ZAKON ZA VERSKITE ZAEDNICI I RELIGIOZNITE GRUPI

I. OP[TI ODREDBI

^len 1

So ovoj zakon se ureduva polo`bata na verskite zaednici, osnovaweto i rabotata na religioznite grupi, verskata pouka i verskite u~ili{ta, kako oblik na ostvaruvawe na slobodata na veroispovesta i na izrazuvawe na verata.

^len 2

Verskite zaednici, odnosno religioznite grupi se slobodni vo vr{eweto na verskite raboti i verskite obredi.

^len Z

Verski raboti i verski obredi vo Republika Makedonija mo`e da vr{i samo registrirana verska zaednica, odnosno religiozna grupa.

Verskite zaednici i religioznite grupi svojata dejnost ja vr{at vo soglasnost so Ustavot, zakonite i drugite propisi.

^len 4

Zabraneto e gra|aninot na bilo koj na~in da se prinuduva ili popre~uva da stane ili da bide ~len na verska zaednica ili religiozna grupa.

Zabraneto e gra|aninot da se prinuduva da u~estvuva ili da ne u~estvuva vo verski obredi ili druga vidovi izrazuvawa na verata.

Na gra|aninot ne mo`e da mu bidat uskrateni pravata {to gi ima spored Ustavot i zakon, poradi verski opredelbi, pripa|awe na verska zaednica ili religiozna grupa, vr{ewe, odnosno u~estvo vo vr{ewe na verski obredi i drugi vidovi izrazuvawe na verata.

Izrazuvaweto na veroispovesta ili pripadnosta na verska zaednica, odnosno religiozna grupa ne go osloboduva gra|aninot od obvrskite {to kako gra|anin gi ima spored Ustavot, zakonite i drugi propisi.

^len 5

Stranski dr`avjanin mo`e, po barawe na verska zaednica, odnosno religiozna grupa, da izvr{uva verski raboti i verski obredi, po prethodno odobrenie na organot nadle`en za pra{awata na verskite zasdnici i religioznite grupi.

^len 6

Verskite sobiri, verskite obredi, verskiot pe~at, verskata pouka, verskite u~ili{ta i drugi vidovi izrazuvawe na verata ne mo`at da se koristat za politi~ki celi, za pottiknuvawe na verska, nacionalna i druga netrpelivost i za drugi dejstva zabraneti so zakon.

^len 7

Verskite zaednici i religioznite grupi mo`at da osnovaat verski u~ili{ta vo postapka i pod uslovi utvrdeni so ovoj zakon.

Verskite zaednici, odnosno religioznite grupi mo`at da osnovaat socijalni i dobrotvorni ustanovi, vo postapka i pod uslovn uredeni so zakon.

II. VERSKI ZAEDNICI I RELIGIOZNI GRUPI

^len 8

Verskata zaednica spored ovoj zakon e dobrovolno organizirana, neprofitna zaednica na vernici od ista veroispovest.

Za edna veroispovest mo`e da postoi samo edna verska zaednica.

^len 9

Religiozna grupa, spored ovoj zakon, e dobrovolno, neprofitno zdru`uvawe na vernici so isto versko ubeduvawe koi ne pripa|aat na registrirana verska zaednica.

Gra|anite mo`at slobodno i javno da osnovaat religiozni grupi, vo soglasnost so ovoj zakon.

^len 10

Religiozna grupa so sedi{te vo Republika Makedonija mo`at da osnovaat najmalku 50 polnoletni lica, dr`avjani na Republika Makedonija, so postojano `iveali{te vo Republika Makedonija.

Osnova~ite na religioznata grupa odluka za osnovawe i pravila, odnosno drug akt so koj se ureduva organizacijata i raboteweto, donesuvaat na sobir na osnova~ite.

^len 11

Osnova~ite na religioznata grupa, opredeluvaat lice (odgovorno lice) koe do organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi }e podnese prijava vo rok od 30 dena od denot na donesuvaweto na odlukata za osnovawe.

