ZAKON

ZA BEZBEDNOST NA SOOBRA]AJOT NA PATI[TATA

I. OSNOVNI ODREDBI

^len!

So ovoj zakon se ureduvaat pravilata na soobra-}ajot na pati{tata, sistemot na soobra}ajnite znaci, dol`nostite vo slu~aj na soobra}ajna nezgoda, uslo-vite za steknuvawe pravo na upravuvawe so vozila, osposobuvawe na kandidatite za voza~i i polagawe ispit za voza~i, uredite i opremata {to moraat da gi imaat vozilata, dimenziite, vkupnata masa i osnoto optovaruvawe na vozilata, uslovite koi mora da gi ispolnuvaat vozilata vo soobra}ajot, posebnite merki za bezbednost kako i organizacijata i zada~ite na sovetite za bezbednost na soobra}ajot na pati{-tata.

^lsn2

U~esnicite vo soobra}ajot ne smeat da go o{tetu-vaat patot ili objektite na patot i da go popre~u-vaat soobra}ajot.

Odnesuvaweto na u~esnicite vo soobra}ajot {to e sprotivno na propisite za bezbednost na soob-ra}ajot na pati{tata, ne osloboduva drug u~esnik vo soobra}ajot od obvrskata sam da prezema dejstvija za otstranuvawe na nastanatata opasnost i spre~uvawe na soobra}ajnata nezgoda.

^lenZ

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti gi sprove-duva propisite i prezema merki koi se odnesuvaat na bezbednosta na soobra}ajot na pati{tata i vo vrska so toa: ja slsdi i analizira sostojbata na bezbednosta na soobra}ajot na pat{ptata, uka`uva na aktuelnite problemi i predlaga merki za nivno re{avawe, go kontrolira i regulira soobra}ajot na pati{tata, vr{i kontrola nad voza~ite i drugite u~esnici vo soobra}ajot na pati{tata, nad sostojbata na pati{-tata i ulicite, opremata i soobra}ajnata signaliza-ciJa, sorabotuva so drugite nadle`ni organi i prav-ni lica vo ureduvaweto, tehni~koto regulirawe na soobra}ajot i soobra}ajnite tekovi i vo nivnoto fu-nkcionirawe, vr{i nadzor nad sproveduvaqeto na propisite i nad prezemaweto merki koi se odnesu-vaat na bezbednosta na soobra}ajot na pati{tata, vr{i stru~ni i upravni rabiti vo vrska so sirovedu-van>eto na voza~kite ispiti, izdavawe na voza~ki dozvoli i dozvol&te za instruktori, dozvolite za voza~ na traktor, voza~ki potvrdi za motokul-•givator, rabotna ma{iia i velosiped so motor, re-gistracija na vozilata na motoren pogon i priklu~ni vozila, kako i izdavawe na soobra}ajni dozvoli i potvrdi za registracija i u~estvuva vo rabotata na soobra}ajnoto vospituvawe i obrazovanie na u~es-nicite vo soobra}ajot.

^len4

Kontrola i regulirawe na soobra}ajot na pati{tata, kako i kontrola na vozilata i voza~ite na pati{tata, vr{at policajci.

Policajcite se dol`ni na u~esnicite vo soo-bra}ajot da im uka`uvaat soodvetna pomo{.

Vo prostorot kade {to se nao|aat objekti na vooru`enite sili na Republika Makedonija pri obuka i pri vr{ewe soobra}aj na edinici na vooru-`enite snli na Republika Makedonija i nivnite vozila na pati{tata, reguliraweto na soobra}ajot mo`e da go vr{at ovlastsni voeni lica.

^len5

Pretprijatijata i drugite pravni lica, kako i fizi~kite lica koga proizveduvaat, odr`uvaat, po-pravaat ili prelravaat vozila ili pu{taat vo pro-met vozila, uredi, rezervni delovi i opreMa za vozila, se dol`ni vozilata, uredite, delov&te i opremata da gi proizveduvaat, da gi pu{taat vo pro-met, da gi odr`uvaat, odnosno popravaat spored propi{anite uslovi i standardi neophodni za bez-bedno u~estvuvawe na vozilata vo soobra}ajot na pa-ti{tata.

