Z A K O N

ZA TELEKOMUNIKACIITE

 

      1. OSNOVNI ODREDBI

~len 1

So ovoj zakon se ureduvaat uslovite i na~inot pod koi se ostvaruva dejnosta vo oblasta na telekomunikaciite, izgradbata, odr`uvaweto i upotrebata na telekomunikacionite mre`i i sredstva, kako i odnosite me|u davatelite i korisnicite na telekomunikacionite uslugi.

~len 2

Oddelni izrazi vo ovoj zakon go imaat slednovo zna~ewe:

 

~len 26

Vo uslovite za raspi{uvawe konkurs za davawe na koncesija se opredeluva:

    1. javna telekomunikaciska usluga;
    2. podra~je za vr{ewe na telekomunikaciski uslugi;
    3. tehni~kite uslovi za izgradbata i razvojot na mre`ata za vr{ewe na uslugite od to~ka 1 na ovoj ~len i na~inot na povrzuvawe na osnovnata telekomunikaciska mre`a so drugite mre`i;
    4. op{ti i posebni uslovi za vr{ewe na uslugite;
    5. po~etokot i vremetraeweto na koncesijata, kako i slu~aite za raskinuvawe na dogovorot pred rokot za koj e sklu~en;
    6. visinata i na~inot na pla}awe na nadomestokot za koncesijata;
    7. nadzor nad vr{ewe na koncesiskata dejnost;
    8. tarifnite stavovi i na~inot na formirawe na cenite i
    9. drugi uslovi {to treba da gi ispolnuva koncesionerot.

~len 27

Dogovorot za koncesija prestanuva da va`i pred istekot na rokot za koj e sklu~en ako:

~len 28

Koncendentot mo`e da mu ja odzeme koncesijata na koncesionerot ako ne zapo~ne so vr{ewe na koncesiskata dejnost vo rokot opredelen so dogovorot.

      1. TELEKOMUNIKACISKI MRE@I ZA SOPSTVENI

POTREBI

~len 29

Telekomunikaciskite mre`i za sopstveni potrebi se proektiraat, gradat i odr`uvat za zadovoluvawe na potrebite za telekomunikacija na oddelni dr`avni organi, pretprijatija i drugi pravni lica vo vr{eweto na nivnata dejnost vo soglasnost so ovoj zakon.

~len 30

Imatelite na telekomunikaciski mre`i za sopstveni potrebi ne mo`at da vr{at javni telekomunikaciski uslugi na treti lica.

~len 31

Telekomunikaciskite mre`i za sopstveni potrebi mo`at da se priklu~at na javnite telekomunikaciski mre`i dokolku gi ispolnuvaat tehni~kite i eksploatacionite uslovi, a po prethodna soglasnost na imatelot na javnata telekomunikaciska mre`a.

~len 32

Vladata na Republika Makedonija ja ureduva izgradbata, odr`uvaweto i upotrebata na telekomunikaciskite mre`i i sredstva za potrebite na organot na upravata nadle`en za vnatre{ni raboti, organot na upravata nadle`en za odbrana i organot na upravata nadle`en za nadvore{ni raboti.

Pri planiraweto, proektiraweto i izgradbata na telekomunikaciskite mre`i od stav 1 na ovoj ~len, radiofrekfenciskite opsezi nameneti za javni telekomunikacii nema da se koristat vo ovie mre`i.

Telekomunikaciskite mre`i za potrebite na drugite organi na upravata imaat ist status kako i telekomunikaciskite mre`i za sopstveni potrebi, bez posebno predimstvo vo koristeweto na radiofrekfenciskiot spektar i radiofrekfenciite.

      1. RADIOKOMUNIKACII

Radiofrekfenciite i radiostanicite so koi se vospostavuvaat radiokomunikacii mo`at da se koristat vo soglasnost so ovoj zakon, me|unarodnite dogovori {to gi sklu~ila, odnosno im pristapila Republika Makedonija, kako i so propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon.

Pobliskite tehni~ki propisi za na~inot na dodeluvawe i koristewe na radiofrekfenciite i radiostanicite gi donesuva ministerstvoto nadle`no za telekomunikacii.

~len 34

Koristeweto na radiofrekfentnciite i radiofrekfentnite opsezi se utvrduva so plan za namena na radiofrekfenciskite opsezi i so planovi za raspredelba na radiofrekfenciite.

Pravota na koristewe na radiofrekfenciite se dobiva so dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica.

Za pravoto na koristewe na radiofrekfenciite od stav 2 na ovoj ~len, korisnicite pla}aat nadomestok koj go propi{uva Vladata na republika Makedonija.

Dr`avnite organi, radioamaterite i pravnite lica koi vr{at dejnost od oblasta na telekomunikaciite po pat na koncesija, se oslobodeni od pla}awe na nadomestokot od stav 3 na ovoj ~len.

~len 35

So planot za namena na radiofrekfenciskite opsezi se utvrduvaat osobeno:

    1. granicite radiofrekfenciskite opsezi {to se namenatei za oddelni radioslu`bi i kategoriite na slu`bite i
    2. osnovnite uslovi za raspredelba i korisewe na radiofrekfenciite.