Prijavata od stav 1 na ovoj ~len sodr`i: naziv, podatoci za osnova~ite, sedi{te, predmet na dejstvuvawe, ozna~uvawe na prostoriite vo koi se vr{at verskite raboti i verskite obredi i podatoci za licata odgovorni za rabotata i za zastapuvawe i pretstavuvawe na religioznata grupa.

Kon prijavata se podnesuvaat pravilata, odnosno drug akt so koj se ureduva organizacijata i raboteweto, kako i drugi podatoci i dokumenti so koi se doka`uva ispolnuvaweto na uslovite za osnovawe.

^len 12

Nazivot na religioznata grupa treba bitno da se razlikuva od nazivite na ve}e registriranite verski zaednici, odnosno religiozni grupi.

Nazivot treba da upatuva na faktot deka e religiozna grupa i na vidot na izrazuvaweto na verata {to preku nea se vr{i.

Vo nazivot na verskata zaednica, odnosno religioznata grupa ne smeat da bidat sodr`ani zborovite "Republika Makedonija", nazivite na drugi dr`avi, na-zivi na dr`avni ili javni organi i institucii i drugi oznaki.

Sedi{teto na verskata zaednica, odnosno religioznata grupa koja vr{i verski raboti i verski obredi na podra~jeto na Republika Makedonija zadol`itelno e vo Republika Makedonija.

^len 13

Religioznata grupa za koja e utvrdeno deka e osnovana vo soglasnost so ovoj zakon, se zapi{uva vo registarot {to se vodi kaj organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi.

Organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi propi{uva pobliski propisi vo vrska so vodeweto i sodr`inata na registarot.

^len 14

Verskite zaednici i religioznite grupi imaat svojstvo na pravni lica.

Religioznata grupa svojstvoto na pravno lice go steknuva od denot na upisot vo registarot od ~len 13 na ovoj zakon.

Verskite zaednici, odnosno religioznite grupi mo`at da osnovaat socijalni i dobrotvorni ustanovi vo postapka utvrdena so zakon.

Odlukite na organite na verskite zaednici, odnosno na religoznite grupi nemaat dejstvo nadvor od niv. Ispravite na organite na verskite zaednici, od-nosno religioznite grupi nemaat svojstvo na javni ispravi.

^len 15

Verskite zaednici, odnosno religaoznite grupi, vo ramkite na svoeto rabotewe vo soglasnost so ovoj zakon, mo`at da gi koristat sredstvata za javno infor-mirawe, i da izdavaat pe~ateni raboti.

Rabotata i koristeweto na sredstvata za javno informirawe, izdavaweto na pe~ateni raboti od stav 1 na ovoj ~len i publikuvawe na reklami so verska sodr`ina se vrpi vo soglasnost so zakon.

^len 16

Verskite zaednici, odnosno religioznite grupi mo`at da pribiraat dobrovolli prilozi za verski i humanitarni celi. Prilozite mo`at da se pribiraat vo prostoriite i vo mestata vo koi se vr{at verskite obredi i verskite raboti, a nadvor od niv samo so odobrenie na nadle`niot organ za vnatre{ni raboti.

Gra|aninot ne smee da bide prinuduvan ili spre~uvan da dava prilozi za namenite od stav 1 na ovoj ~len.

Verskite zaednici, odnosno religioznite grupi ne mo`at da utvrduvaat obvrski na vernicite za davawe prilozi od stav 1 na ovoj ~len.

^len 17

Verskite slu`beni lica i drugi lica {to vr{at verski obredi i verski raboti mo`at od gra|anite da primaat nadomestok, odnosno nagrada za verskite ra-boti i verskite obredi {to gi vr{at po nivno barawe, vo soglasnost so propisite na verskata zaednica, odnosno religioznata grupa.

^len 18

Verski obredi i verski raboti se vr{at vo crkvi, xamii i drugi hramovi, kako i vo dvorovi koi so niv pretstavuvaat edna celina, na grobi{ta i vo drugi prostorii na verskata zaednica, odnosno religioznata grupa.