^lenb

Pretprijatijata i drugite pravni i fizi~ki li-ca koi vrabotuvaat voza~i se dol`ni da se gri`at za toa voza~ite na nivnite vozila da pa ispolnuvaat propi{anite zdravstveni i drugi uslovi neophodni za bezbedno upravuvawe so vozilata.

^len7

Pretprijatijata i drugite pravni i fizi~ki lica {to vr{at javen prevoz i prevoz za sopstveni po-trebi, pretprnjatijata i drugite pravni lica {to {koluvaat ili obu~uvaat kandidati za voza~i na

vozila na motoren pogon i pretprijatija i drugite pravni lica kaj koi se polagaat voza~ki ispiti se dol`ni da organiziraat i trajno da vr{at kontrola nad ispolnuvaweto na propi{anite uslovi za rabota na voza~ite ili na voza~ite instruktori, na uslo-vite za obu~uvawe na kandidati za voza~i na vozila na motoren poson i na voza~v koi polagaat voza~ki ispnt, nad tehni~kata ispravnost na vozilata i nad ispolnuvaweto na uslovite predvideni so drugi pro-pisi od koi zavisi bezbednosta na soobra}ajot na patipggata.

^len½

Osnovnite i srednite u~ili{ta organiziraat i izveduvaat nastava od oblasta na soobra}ajnoto vos-pituvawe i obrazovanie na u~enicite i razvivaat vonnastavni u~ili{ni aktivnosti.

Predu~ilippgite ustanbv& organiziraat i sprove-duvaat soodvetno soobra}ajno vospituvawe i obrazo-vanie na decata.

^len9

Soobradajot na javen pat mo`e da se ograni~i ili zabrani kÉga } t.&a neophodno zaradi spr&~uvawe ili otstranuvawe na opasnosti za u~esnicite vo soo-bra}ajot, spre~uvawe na o{tetuvawe Na javen pat il& izveduvawe raboti na javen pat, kako i vo posebni slu~ai opredeleni so zakon.

^len 10

Oddelnite izrazi upotrebeni vo ovoj zakon gi imaat slednive zna~en>a:

1. Naselba e prost&r na koj redovi ili grupa zgradi se nao|aat od edna ili od dvete strani na pa-tot, davaj}i mu izgled na ul&ca i ~ii granici se ozna~eni so soobra}ajni znaci za obele`uvawe na naseleni mesta;

2. Vozilo e sekoe prevozno sred&gvo nameneto za dvi`ewe po patot, osven podvi`nite stolovi bez mo-tor za nemo}ni lica i detskite prevozni sredstva;

3. Vozilo na motoren pogon e eekoe vozilo {to se dvi`i so silata na sopstven motor, osven vozilata {to se dvvb}at po {ini;

4. Motorno vozilo e takvo vozilo na motoren po-gon {to prvenst½}no e nameneto za prevoz na lica i predmeti na pati{ta ili koe slu`i za vle~ewe na priklu~ni vozila nameneti za prevoz na lica i pred-meti, osven vozilata za prevoz na lica i predmeti {to se dvi`at po {ini, velosipedite so motor, trak-torite i dru|ite vozila na motoren pogon {to ne se prvenstveno nameneti za prevoz na lica i predmeti;

5. Velosiled e vozilo {to ima najmalku dve trka-la i {to se dvi`i isklu~ivo so silata na voza~ot;

6. Velosiped so motor e vozilo na motoren pogon so dve ili tri trkala ~ija rabotna zafatlivost na motorot ne e 11ogolema od 50 smZ i koe na ramen pat ne mo`e da razvie brzina pogolema od 50 k&lometri na ~as;

7. Motocikl e motorno voznlo so dve trkala, so bo~na prikolka ili bez nea, kako i motorno vozilo na tri trkala - ako negovata masa ne e pogolema od 400 kilogrami;

8. Patni~ki avtomobil e motorno vozilo namene-to za prevoz na lica koe, pokraj sedi{teto na voza-~ot, ima najmnogu osum sedi{ta;

