na prijavata za ra|awe, smrt i potvrda za smrt, vo rok od tri meseci od vleguvaweto vo sila na Zakonot.

Do donesuvaweto na propisite od stavovite 1 i 2 na ovoj ~len }e se primenuvaat dosega{nite propisi.

^len 35

So vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuvaat da va`at Zakonot za mati~Nite knigi (" Slu`ben vesnik na Republika Makedonija" broj 15/73, 20/73, 51/88 i 19/90) i Zakonot za osnovnite podatoci za mati~nite knigi ("Slu`ben list na SFRJ" broj 6/73).

^len 36

Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".