So vr{eweto na verskite obredi i verskite raboti od stav 1 na ovoj ~len ne mo`e da se povreduva javniot red i mir, kako i verskite ~uvstva i drugite slobodi i prava na gra|anite koi ne se pripadnici na verskata zaednica, odnosno religioznata grupa.

^len 19

Verski obredi i verski raboti mo`at da se vr{at i vo drugi prostorii i mesta dostapni na gra|anite, so odobrenie od nadle`niot organ za vnatre{ni rabota, po prethodno mislewe od organot-nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi.

Baraweto za dobivawe odobrenie od stav 1 na ovoj ~len organizatorot na obredot go podnesuva najmalku 15 dena pred denot na odr`uvaweto na verskiot obred. Vo baraweto se naveduva vidot na obredot, koj go izveduva, celta na obredot, kako i vremeto i mestoto kade {to istiot }e se vr{i.

Organot od stav 1 na ovoj ~len go izvestuva podnositelot na baraweto dali go odobruva ili ne go odobruva odr`uvaweto na verskiot obred najdocna ssdum dena pred denot na planiranoto odr`uvaae na verskiot obred.

Po isklu~ok od stav 1 na ovoj ~len, tradicionalni verski obredi i verski raboti (litii i sli~no) vo drugi prostorii i mesta dostapni do gra|anite se vr{at so prethodno izvestuvawe na organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznige grupi.

^len 20

Za verski obredi {to vo soglasnost so odredbite na ovoj zakon se vr{at po barawe na gra|anin vo negovoto `iveali{te (semejna slava, ven~avawe, kr{tevawe, sunetisuvawe, ispoveduvawe, blagoslov na ku}a ili drug imot i sli~no) ne e potrebno posebno odobrenie.

Verski obred (kr{tevawe, sunetisuvawe i sli~no) na maloletnik mo`e da se vr{i samo so soglasnost od roditelite, odnosno staratelot a ako maloletnikot e postar od deset godini potrebna e i negova soglasnost. Za ovie obredi zadol`itelno se obezbeduvaat nu`ni higienski, zdravstveni i drugi uslovi.

Licata koi se smesteni vo bolnici, domovi za starci i sli~ni institucii mo`at da vr{at izrazuvawe na svojata vera i po sopstveno barawe da bidat posetuvani od sve{teni lica zaradi vr{ewe na verski obredi, vo soglasnost so ku}niot red na institucijata vo koja se smesteni.

^len 21

Vo slu~aj koga vo soglasnost so zakon se prezemaat posebni merki za za{tita na zdravjeto na gra|anite, javniot red i mir, bezbednosta i imot od pogolem obem, nadle`niot organ za vnatre{ni raboti mo`e da zabrani (odr`uvawe na verski sobiri i poseti na verski manifestacii za vrsmeto dodeka traat okolnostite poradi koi navedenits merki se prezemeni.

^len 22

Verskite zaednici, odnosno religioznite grupi mo`at, vo soglasnost so zakon, da imaat i da steknuvaat vo sopstvenost nedvi`nosti i drugi sredstva potrebni za vr{ewe na nivnata dejnost.

Za izgradba ili steknuvawe na objekt namenet za vr{ewe: na verski raboti i verski obredi, pokraj uslovite utvrdeni so zakon, verskata zaednica, odnosno religioznata grupa e dol`na da obezbedi pozitivno mislewe od organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi.

^len 23

Licata odgovorni za rabotata i za zastapuvaweto i pretstavuvaweto na religioznata grupa se dol`ni da podnesat do organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi prijava za sekoja statusna promena ili prestanok na religioznata grupa, vo rok od 30 dena od denot na donesuvaweto na odlukata za promena ili prestanok.

III. VERSKA POUKA I VERSKI U^ILI[TA

^len 24

Verska pouka mo`e da se izveduva samo vo javni prostorii vo koi se vr{at verski obredi i verski raboti.

Za posetuvawe na verska pouka od strana na maloletnik potrebna e sogpasnost od roditel, odnosno staratel, kako i negova soglasnost, ako e postar od dsset godini.