9. Avtobus e motorno vozilo nameneto za prevoz na lica koe, pokraj sedi{teto za voza~ot &ma pove}e od osum sedi{ta;

10. Trolejbus e motorno vozilo nameneto za pre-voz na lica, koe pokraj sedi{teto za voza~ot, ima pove}e od osum sedi{ta i koe, zaradi napojuvawe na motorot so elektri~na energvgja e vrzano za elek-tri~en sprovodnik;

11. Tovarno vozilo e sekoe motbr&o vozilo pggo e nameneto za prevoz na predmeti;

12. Konbinirano vozilo e motorno vozilo name-neto za istovremen prevoz na lica i predmeti;

13. Traktor e vozilo na motoren pogon konstrui-rano da vle~e, potisnuva ili da nosi izmeilivi oru-dija, odnosio da slu`i za pogon na takvi orudija ili za vle~ewe na priklu~ni vozila;

14: "Zemjodelski traktor" e vozilo na i^btoren po-gon ko& so ogled na toa deka e konstruiranb Da vle~e, potisnuva ili zadvi`uva menlivi zemjodelski oru-dija, prvenstveno e nameneto za vr{eqe na ^emjodel-ski raboti, kako i za vl&~ewe na priklu~no vozilo za prevoz na predmeti svrzani so vr{eweto na tie raboti, vo koi slu~ai i povremeno u~estvuva vo soob-ra}ajot na javsn pat;

15. "Motokultivator" e vozilo na motoren pogon so edna ili dve oski i so pogonski motor do 13 kilo-vati konstruirano'da vle~e, potisnuva ili nosi men-livi zemjodelski orudija za razni zemjodelski raboti ili da slu`i za pogon na takvi orudija ili za vle~ewe na priklu~ni vozila prisposobeni za moto-kultivator;

16. "Rabotna ma{ina" e vozilo na motoren pogbn, osven mbt&rnite vozila, traktorite, motokultivato-rite i velosipedite so motor, {to pred se e nam^-neto za vr{ewe na opredeleni raboti so sopstveni uredi i oprema i {to, spored kons|rukcionite karak^eristiki ne mo`e da razviva brzina na dvi`ewetb .&ogolema od 30 km/~as (kombajn, vaqak, grejder, finc|er, kosa~ka, kopa~ na rovovi i sl&~no);

17. Priklu~no vozilo e vozilo nameneto da bide vle~eno od vozila na motoren pogon, bilo da e kbn-struirano kako prikolka bilo kako polupr&kolka;

18. Traktorski priklu~ok e menlivo orudie za vr{ewe na zemjodelski i drugi rabot& 11gto go vle~e, potisnuva i nosi traktor kako {to se: prevrtuva~, rastresuva~, samonatovaruva~, prs}alka I sli~no;

19. Poluprikblka e priklu~no vozilb bez predia oska konstruirano taka {to so svojot preden del da se potpira vrz vle~noto vozilo;

20. Lesna prikolka e priklu~&o vozilo ~ija na-jgolema dozvolena masa ne e pogolema od 750 kilo-grami;

21. Grupa vozila go pravat voziloto na motoren pogon i priklu~nite vozila koi vo soobra}ajot na pati{tata u~estvuvaat kako cel&na;

22. Zapre`no vozilo e vozilo {to go vle~e v&reg-nato `ivotno;

23. Nosivost e dbzvolenata masa do koja voziloto smee da se optovari spored deklaracigjata na proiz-voditelot na voziloto;

24. Masa na vozil&to e masata na praznoto vozilo so poln rezervoar na gorivo i so &riborot i opre-mata predvidena za voziloto;

25. Vkupnata masa e masata na voziloto zaedno so masata na tovarot {to se povrzuva na voziloto, vklu~uvaj}i ja i masata na licata ko^be nao|aat na voziloto, kako i masata na: priklu~n&to vozilo so tovarot,- ako e toa pridodadeno kon voziloto;

26. Najgolema dozvolena masa e masata na vozi-loto zaedno so negovata nosivost;

27. Osno optovaruvawe e'del od vkupnata masa so koja oskata na vozil&to go optovaruva kolovozot na pat&t vo sostojba na miruvawe na voziloto;