~len 36

So planovite za raspredelba na radiofrekfenciite se utvrduvaat osobeno:

    1. uslovite za raspredelba na radiofrekfenciite od namenetiot radiofrekfenciski opseg,
    2. raspredelbata na radiofrekfenciite po lokacii, odnosno podra~ja, za edna radioslu`ba ili za pove}e od niv i
    3. zaedni~ko koristewe na ista frekfencija za ista zonana radio pokrivawe od pove}e korisnici.

Planovite za raspredelba od stav 1 na ovoj ~len se utvrduvaat vrz osnova na planot za namena od ~len 35 na ovoj zakon.

~len 37

Planovite od ~len 35 i ~len 36 na ovoj zakon gi utvrduva ministerot nadle`en za telekomunikacii.

Planovite od stav 1 na ovoj ~len, moraat da bidat vo soglasnost so me|unardonite propisi {to gi uraduvaat radiofrekfenciite i so me|unarodnite dogovori {to gi sklu~ila ili im pristapila Rapublika Makedonija.

~len 38

Radiostanica mo`e da se nabavi i postavi i pu{ti vo probna rabota vrz osnova na dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica.

Radiostanica od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se uveze vo Rapublika Makedonija vrz osnova na odnapred pribavena dozvola od ~len 47 na ovoj zakon.

Pravni i fizi~ki koi uvezuvaat radiostanica vo Republika Makedonija mora istata da ja priajvat na nadle`nata slu`ba na grani~niot premin, koja so stavawe na pe~at na dozvolata za nabavka i ostavuvawe go overuva uvezuvaweto na radiostanicata.

Po isklu~ok od stav 3 na ovoj ~len, pretprijatie ili drugo pravno lice koe uvezuva radiostanica zaradi natamo{no prodavawe, a se registrirani za vr{ewe na takva dejnost, mo`at da uvezuvaat radiostanici samo vrz osnova na odobrenie izdadeno od ministerot nadle`en za telekomunikacii.

Za uvezenite radiostaniciod stav 4 na ovoj ~len, pretprijatijata i drugi pravni lica mora da vodat evidencija za radiostanicite vrz osnova na Pravilnik za evidentirawe na radiostanici i za na~inot za vodewe na evidencijata, propi{an od ministerot nadle`en za telekomunikacii.

Za radiostanici vo opredeeleni radiomre`i (tranking sistemi i sistemi za prenos na poraki za povik na lica) se izdava zaedni~ka dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica.

Za radiostanici na vozduhoplov, plovilo i lokomotiva, se izdava samo edna dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica.

Dozvola za nabavka i postavuvawe na amaterska radiostanica mo`e da se izdade na ~len na Sojuzot na radioamaterite na Makedonija, aki ima radioamaterska dozvola, a po prethodno pribaveno mislewe od organot na upravata nadle`en za vnatre{ni raboti i organot nadle`en za odbrana.

Dozvola za nabavka i postavuvawe na SV radiostanica se izdava na gra|ani na republika Makedonija.

~len 39

Za radiostanici ~ii {to kvalitet se ispituva, istra`uva i prika`uva se izdava privremena dozvola.

Va`eweto na dozvolata na radiostanicata od stav 1 na ovoj ~len ne mo`e da bide podolga od 60 dena.

~len 40

Po isklu~ok od odredbite na ~len 38 na ovoj zakon dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica ne se izdava za:

1) radio i televiziski priemnici koi rabotat vo frekfentno podra~je nameneto za direkten priem na radio i televiziski programi;

2)radiostanici na telekomanduvawe so igra~ki i napravi {to se predvideni da rabotat so radiofrekfanten opseg nameneti za gra|anite i

3)radiopriemnici od sistemi za prenos na poraki za povik na lica.

~len 41

Opredeleni vidovi radiostanici na teritorija na Republika Makedonija mo`at da koristat diplomatiski i konzularni pretstavni{tva, pod uslovi na reciprocitet.

Ministerot nadle`en za telekomunikacii vo soglasnost so minsterot za vnatre{ni raboti i ministerot nadle`en za nadvore{ni raboti, gi opredeluva vidovite radiostanici {to mo`at da gi koristat diplomatskite i konzularni pretstavni{tva.

~len 42

Radiofrekvencii i opredeleni vidovi radiostanici mo`at da koristat i stranski pravni lica koi vo Republika Makedonija ostvaruvaat delovno-tehni~ka, informativna, nau~na, kulturna, sportska, i druga sorabotka so soodvetni organi i organizacii vo zemjata vrz osnova na dozvolata za rabota na radostanicitata.

Stranski gra|ani koi privremeno prestojuvaat vo Republika Makedonija, mo`at da koristat radiofrekvencii i opredeleni vidovi radio stanici so izdadena dozvola od nivnata zemja prevedena na eden od jazicite na koi se izdavaat dokumentite od CEPT, vrz osnova na odobrenie na ministerot nadle`en za telekomunikacii, a izdadeno vrz na~elata na reciprocitetot i preporakite na CEPT, vo soglasnost so ovoj zakon.

~len 43

Barawe za izdavawe dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica, dozvola za rabota na radiostanica ili privremena dozvola za radiostnica,se podnesuva do organot na upravata nadle`en za telekomunikacii.

Kon baraweto za izdavawe dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica so koja se vr{at javni telekomunikaciski uslugi od ~len 23 na ovoj zakon e potrebno da se prilo`i i Odlukata za koncesija za vr{ewe na tie uslugi.