Verska pouka so u~snici mo`s da se izveduva samo vo vreme koga u~enicite nemaat nastava vo u~ili{tata.

^len 25

Verskite zaednici i religioznite grupi imaat pravo da osnovaat verski u~ili{ta vo site stepeni na obrazovanie, osven vo osnovnoto obrazovanie, za {koluvawe na verski slu`benici, kako i u~eni~ki domovi za smestuvawe na licata koi se {koluvaat vo tie ustanovi.

Versko u~ili{te, odnosno u~eni~ki dom od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se osnova po prethodno dobiena soglasnost od organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi.

Ministerstvoto za obrazovanie i fizi~ka kultura mo`e da vr{i uvid vo nastavnite programi i nivnoto ostvaruvawe vo soglasnost so Ustavot i zakon, vo smisla na ~len 6 od ovoj zakon.

Verskata zaednica, odnosno religiozna grupa e dol`na izvestuvaweto za osnovawe versko u~ili{te, so aktot za celite i vnatre{nata organizacija na u~ili{teto i nastaven plan i programa vo soglasnost so odredbite na ovoj zakon da go podnese do organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi najmalku tri meseci pred denot opredelen za po~etok na negovoto rabotewe.

Organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi e dol`en svoeto mislewe da go dostavi do verskata zaednica, odnosno religioznata grupa vo rok od 60 dena od denot na podnesuvaweto na izvestuvaweto. Do kolku soglasnosta na organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi e negativno, verskata zaednica, odnosno religioznata grupa ima pravo na prigovor do Vladata na Republika Makedonija, vo rok od 15 dena od dobivaweto na soglasnosta.

Verski u~ili{ta osnovani od verski zaednici, odnosno od religiozni grupi mo`at da posetuvaat samo lica so zavr{eno zadol`itelno osnovno obrazovanie ili lica na koi vo soglasnost so zakon im prestanala obvrskata za zadol`itelno osnovno obrazovanie.

^len 26

Verskite zaednici, odnosno religioznite grupi samostojno upravuvaat so verskite u~ili{ta i u~eni~kite domovi {to gi osnovale vo soglasnost so ovoj zakon.

Nastavnite planovi i programi vo verskite u~ili{ta ne smeat da bidat vo sprotivnost so Ustavot i zakon.

Nastava vo versko u~ili{te mo`e da izveduva samo dr`avjanin na Republika Makedonija.

Stranski dr`avjanin mo`e da izveduva nastava vo versko u~ili{te samo povremeno, so odobrenie od organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi.

^len 27

Odgovornoto lice vo verskoto u~ili{te, odnosno u~eni~kiot dom e dol`no da mu gi stava na raspolagawe na nadle`niot organ od ~len 25 stav 3 na ovoj zakon site podatoci potrebni za vr{ewe uvid vo raboteweto na verskoto u~ili{te, odnosno u~eni~kiot dom, kako i vo rok opredelen od toj organ da gi otstrani utvrdenite nepravilnosti.

IV. KAZNENI ODREDBI

^len 28

So pari~na kazna od 30.000 do 50.000 denari }e se kazni za prekr{ok lice koe vr{i verski rabiti i verski obredi vo sprotivnost so ~len 3 na ovoj zakon.

^len 29

So pari~na kazna od 30.000 do 50.000 denari }e se kazni za prekr{ok:

- lice koe na bilo koj na~in prinuduva gra|anin da stane ~len na verska zaednica ili religiozna grupa (~len 4 stav 1);

- lice koe prinuduva gra|anin da u~estvuva ili da ne u~estvuva vo verski obredi ili drugi vidovi izrazuvawe na verata (~len 4 stav 2) i

- stranski dr`avjanin koj vr{i verski raboti i verski obredi ili izveduva nastava vo versko u~ili{te bez prethodno odobrenie od organot nalle`enza pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi (~lenovi 5 i 26 stav 4).