28. U~es&ik vo soobra}ajot e lice koe vo soo-bra}ajot na patot upravuva so vozilo ili se nao|a vo

vozilo ili na vozilo, koe tera, vodi ili java `iv-otno {to se dvi`i po patot, kako pe{ak ili lice koe svoite rabotni zada~i i raboti gi vr{i na patot. Pod izrazot "u~esnik vo soobra}ajot", vo smisla na ovoj zakon se podrazbira i liceto koe na patot se lizga so lizgalki, skii, sanki ili se vozi so rol{ui;

29. Voza~ e lice koe na patot upravuva so vozilo;

30. Pe{ak e lice koe u~estvuva vo soobra}ajot, a ne upravuva so vozilo niti se prevezuva vo vozilo ili na vozilo, lice koe so sopstvena sila turka ili vle~e ra~na koli~ka, zapre`no vozilo ili vozilo na motoren pogon, detsko prevozno sredstvo, velosiped, velosiped so motor ili podvi`na koli~ka za nemo}-ni lica, lice vo podvi`en stol na nemo}ni lica {to go dvi`i so sopstvena sila ili so sila na motor ako pri toa se dvv`i so brzina na ~ove~ki od, kako i lice {to se lizga so lizgalki, skii, sanka ili se vozi na rol{uli;

31. Zapiran>e na vozilo e sekoj prekin na dvi-`eweto na voziloto na patot vo traewe do 5 minuti dokolku voza~ot go napu{ti voziloto odnosno do 15 minuti dokolku voza~ot e vo voziloto, osven preki-not {to se vr{i za da se postapi spored znakot ili praviloto so koe se regulira soobra}ajot;

32. Parkirawe na vozilo e prekin na dvi`eweto na voziloto vo traewe podolgo od 5 minuti dokolku voza~ot go napu{ti voziloto odnosno podolgo od 15 minuti dokolku voza~ot e vo voziloto, osven preki-not {to se vr{i za da se postapi spored znakot ili praviloto so koe se regulira soobra}ajot;

33. Razminuvawe e minuvaqe so vozilo pokraj dru-go vozilo koe se dvi`i po istiot kolovoz od spro-tivnata nasoka;

34. Prestignuvan>e e minuvan>& so vozilo pokraj drugo vozilo {to se dvi`i vo ista nasoka;

35. Obikoluvawe e miiuvawe so vozilo pokraj za-preno ili parkirano vozilo ili drug objekt {to se nao|a na soobra}ajnata lenta po koja se dvi`i vozi-loto;

36. Propu{tawe na vozilo e dejstvie {to vo opredeleni slu~ai voza~ot e dol`en da go izvr{i so zapirawe na voziloto, so namaluvan>e na brzinata na dvi`eweto ili so pre}inuvawe na dejstvieto {to go izveduva so voziloto, i toa na na~in koj ne go prisi-luva voza~ot na drugoto vozilo naglo da go menuva pravecot ili brzinata na dvi`eweto;

37. Kolona e redica vozila {to se zapreni na pa-tot ili {to se dvi`at po ista soobra}ajna lenta vo ista nasoka, pri {to brzinata na dvi`en.eto na vozi-lata i postapuvaweto na voza~ite me|usebno se usloveni i pome|u koi ne mo`at bez popre~uvawe da vleze drugo vozilo;

38. Namalena vidlivost postoi ako poradi nepo-volni atmosferski ili drugi priliki (magla, sneg, do`d, prav, ~ad i sli~no) voza~ot ne mo`e jasno da gi uo~i drugite u~esnici vo soobra}ajot na odda-le~enost od najmalku 200 metri na pat nadvor od naselba odnosno od najmalku 100 metri vo naselba i

39. Soobra}ajna nezgoda e nezgoda na patot vo koja u~estvuvalo najmalku edno vozilo vo dvi`ewe i vo koja edno ili pove}e lica zaginale, ili se povredeni ili e predizvikana materijalna {teta.