Baraweto za izdavawe dozvoli od stav 1 na ovoj ~len za radioamaterska stanica se podnesuva preku Sojuzot na radioamaterite na makedonija.

Izdadenite dozvoli od stav 1 na ovoj ~len ne mo`at da se prenesat ili otstapuvaat na drugo pravno ili fizi~ko lice.

~len 44

Baraweto za izdavawe dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica treba da sodr`i podatoci i prilozi (tehni~ka dokumentacija) {to gi propi{uva ministerot nadle`en za telekomunikacii.

 

 

 

~len 45

Radiostanica mo`e da se pu{ti vo rabota po izvr{eniot tehni~ki pregled i izdavawe na dozvola za rabota na radiostanica.

Tehni~kiot pregled od stav 1 na ovoj ~len go vr{i organot na upravata nadle`en za telekomunikacii.

Na~inot i postapkata za vr{ewe na tehni~kiot pregled go propishuva ministerot nadle`en za telekomunikacii.

~len 46

Za tehni~kiot pregled od stav 1 od ~len 45 na ovoj zakon se pla}a nadomestok.

Za tehni~ki pregles za amaterski i Sv radiostanici ne se pla}a nadomestok.

Visinata na nadomestokot za tehni~kiot pregled od stav 2 na ovoj ~len ja utvrduva Vladata na Republika Makedonija.

~len 47

Dozvola za nabavka i postavuvawe, dozvola za rabota i privremena dozvola za radiostanica izdava organot na upravata nadle`en za telekomunikacii.

@alba protiv re{enieto za odbivawe na baraweto za izdavawedozvola od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se podnese do Komisijata na Vladata na Republika Makedonija, za odlu~uvawe vo upravnata postapka vo vtor stepen.

~len 48

Dozvola za nabavka i postavuvawe na radiostanica se izdava za vreme od edna godina.

Dozvola za rabota na radostanica se izdava za vreme od pet godini.

Dozvolata od stav 2 na ovoj ~len mo`e da se prodol`i po barawe na imatelot na radiostanicata.

Dozvola za rabota na radiostanica na vozduhoplov, plovilo i lokomotiva se izdava trajno, odnosno do prestanok na upotreba na tie soobra}ajni sredstva.

~len 49

Radiostanica treba da otpo~!ne so arbota najdocna vo rok od edna godina od denot na izdavaweto na dozvolata za nabavka i postavuvawe na radiostanica.

 

~len 50

Dozvolata za rabota na radiostanica prestanuva da va`i:

    1. so istekot na rokot;
    2. so zamena na dozovlata;
    3. so istekot na rokot za pu{tawe na radiostanicata vo rabota;
    4. so prestanuvawe na postoeweto na imatelot na radiostanicata;
    5. so prestanuvawe na potrebata na radiostanica;
    6. so odzemawe na pravoto na koristewe na radiostanicata;
    7. so ottu|uvawe ili rashoduvawe na radiostanicata i
    8. koga ke istekne koncesiskiot rok za vr{ewe na javnata telekomunikaciska usluga utvrdena vo koncesiskiot dogovor.

~len 51

Imatelot na radiostanicata pri nejzinata upotreba mora da se pridr`uva kon uslovite utvrdeni vo dozvolata, uslovite utvrdeni so ovoj zakon i propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon.

Imatelot na radiostanicata mora da obezbedi so rabotata na radiostanicata da ne se pravat {tetni pre~ki vo rabotata i koristeweto na drugi radiostanici, odnosno na drugi telekomunikaciski sredstva i mre`i.

~len 52

Ako vo tekot na rabotata naradiostanicata dojde do promeni vo planot za namena i planovite za raspredelba na radiofrekfenciite, odnosno vo propisite za uslovite za koristewe na radiofrekfenciite i radiostanicite, imatelot na radiostanicite e dol`en po barawe na organot na upravata nadle`en za telekomunikacii da ja prisposobi rabotata na taa radiostanica kon ostanatite promeni.

~len 53

Vo tekot na rabotata, radiostanicata mora da es identifikuva soglasno so propisot za identifikacija na radiostanici.

Odredbite od stav 1 na ovoj ~len ne se odnesuvaat na radiostanici vo radiorelejni mre`i, zemski satelitski stanici, radiostanici koi emitiraat odredeni signali za opasnost i drugi radiostanici opredeleni so propisite za identifikacija na radiostanicite.

Propisot od stav1 na ovoj ~len go donesuva ministerot nadle`en za telekomunikacii.

~len 54

Ministerstvoto nadle`no za telekomunikacii vr{i raboti na ispituvawe i kontrola na radiofrekfentniot spektar, otkrivawe na rabota na radiostanicata bez dozvola, merewe i radiostanici koi pravat {tetni pre~ki, kako i drugi potrebni merewa za upravuvawe i kontrola na radiofrekfentniot spektar.

 

      1. TERMINALNA OPREMA

~len 55

Na javna komunikaciska mre`a mo`e da se priklu~i telekomunikaciona terminalna oprema koja gi zadovoluva barawata na tehni~kite norimi, izvedbata i obele`uvaweto, soglasno so odredbitena ovoj zakon i propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon.

~len 56

Telekomunikaciskata terminalna oprema mo`e da bide vo promet ako gi zadovoluva barawata na tehni~kite normi, izvedbata i obele`uvaweto soglasno so odredbite na ovoj zakon i propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon.