^len 30

So pari~na kazna od 30.000 do 50.000 denari }e se kazni za prekr{ok:

- lice koe prinuduva ili spre~uva gra|anin da dava prilozi nameneti za verski i humanitarni celi (~len 16 stav 2);

- lice koe vr{i verski obred i verski raboti nadvor od prostoriite od ~len 18 stav 1;

- lice koe so vr{eweto na verski obredi ili verski raboti gi povreduva javniot red i mir, kako i verskite ~uvstva i drugite slobodi i prava na graganite (~len 18 stav 2) i

- lice koe vr{i verski obred bez barawe na gra|anin vo negovoto `iveali{te, na maloletno bez soodvetna soglasnost i vo bolnici, domovi za starci i sli~ni institucii, sprotivno na nivniot ku}en red (~len 20 stavovi 1,2 i 3).

^len 31

So pari~na kazna od 30.000 do 50.000 denari }e se kazni za prekr{ok:

- lice koe izveduva verska pouka nadvor od prostoriite vo koi se vr{at verski obredi i verski raboti (~len 24 stav 1);

- lice koe organizira ili izveduva verska pouka na maloletnik bez soodvetna soglasnost (~len 24 stav 2) i

- lice koe izveduva verska pouka so u~enici vo vrsme koga u~enicite imaat nastava vo u~ili{tata (~len 24 stav 3).

^len 32

So pari~na kazna od 50.000 do 100.000 denari }e se kazni za prekr{ok:

- odgovornoto lice na religioznata grupa ako vo propi{aniot rok ne podnese prijava do organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioz-nite grupi (~len 11 stav 1);

- odgovornoto lice vo verskata zaednica, odnosno religioznata grupa koe raboteweto i koristeweto na sredstvata za informirawe, izdavaweto pe~ateni raboti i publikuvaweto reklami so verska sodr`ina, go vr{i sprotivno na zakon (~len 15) i

- odgovornoto lice vo verskata zaednica, odnosno religioznata grupa koe pribira i koristi dobrovolni prilozi za drugi celi (~len 16 stav 1).

^len 33

So pari~na kazna od 50.000 do 100.000 denari }e se kazni za prekr{ok verskata zaednica, odnosno religioznata grupa ako:

- utvrduva obvrska na vernicite za davawe prilozi za verski i humanitarni celi (~len 16 stav 3);

- osnova versko u~ili{te za u~enici vo osnovnoto obrazovanie (~len 25 stav 1) i

- osnova versko u~ili{te bez pozitivno mislewe na organot nadle`en za pra{awata na verskits zaednici i religiozni grupi (~len 25 stav 2).

^len 34

So pari~na kazna od 50.000 do 100.000 denari }e se kazni za prekr{ok versko u~ili{te ako:

- nastavata vo verskoto u~ili{te ja posetuvaat lica bez zavr{eno osnovno obrazovanie (~len 25 stav 6);

- anga`ira ili ovozmo`i stranski dr`avjanin da izveduva nastava bez odobrenie od nadle`niot organ (~len 26 stav 4) i

- ne mu gi stava na raspolagawe na nadle`niot organ podatocite potrebni za vr{ewe nadzor nad raboteweto ili ne gi otstrani utvrdenite nepravilnosti (~len 27).

V. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

^len 35

Organot nadle`en za pra{awata na verskite zaednici i religioznite grupi, vo rok od eden mesec od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon, }e gi prenese vo svojot registar verskite zaednici i religioznite grupi {to se prijaveni vo Ministerstvoto za vnatre{ni raboti do vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

Postojnite verski zaednici i religioznite grupi od stav 1 na ovoj ~len, se dol`ni da go usoglasat svoeto rabotewe so odredbite na ovoj zakon vo rok od {est meseci od denot na negovoto vleguvawe vo sila.

^len 36

So denot na vleguvaqeto vo sila na ovoj zakon prestanuva da va`i Zakonot za pravnata polo`ba na verskite zaednici ("Slu`ben vssnik na SRM" broj 39/77).

^len 37

Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".