II. ZA[TITA NA PATI[TATA

^len 11

Zaradi osiguruvawe na bezbeden i nepre~en soo-bra}aj na javnite pati{ta, zabraneto e da se podigaat objekti, uredi ili postrojki, ili na bilo koj drug na~in da se zafa}aat soobra}ajnite povr{ini, da se sadat sadnici ili da se postavuvaat predmeti so koi se namaluva preglednosta na patot i na `elezni~kata pruga so ko)a se vkrstuva patot vo isto nivo, kako i preglednosta na raskrsnicata, ili da se vr{at kakvi i da bilo dejstvija koi bi mo`ele da go zagrozuvaat ili popre~uvaat soobra}ajot na javniot pat ili da go o{tetuvaat javniot pat i objektite na nego.

Na javniot pat i na negoviot za{titen pojas ne e dozvoleno da se podigaat spomenici, da se postavu-vaat reklamni lanoa i tabli, krajpatni i drugi spo-men znaci, reklamni tabli, da se prodavaat proiz-vodi i sli~no sprotivno na uslovite i na~inot ut-vrden so zakon.

^len 12

Pretprijatijata i drugite pravni lica {to iz-veduvaat raboti na javen pat se dol`ni pred po~etokot na rabotite da pribavat odobrenie za vremena izmena na re`imot na soobra}ajot vo obem usloven od izveduvan>eto na rabotite, da go obezbedat mestoto na izveduvaweto na rabotite, rabotite da gi izvedat vo {to pokratok rok bez zastoj na rabotata, i za vreme na traen>eto na rabotite da orgakiziraat bezbeden soobra}aj na mestoto na izveduvawe na rabotite.

Pretprijatijata i drugite pravni lica od stavot 1 na ovoj ~len se dol`ni po zavr{uvaweto na rabo-tite da gi otstranat od javniot pat ostatocite od materijalot, sredstvata za rabota, soobra}ajnite zna-ci, branicite i drugi predmeti {to gi ostavile pri izveduvaweto na rabotite i da go dovedat patot vo prethodnata sostojba.

^len 13

Naplatata na nadomestok za koristewe na avtopa-ti{ta, nivni delovi ili oddelnn objekti (mostovi, tuneli i drugo) mora da se organizira taka {to da se obezbedi protek na vozilata bez zastoj.

^len 14

Vo slu~a) na prekinuvawe ili zagrozuvawe na soobra}ajot na javen pat poradi sospi, odronuvawa, ili lvzgawa na terenot, golomrazica ili drugi pri-~ini, kako i vo slu~aj na o{tetuvan»e na kolovozot, KOJ vo pogolema mera ja zagrozuvaat bezbednosta na soobra}ajot, moraat vedna{ da se prezemat merki za otstranuvawe na pre~kite i vospostavuvan.e na bez-beden soobra}aj.

^len 15

Zaradi osiguruvan^ na bezbeden i nepre~en soo-bra}aj pretprijatijata i drugite pravni lica {to se gri`at za pati{tata i {to gi odr`uvaat se dol`ni navremeno i to~no da ja izvestuvaat javnosta za ograii~uvan.eto i zabranata na soobra}ajot na jav-nite pati{ta i za vonrednite uslovi i posebnite merki za soobra}ajot na niv, kako i za proodnosta na javnite pati{ta vo zimskiot period i vo slu~aj na elementarni nepogodi ili vonredni nastani, poradi koi nastaial prekin na soobra}ajot, odnosno poradi {to zna~itelno se ote`nati uslovite na soobra-

}ajot.

Pretprijatijata i drugite pravni lica {to se gri`at za pati{tata i {to gi odr`uvaat se dol`ni istovremeno so izvestuvaweto na javiosta da dosta-vuvaat i do Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i na drugi organi i institucii podatoci za proodiosta na javnite pati{ta, {to im se potrebni za vr{en.eto na nivnata deJNoet.