~len 57

Propiste od ~lenovite 55 i 56 na ovoj zakon {to se odnesuvaat na terminalnata oprema gi donesuva ministerot nadle`en za telekomunikacii na predlog na javnite telekomunikaciski operatori od ~len 16 stavovi 1i 2 na ovoj zakon.

 

 

      1. OSNOVNI ODREDBI

~len 58

Telekomunikaciskite mre`i i sredstva se proektiraat, gradat, odr`uvaat i koristat vo soglasnost so:

    1. odredbite na ovoj zakon i so pobliskite propisi doneseni vrz osnova na ovoj zakon;
    2. makedonskite standardi i tehni~kite normativi za proizvodstvo na telekomunikaciskata oprema i uslugi i
    3. evropskite i drugi me|unarodni standardi i tehni~ki normativi od oblasta na telekomunikaciite koi Republika Makedonija gi sklu~ila, odnosno im pristapila.

Tehi~kite normativi za proektirawe, izgradba, odr`uvawe i koristewe na telekomunikaciskite mre`i i stedstva gi donesuva ministerot nadle`en za telekomunikacii, na predlog na javnite telekomunikaciski operatori od ~len 16 stavovi 1 i 2 na ovoj zakon.

~len 59

Ako za opredeleni oblasti ne postojat makedonski standardi, odnosno tehni~ki normativi utvrdeni so zakon, se primenuvaat slednive standardi:

    1. evropskite standardi, uslovi i preporaka na Evropskiot institut za telekomunikaciski standardi (ETSI),
    2. preporakite na Me|unarodniot sojuz za telekomunikacii (UIT) i
    3. preporakite na Evropskata konferencija za po{ti i telekomunikacii (CEPT).

Ministerot nadle`en za telekomunikacii mo`e vo soglasnost so direktorot na Zavodot za standardizacija i metrologija da utvrdi zadol`itelna primena i na drugi standardi ili da utvrdi drugi uslovi za rabota na telekomunuikaciskite mre`i i sredstva.

~len 60

Telekomunikaciskite sredstva {to se vgraduvaat, priklu~uvaat i

primenuvaat vo telekomunikacsikite mre`i podle`at na zadol`itelno atestirawe.

Atestot od stav 1 na ovj ~len go izdava Zavodot za standardizacija i metrologija ili stru~na organizacija {to }e ja ovlasti direktorot na Za vodot za standardizacija i metrologija na predlog na ministerot nadle`en za telekomunikacii.

Uslovite {to treba da gi ispolnuvaat ovlastenite organizacii na stav 2 na ovoj ~len i postapkata za prijavuvawe, ispituvawe i zadavawe na atest (sertifikat) gi propi{uva Vladata na Republika Makedonija.

~len 61

Organot ili organizacijata od ~len 60 stav 2 na ovoj zakon {to go izdal atestot mo`e istiot da go poni{ti ako se utvrdi deka e izdaden za proizvod koj ne odgovara na barawata vrz osnova na koj e izdaden atestot.

~len 62

Zavodot za standardizacija i metrologija na predlog na ministerot

nadle`en za telekomunikacii mo`e da priznae atest za teleokomunikacisko sredstvo izdaden od organ na druga dr`ava dokolku oceni deka toa sredstvo gi zadovoluva odredbite na ovoj zakon i propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon.

~len 63

Vo organot na upravata nadle`en za telekomunikacii se vodi register na izdadeni standardi i atesti za telekomunikaciski sredstva.

~len 64

Za izgradba i rekonstrukcija na telekomunikaciski mre`i i sredstva od ~len 64 na ovoj zakon, se vr{i tehni~ki pregled od komisijata formirana od ministerot na organot na upravata nadle`en za grade`ni{tvo.

Vo komisijata od stav 1 na ovoj ~len stru~nite lica od oblasta na telekomunikaciite gi predlaga ministerot nadle`en za telekomunikacii.

~len 66

Izgradenite ili rekonstruiranite telekomunikaciski mre`i i sredstva od ~len 65 na ovj zakon mo`at da se koristat po izdavawe na odobrenie za upotreba.

Odobrenieto za upotreba go izdava organot na upravata {to gi izdal odobrenieto za izgradba ili rekonstrukcija vrz osnova na izvr{en tehni~ki pregled so koj se potvrduva tehni~kata ispravnost na telekomunikaciskite mre`i i sredstva od stav 1 na ovoj ~len.

~len 67

telekomunikaciskite sredstva, zaradi ispituvawe na nivnite svojstva mo`at da se vgraduvaat i priklu~uvaat na javni telekomunikaciski mre`i, vrz osnova na odobrenie za eksperimentalna rabota doneseno od ministerot nadle`en za telekomunikacii.

Odobrenieto od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se izdade za verme ne podolgo od tri meseci.

~len 68

Na~inot na koristeweto, odr`uvaweto i kontrolata na funkcioniraweto na telekomunikaciskite mre`i i sredstva gi utvrduva imatelot na tie mre`i i sredstva vo soglasnost so ovoj zakon i propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon.

~len 69

Javnite telekomunikaciski operatori se dol`ni da donesat godi{en plan i programa za koristewe i odr`uvawe na svojot sistem za telekomunikacii i da go sledat nivnoto izvr{uvawe.

~len 70

Imatelite na javnite telekomunikaciski mre`i i sredstva se dol`ni da obezbedat soodvetno neprekinato napojuvawe so elektri~na energija na postrojkite na teleokunimakciskite sredstva.

IX. MERKI ZA ZA[TITA

~len 71

Telekomunikaciskite mre`i i sredstva moraat da se proektiraat, gradat, upoptrebuvaat i odr`uvaat na na~in taka {to nivnata rabota nema da predizvikuva pre~ki vo rabotata i upotrebata na drugi telekomunikaciski mre`i i sredstva.

~len 72

Vo blizinata na telekomunikaciskite mre`i i sredstva ne smeat da se izveduvaat raboti ili da se podigaat objekti {to bi mo`ele da go o{tetat ili spre~uvaat nivnoto funkcionirawe.

Ako e neophodnoda se izveduvaat odredeni raboti ili da se gradat novi objekti vo blizina na mre`ite i sredstvata od stav 1 na ovoj ~len investitorot, odnosno izveduva~ot mora odnapred da pribavi soglasnost od imatelot na telekomunikaciskite mre`i i stedstva zaradi prevzemawe na merki potrenbi za za{tita i obezbeduvawe na nepre~eno funkcionirawe na tie mre`i i sredstva.

Tro{ocite za prevzemawe na merkite od stav 2 na ovoj ~len gi podnesuva investitorott, odnosno izveduva~ot na rabotite.

~len 73

Vo za{titnata zona na radiostanicata, vo vozdu{niot prostor od edna do druga radiostanica, ne smeat da se gradat drugi radiostanici ili objekti i postrojki, koi so svojata lokacija, konstrukcija i funkcionirawe mo`at da go spre~uvaat prostiraweto na radiobranovite ili da pri~inuvaat pre~ki na radiokomunikaciite.

Goleminata na za{titnata zona od stav 1 na ovoj ~len i uslovite pod koi mo`at da se gradat opredeleni objekti vo taa zona se utvrduvaat spored radiofrekfenciski opseg vo koj raboti radiostanicata, vidot na prenosot i tipot na antenata.

Ministerot nadle`en za telekomunikacii }e donese propis za goleminata na za{titnata zona i za{titata na radiokoridorite.

 

~len 74

Vo neposredna blizina na nadzemni i podzemni telekomunikaciski mre`i i sredstva, kako i na pravcite na radiokoridorite ne smeat da se sadat koi mo`ele da ja o{tetat ili spre~uvaat rabotata na tie mre`i i sredstva.

Imatelot na telekomunikaciskite mre`i i sredstva i sopstvenikot na zemji{tetot dogovorno gi reguliraat odnosite na koristeweto na zemji{teto za postavuvawe i za{tita na telekomunikaciskite mre`i i sredstva.

Vo slu~aj da ne se sklu~i dogovor za koristewe na zeji{teto od stav 2 na ovoj ~len, }e se primenuvaat odredbite na zakonot za eksproprijacija.

~len 75

Ako poradi izgradba ili rekonstrukcija na nekoj investicionen objekt e potrebno da se za{titat opredeleni telekomunikaciski mre`i i sredstva, za{titata }e se izvr{i vo soglasnost so tehni~kite uslovi za izgradba na tie mre`i i sredstva.

Tro{ocite za izveduvawe na za{titata ili izmestuvawe od stav 1 na ovoj ~len gi podnesuva investitorot .

~len 76

Elektri~na i druga tehni~ka oprema ne smee da pravi elektromagnetni pre~ki vo rabotata na telekomunikaciskite mre`i i sredstva ili vo priemot na radio i televiziska programa.

Na elektri~nata i druga tehni~ka oprema koja se proizveduva, uvezuva ili prodava za koristewe na teritorijata na Republika Makedonija, mora da se sprovedat merki za otstranuvawe na elektromagnetnite pre~ki koi mo`at da vlijaat vo rabotata na telekomunikaciskite mre`i i sredstva i vo priemot na radio i televiziski programi.

Za prevzemenite merki od stav 2 na ovoj ~len treba da postoi dokaz, odnosno atest (sertifikat).

~len 77

Elektroenergetski postrojki za prenos, raspredelba i koristewe na elektri~na energija {to se nao|aat vo blizina na telekomunikaciskite mre`i i sredstva moraat da bidat izvedeni, koristeni i odr`uvani na na~in {to nivnata rabota da ne pri~inuva pre~ki vo funkcioniraweto na telekomunikaciskite mre`i i sredsvta i da ne gi doveduvaat vo opasnost `ivotot i zdravjeto na lu|eto koi gi koristat ili izveduvaat raboti na niv.

 

~len 78

Ako so izgradbata na stanben deloven ili drug grade`en objekt dojde do pre~ki vo priemot na radio i televiziski programi, na korisnicite na radio i televiziski problemi, investitirot na toj mora da im obezbedi priem na radio i televiziski sognali so kvalitet kakov {to korisnicite go imale pred izgradba na toj objekt.

Pri izgradbata na telekomunikaciskite mre`i i sredstva investitorot, odnosno izveduv~ot na rabotite treba da prevzeme potrenbi merki zaradi za{tita na imotot na sopstvenicite, bezbednosta na gra|anite i da gi prezeme site merki za bezbedno odvivawe na soobra}ajot i dvi`eweto na licata.