III. PRAVILA NA SOOBRA]AJOT 1. Op{ti odredbi

^len 16

U~esnicite vo soobra}ajot se dol`ni da postapu-vaat vo soglasnost so propisite za pravilata na soo-bra}ajot, so soobra}ajnite znaci postaveni na patot i so znacite i naredbite {to gi davaat ovlastenite

^U~esnicite vo soobra}ajot se dol`ni da postapu-vaat vo soglasnost so soobra}ajnite znaci postaveni na patot i koga so toa otstapuvaat od propisite za pravilata na soobra}ajot. U~esnicite vo soobra}ajot se dol`ni da postapuvaat slored svetlosniot soo-bra}aen znak i koga toj znak se razlikuva od prav-iloto za prvenstvo na minuvawe izrazeno na istoto mesto oo drug soobra}aen znak.

U~esnicite vo soobra}ajot se dol`ni da postapu-vaat i spored baran>ata izdadeni so pomo{ na znaci ili spored naredbite koi gi davaat ovlastenite lica i koga so toa otstapuvaat od propi{anite pravila na soobra}ajot ili od zna~eweto na soobra}ajnite znaci postaveni na patot.

^len 17

O{teteni vozila, predmeti i materii {to mo`at da ja popre~uvaat i zagrozuvaat bezbednosta na soob-ra}ajot, ne smeat da se ostavaat na patot ili da se frlaat na patot. Voza~ot e dol`en da gi otstrani od 'kolovozot predmetite {to od negovoto vozilo }e padnat na patot i predmetite {to pri zapiraweto na voziloto ga stavil na patot.

Ako e vo mo`nost i ako so toa ne ja popre~uva bezbednosta na soobra}ajot, voza~ot e dol`en da gi otstrani od kolovozot predmetite na koi }e naide vo tekot na vozeweto, a ako ne e vo mo`nost, dol`en e za toa da go izvesti nadle`niot organ, odnosno pret-prijatieto {to se gri`i za odr`uvaae na patot.

^len 18

Voza~it e dol`en da go dr`i voziloto na takva oddale~enost od drugite vozila vo soobra}ajot {to, so ogled na brzinata na dvi`eweto na voziloto i drugite okolnosti na soobra}ajot, da ne predizvi-kuva opasnost i da ne gi popre~uva drugite voza~i.

^len 19

Voza~ot e dol`en da obrne vnimanie na pe{acite {to se nao|aat na kolovozot ili {to stapuvaat na kolovozot.

Koga prio|a kon obele`an pe{a~ki premin voza-~ot mora da upravuva so voziloto so osobena pret-pazlivost i da vozi so takva brzina {to, vo slu~aj na potreba, da mo`e da go zapre voziloto pred pre{a~-kiot premin.

Na delot od patot po KOJ se dvi`at deca ili se postaveni soobra}ajni znaci za u~estvo na deca vo soobra}ajot, voza~ot e dol`en da vozi so osobena pretpazlivost i so takva brzina {to da mo`e da go zapre voznloto vo slu~aj na potreba.

^len 20

Slepite lica, koga samostojno u~estvuvaat vo soobra}aj, trsba da nosat bel stap kako znak za ras-poznavaqe.

Voziloto {to e napraveno so nsgo da upravuva li-ce ~ii ekstremteti su{testveni za upravuvaae so voziloto se o{teteni, na baran* na toa lice, mo`e da bide obele`ano so poseben znak.

^len 21

Voza~ot na voziloto {to se dvi`i pokraj vozilo za javen prevoz na pataici ili pokraj avtobus so KOJ se vr{i prevoz za sopstveni potrebi, zapren na sto- ^ jali{te, treba da se dvi`i so namalena brzina taka {to da ne ga zagrozuva licata koi vleguvaat vo toa vozilo odnosno {to izleguvaat od nego.

Licata od stavot 1 na ovoj ~len koga zaradi vlegu-vawe ili po izleguvawe od voziloto treba da pomi-nat preku kolovozot se dol`ni toa da go pravat na na~inot propi{an vo ~lenovite 119 i 120 od OVOJ za-

kon.

Voza~ot treba da go zapre svoeto vozilo zad vozi-

loto od stavot 1 na ovoj ~len koga licata, vleguvaj}i vo toa vozilo odnosno izleguvaj}i od toa vozilo treba da pominat preku soobra}ajnata lenta i velo-sipedskata pateka ili lentata po koja se dvi`i vozi-

loto.