 

X.ME\UNARODNI TELEKOMUNIKACII

~len 79

Telekomunikaciskite mre`i mo`at da se povrzuvaat so telekomunikaciskite mre`i vo drugite zemji vrz osnova na me|unarodnite dogovori {to gi sklu~ila, odnosno im pristapila Republika Makedonija i uslovite utvrdeni so ovoj zakon.

Telekomunikaciskite mre`i vo Republikata se gradat i povrzuvaat so telekomunikaciskite mre`i na drugi zemji na toj na~in so koj ne se naru{va bezbednosta i odbranata na zemjata.

Imatelite na telekomunikaciskite mre`i i sredstva koi neposredno gi izvr{uvaat me|unarodnite dogovori so stranski pravni lica mo`at neposredno da sklu~uvaat posebni dogovori zaradi izvr{uvawe na tie me|unarodni dogovori vo ramkite na svoite ovlastuvawa.

~len 80

Ministerot nadle`en za telekomunikacii izdava dozvoli za povrzuvawe na telekomunikaciskite mre`i na Republika Makedonija so telekomunikaciskite mre`i na drugi zemji.

~len 81

Ministerot nadle`en za telekomunikacii gi koordinira i usoglasuva rabotite vo pogled na me|unarodnata sorabotka od oblasta na telekomunikaciite.

 

 

 

 

 

      1. NADZOR

~len 82

Nadzor nad sproveduvaweto na ovoj zakon, propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon, me|unarodnite dogovori {to gi sklu~ila, odnosno im pristapila Republika Makedonija, od oblasta na telekomunikaciite, vr{i Ministersvoto za soobra}aj i vrski preku Republi~kiot inspektor za soobra}aj i vrski.

Rabotite od svojata nadle`nost Republi~kiot inspektorat za soobra}aj i vrski gi vr{i preku inspektoroti za telekomunikacii.

~len 83

Vo vr{eweto na nadzorot na nadzorot od ~len 82 na ovoj zakon, inspektorot za telekomunikacii e ovlasten da:

    1. zabrani upotreba na telekomunikaciska oprema koja se vgraduva ili priklu~uva na javna telekomunikaciska mre`a ako ne postoi potvrda deka gi zadovoluva tehni~kite uslovi i normi ili ako ne e ozna~ena so propi{ana oznaka;
    2. zabrani upotreba na elektri~na i druga tehni~ka oprema ako ne postoi potvrda deka ne nea se sprovedeni merki za suzbivawe na elektromagnetni pre~ki ili ako ne e ozna~ena so propi{ana oznaka;
    3. zabrani vr{ewe na dejnost na javni telekomunikacii ako nema koncesija ili ako ne e sklu~en dogovor za ostvaruvanje na koncesija:
    4. zabrani rabota na radiostanica koja nema dozvola za rabota na radiostanica;
    5. zabrani privremeno rabota na radiostanica za koja se utvrdi deka se ostapuva od propi{anite uslovi i normi za rabota ili sozdava {tetni pre~ki , se dodeka nedostatocite ne se otstranat;
    6. zabrani izveduvawe na raboti i podigawe na objkti vo za{titnata zona na radiokoridorot na radiostanicata
    7. privremeno da zabrani izveduvawe na raboti vo blizina na telekomunikaciski mre`i i sredstva koi bi mo`ele da go o{tetatili popre~at nivnoto rabotewe ako prethodno ne e pribavena soglasnost od imatelot na tie sredstva ili mre`i, dodeka taa soglasnost ne se pribavi;
    8. nardi otstranuvawe na nedostatocite na elektri~na i druga tehni~ka opremakoja sozdava elektromagnetni pre~ki vo rabotata na telekomunikaciski mre`i i sredstva;
    9. naredi otstranuvawe na nedostaotcite pri izgradbata, odr`uvaweto ili upotrebata na telekomunikaciskite mre`i i sredstva, kako i pri davaweto na uslugite ili vr{eweto koncesiskata dejnost ako ne se primenuva zakonot, propisite doneseni vrz osnova na zakon i tehni~kite uslovi i normi;
    10. naredi vr{ewe na kontrola na uredite i aparatite koi na imatelite na telekomunikaciskite mre~i i sredstva im slu`at za proverka i merewe na kvaliteot i obemot na telekomunikaciskite uslugi;
    11. barawe na inspektorot od stav 1 na ovoj ~len, stru~ni organizacii ovlasteni od ministerot nadle`en za telekomunikacii, }e gi izvr{at potrebnite merewa i ispituvawa na telekomunikaciskite mre`i i sredstva i radiostanici.

 

^len 84

Imatelot na telekomunikaciskite mre`i i sredstva , odnosno na radiostanica e dol`en na inspektorot za telekomunikacii da mu obezbedi vleguvawe vo prostoriite kade {to e smestena telekomunikaciskata oprema i tehni~kite sredstva, da mu gi dade potrebnite izvestuvawa i dokumentacija, kako i na barawe na inspektorot da gi dostavi potrebnite podatoci i materijali zaradi vr{ewe na inspekciskiot nadzor.

^len 85

Za inspektor za telekomunikacii mo`e da se nazna~i lice koe ima zavr{eno Elektrotehni~ki fakultet - smer elektronika i telekomunikacii so najmalku 3 godini rabotno iskustvo vo strukata.