Voza~ot na voziloto {to se dvi`i zad vozilo so koe se prevezuvaat deca, kako i voza~ot na voziloto {to na toa vozilo mu doa|a vo presret na pat so dve soobra}ajni lenti, dol`en e da zapre koga voziloto so koe se prevezuvaat deca e zapreno na kolovozot, dodeka decata vleguvaat ili izleguvaat od voziloto.

^len 22

Za vreme na vozewe vo naselba voza~ot e dol`en na voziloto za javen gradski prevoz na patnici ili na posebno obele`ano vozilo so koe se vr{i organ-iziran prevoz na deca da im ovozmo`i vklu~uvan>e vo soobra}ajot koga tie vozila izleguvaat od sto-jali{te {to se nao|a nadvor od kolovozot odnosno od pro{iruvaweto na soobra}ajnata lenta koja slu`i za stOJali{te.

Voza~ot na vozilo za javen gradski prevoz na pat-nici ili na posebno obele`ano vozilo so koe se vr{i organiziran prevoz na deca dol`en e pred ot-lo~nuvaaeto so povtorno vklu~uvawe vo soobra}ajot so pomo{ na poka`uva~ot na pravecot da ja najavi svojata namera da se vklu~i vo soobra}ajot i toa vklu~uvawe da go izvr{i na na~in so koj ne se za-grozuvaat drugite u~esnici vo soobra}ajot.

^len 23

Voza~ot na motorno vozilo vo koe se vgradeni sigurnosni lojasi i liceto koe se prevezuva so toa vozilo, se dol`ni da bidat vrzann so tie pojasi za vreme dodeka voziloto se dvi`i vo soobra}ajot na javen pat.

Obvrskata od stavot 1 na ovoj ~len ne se odnesuva na:

- dostavuva~i na stoka vo prometot vo mestoto na ispora~uvan»eto i

- voza~i koga vozat so brzina na ~ove~ki od, koga vozat nanazad i na parkirali{ta.

2. Dejstvija so voziloto vo soobra}ajot

^len 24

Voza~ot {to ima namera da izvr{i na patot ne-koe dejstvie so voziloto (pomestuvawe na voziloto nadesno ili nalevo, menuvawe na soobra}ajnata lenta, prestignuvan.e, obikoluvawe, zapirawe, svrtu-van.e nadesno ili nalevo, polukru`no svrtuvan>e, vozen>e nanazad i sli~no), smee da go zapo~ne takvoto dejstvie samo ako prethodno se uveril deka toa mo`e da go napravi bez opasnost po drugite u~esnici vo soobra}ajot ili po imotot, vodej}i pritoa smetka za polo`bata na voziloto i za pravecot i brzinata na dvi`eweto.

Voza~ot e dol`en da postapi spored odredbata na stavot 1 od ovoj ~len i koga se vklu~uva vo soob-ra}ajot (izleguvawe na voziloto od gara`a ili od dvor ili od drugi sli~ni povr{ini).

^len 25

Voza~ na avtobus ili tovorno motorno vozilo, koga se vklu~uva vo soobra}ajot od gara`a, dvor ili druga sli~na povr{ina, ako vidikot mu e zakrien so drugo vozilo, objekt ili predmet ili vidlivosta mu e namalena, dol`en e na mestoto kade {to se vklu~uva da postavi lice koe }e pomogne voziloto bezbedno da izleze na pat.

Voza~ot na velosiled, tricikl, velosiped so mo-tor i motocikl bez bo~na prikolka, odnosno voza~ na zapre`no vozilo koj se vklu~uva vo soobra}ajot vo slu~aite i pod uslovite od stavot 1 na ovoj ~len, dol`en e da go turka voziloto, odnosno da go vodi vpregnatiot dobitok.

^len 26

Pred vr{eweto na dejstvijata so vozilo od ~lenot 24 na ovoj zakon, voza~ot e dol`en jasno i navremeno da gi izvesti drugite u~esnici vo soobra}ajot za svojata namera davaj}i im znak so pomo{ na poka`uva~ite na pravecot ili - ako tie ne pistojat -so soodveten znak so rakata.