^len 86

Pri vr{eweto na inspekciskite raboti, inspektorot za telekomunikacii mora da ima legitimacija so koja se utvrduva svojstvoto na inspektor i e dol`en da ja poak`e ako toa se bara od nego.

Obrazecoti na~iont na izdavawe na legitimacijata go propi{uva ministerot nadle`en za telekomunikacii.

^len 87

Inspektorot za telekomunikacii gi vr{i rabotite na inspekcijata samostojno i donesuva re{enija vo ramkite na ovlastuvawata opredeleni so zakon.

Protiv re{enieto na inspektorot mo`e, vo rok od 8 dena od denot na priemot na re{enieto, da se izjavi `alba do Komisijata na Vladata na RM za odlu~uvawe vo upravna postapka vo vtor stepen.

@albata ne go odlaga izvr{uvaweto na re{enieto.

XII. KAZNENI ODREDBI

^len 88

So pari~na kazna od 50 do 150 plati }e se kazni za stopanski prestap pretprijaite ili drugo pravno lice ako:

  1. ne izgradi kablovska kanalizaciona mre`a za pretplatni~kata telekomunikaciska mre`a ili kablovska distributivna mre`a za radio i televiziski programi ili ako vo objektite ne vgradi telekomunikaciska instalacija (~len 12);
  2. ne im ovozmo`i na drugite javni telekomunikaciski operatori i na drugite korisnici na osnovnata telekomunikaciska mre`a priklu~uvawe pod ednakvi uslovi (~len 19 stav 1 to~ka 2);
  3. ne im ovozmo`i na korisnicite i drugite javni telekomunikaciski operatori vo primeren rok i pod ednakvi uslovi zakup na telekomunikaciski vodovi (~len 19 stav 1 to~ka 4);
  4. ne obezbedi tehni~ki uslovi za rabota na specijalnite slu~bi i na drugite informativni slu`bi utvrdeni so ~len 19 stav 1 to~ka 6;
  5. ako vr{i javni telekomunikaciski uslugi za treti lica (~len 30);
  6. telekomunikaciskite mre`i za sopstveni potrebi gi priklu~uvaat na javnite telekomunikaciski mre`i bez priotoa da se ispolneti tehni~kite i eksploatacionite uslovi ili bez prethodna soglasnost na imatelot n ajavnata telekomunikaciska mre`a (~len 31);
  7. pu{ti vo rabota i koristi telekomunikaciskimre`i i sredstva bez odobrenie za upotreba izdadeno od nadle`en organ na upravata (~len 66 stav 1);
  8. vgraduva ili priklu~uva na javni telekomunikaciski mre`i, telekomunkiaciski sredstva, zarai ispituvawe na nivnite svojstva, bez odobrenie za eksperimentalna rabota (~len 67);
  9. nemaat doneseno godi{en plan i programa za koristewe i odr`uvawe na sistemot za telekomunikacii (~len 69);
  10. ne obezbeduvaat soodvetno neprekinato napojuvawe so elektri~na energija na postrojkite i telekomunikaciskite sredstva (~len 70);
  11. elektroenergetskite postrojki za prenos, raspredelba i koristewe na elektri~na energija {to se nao|aat vo blizina na telekomunikacski mre`i i sredstva se izveduvaat, koristat i odr`uvaat taka {to so nivnata rabota se pri~inuvaat pre~ki vo funkcioniraweto na telekomunikacskite mre`i i sredstva i gi doveduvaat vo opasnost `ivotot i zdravjeto na lu|eto koi gi izveduvaat rabotite na niv (~len 77);
  12. pri izgradba na telekomunikacski mre`i i sredstva ne gi prezemat site potrebni merki zaradi za{tita naimotot na sopstvenicite , bezbednosta na gra|anite i ne gi prezemat site merki za bezbednosno odvivawe na soobra}ajot i dvi`eweto na licata (~len 78 stav 2).

So pari~na kazna od 5 do 10 plati }e se kazni za stopanski prestap od stav 1 na ovoj ~len i odgovornoto lice vo pretprijatieto ili drugo pravno lice.

^len 89

So pari~na kazna od 5 do 10 plati }e se kazni za prekr{ok pretprijatieto ili drugo pravno lice ako:

  1. so svojata telekomunikaciska mre`a ili sredstva go spre~uva funkcioniraweto na drugi telekomunikaciski mre`i ili sredstva (~len 8);
  2. prenesuva ili predava poraki so koi se povikuva na nasilno urivawe na ustavniot poredok, se pottiknuva ili se povikuva na voena agresija ili se razgoruva nacionalna, rasna ili verska omraza ili netrpelivost (~len 9);
  3. ne obezbedi nepovredlivost na trajnosta na porakite, a osobeno nepovredlivost na tajnosta na porakite {to se prenesuvaat vo uslovi na vonredna sostojb aili sodr`inata na porakita ja sooop{tuva na neovlasteni lica (~len 10);
  4. ne davaat prvenstvo na prenosot na poraki {to se odnesuvaat na bezbednosta i odbranata na zemjata i na ~ove~kite `ivoti, kako i na zagrozenosta na imotot od pogolem obem (~len 11);
  5. ne dostavuvaat opredeleni tehni~ki i drugi podatoci za svojot sistem na telekomunikacii za bezbednosta i odbranata na zemjata i istite ne gi dostavuvaat na nadle`nite organi (~len 13);
  6. vo slu~aj na prakin na javnite telekomunikaciski mre`i i sredstva ne go izvesti organot na upravata nadle`en za telekomunikacii, vedna{ il vo rokovite utvrdeni so ~len 15;
  7. uveze radiostanica vo RM za koja ne e odnapred pribavena propi{ana dozvola ili odobrenie (~len 38);
  8. koristi radiostanica so privremena dozvola za radiostanica po istekot na rokot za izdavawe, utvrden vo ~len 39;
  9. dozvolata za nabavka i postavuvawe dozvolata za rabota ili privremenata dozvola za radiostanica ja prenese ili otstapi na drugo pravno ili fizi~ko lice (~len 33 stav 4);
  10. koristi radiostanica bez dozvola za rabota na radiostanicata (~len 45);
  11. pri rabotata na radiostanicata ne se pridr`uva kon propi{anite uslovi ili ako ne obezbedi so rabotata na negovata radiostanica da ne se pravat {tetni pre~ki vo rabotata i koristeweto na drugi radiostanici, odnosno na drugi telekomunikaciski mre`i i sredstva (~len 51);
  12. na barawe na organot na upravata nadle`en za telekomunikacii ne ja prisposobi rabotata na radiostanicata po nastanatite promeni utvrdeni vo ~len 52;
  13. radiostanicata vo tekot na rabotata ne se identifikuva (~len 53 stav 1);
  14. od imatelot na telekomunikaciska mre`a i sredstva ne pribavi odnapred soglasnost deka vo blizina na negovite mre`i i sredstva mo`e da izvede odredeni raboti il da gradi novi objekti (~len 72 stav 2);
  15. vo za{titnata zona na radiostanicite, vo vozdu{niot prostor od edna do druga radiostanica, gradi drugi radiostanici ili objekti i postrojki koi so svojata lokacija, konstrukcija i funkcionirawe mo`at da go spre~at prostiraweto na radiobranovite ili da pri~inuvaat pre~ki vo radiovrskite (~len 73);
  16. vo neposredna blizina na nadzemni ili podzemni na telekomunikaciski mre`i i sredstva, kako i na pravcite na radiokoridorite sadi sadnici koi bi mo`ele da ja o{tetat ili spre~at rabotata na tie mre`i i sredstva (~len 74 stav1);
  17. ne obezbedi za{tita na telekomunikaciskite mre`i i sredstva soglasno so tehni~kite uslovi za izgradba na tie mre`i i sredstva pri izgradba ili rekonstrukcija na investicionen objekt (~len 75 stav 1);
  18. elektri~na i druga tehni~ka oprema pravi elektromagnetni pre~ki vo rabotata na telekomunikaciskata mre`a i sredstva ili vo priemot na radio i televiziska programa (~len 76 stav 1);
  19. na inspektorot na telekomunikacii ne mu ovozmo`i nepre~eno vleguvawe vo prostoriite kade {to e smestena telekomuniakciskata oprema i tehni~kite sredstva i ne mu gi dade potrebnite izvestuvawa i dokumentacija (~len 84) i
  20. ne postapi po zadol`enijata od re{enieto na inspektorot za telekomunikacii (~len 87).

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni so pari~na kazna od 1-na do 5 plati i odgovornoto lice vo pretprijatieto ili drugo pravno lice i mo`e da se izre~ i za{titna merka zabrana na vr{ewe na rakovodna dol`nost vo traewe od 3 meseci do edna godina.

Pokraj pari~nata kazna od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se izre~e i za{titna merka odzemawe na predmetite so koi e storen prekr{okot ili zabrana na vr{ewe dejnost vo traewe od 3 meseci do edna godina.

^len 90

So pari~na kazna od edna pettina do tri plati }e se kazni za prekr{ok fizi~ko lice koe vr{i dejnost za dejstvija od ~len 89 stav 1 to~ki 1, 2, 3 7, 9, 11, 12, 13, 13, 14, 15, 16, 18 i 19 na voj zakon.

Pokraj pari~nata kazna od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se izre~e i za{titna merka odzemawe na predmetite so koi e storen prekr{okot i zabrana za vr{ewe na dejnost vo traewe od 3 meseci do edna godina.

III. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

^len 91

Propisite i drugite op{ti akti od oblasta na telekomunikaciite {to se doneseni vrz osnova na zakonot za sistemite za vrski ("Slu`ben list na SFRJ" broj 41/88) }e va`at do donesuvaweto na propisite, soglasno so ovoj zakon.

^len 92

Propisite i drugite op{ti akti, utvrdeni so ovoj zakon }e se donesat vo rok od dve godini od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 93

Dozvolite za radiostanici izdadeni pred vleguvaweto vo sila na ovoj zakon va`at do istekot nanivnata va`nost, a najdocna edna godina od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 94

So denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuvaat da va`at Zakonot za sistemite za vrski ("Sl. list na SFRJ" br. 41/88, 80/89 i 29/90) i odredbite na Zakonot za sistemite za vrski za radiosoobra}aj i po{tenski, telegrafski i telefonski soobra}aj ("Sl. vesnik na SRM" br. 14/79, 26/80, 10/90 i 62/93) koi se odnesuvaat na telekomunikaciite.

^len 95

Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".

_____________