Ako znakot od stavot 1 na ovoj ~len voza~ot go dava so pomo{ na poka`uva~ot na pravecot, toj e dol`en da go dava za seto vreme na vr{eweto na dejs-tvieto so voziloto, a po izvr{enoto dejstvie da pres-tane.

Po isklu~ok od odredbite na stavovite 1 i 2 od ovoj ~len, voza~ot ne e dol`en po izvr{enoto pres-tignuvawe na drugo vozilo da dade znak deka ima nam-era da se vrati na soobra}ajnata lenta- po koja se dvi`el pred prestignuvaweto.

^len 27

Voza~ot ne smee so voziloto da vr{i polukru`no svrtuvawe na preslap, krivina, paten premin preku `elezni~ka pruga vo nivo, na most, nadvoznik, tunel ili na drugi mesta na patot kade {to preglednosta e nedovolna.

^len 28

Voza~ KOJ vo soobra}aj na pat }e sretne ili }e bide pristignat od vozilo koe so posebni uredi dava `olti svetlosni znaci, dol`en e da ja namali brzn-nata na dvi`eweto na voziloto, da go pomesti vozi-loto {to poblisku do desniot rab na kolovozot, a po potreba da go zapre na pogodno mesto, so cel da izvr-{i bezbedno razminuvawe.

Vo slu~aite od stavot 1 na ovoj ~len, voza~ot e dol`en da obrne vnimanie na vozilata {to se pri-dru`uvaat i da postapuva po barawata {to gi davaat licata od voziloto koe so posebni uredi dava `olti svetlosni znaci.

3. Dvi`ewe na vozilo na pat

^len 29

Voza~ot go koristi isklu~itelno patot, odnosno kolovoznata ili soobra}ajnata lenta, odnosno pateka nameneta za soobra}aj na onoj vid vozilo na koe mu pripa|a negovoto vozilo, osven vo slu~aj na opasnost.

^len 30

 

 

Voza~ot e dol`en da go dr`i voziloto vo dvi-`ewe {to poblisku do desniot rab na kolovozot i na tolkava oddale~enost od nego {to, so ogled na brzi-nata na dvi`eweto na voziloto, uslovite na soobra-}ajot i sostojbata i svojstvata na patot, da ne gi zagrozuva drugite u~esnici vo soobra}ajot i da ne se izlaga sebesi na opasnost.

Po isklu~ok od odredbata od stavot 2 na ovoj ~len, na patot vo naselba so kolovoz na koj za soo-bra}aj na vozila vo ista nasoka postojat najmalku dve obele`ani soobra}ajni lenti za dvi`ewe na vozi-loto voza~ot mo`e da ja koristi i soobra}ajnata lenta {to ne se nao|a pokraj desniot rab na kolovo-zot, ako so toa ne gi popre~uva drugite vozila {to se dvi`at zad negovoto vozilo.

Odredbata na stavot 3 od ovoj ~len ne se odnesuva na voza~ot na tovarno vozilo ~ija najgolema dozvo-lena masa e pogolema od 3500 kg, na voza~ot na vozilo koe na ramen pat ne mo`e da razvie brzina na dvi-`ewe pogolema od 40 km/~as i na voza~ot na vozilo koe ne se smeta za motorno vozilo, osven na del od pa-tot pred raskrsnica ili na drugo mesto na koe vo-ziloto svrtuva nalevo.

^len 31

Na pat, so dve ili pove}e obele`ani soobra}ajni lenti za dvi`ewe na vozilo vo ista nasoka, vozilata se dvi`at po sredinata na obele`anata soobra}ajna lenta vo koja se dvi`at.

• ^len 32

Na pat so kolovoz za soobra}aj na vozila vo dvete nasoki na koj postojat najmalku ~etiri soobra}ajni lenti, voza~ot ne smee so voziloto da preminuva na kolovoznata lenta nameneta za soobra}aj na vozilata od sprotivnata nasoka.

Na pat so kolovoz za soobra}aj na vozila vo dvete nasoki na koj postojat tri soobra}ajni lenti, voza~ot ne smee da se dvi`i so voziloto po soobra}ajnata lenta {to se nao|a do leviot rab na patot vo prave-cot na dvi`eweto na voziloto.

Na pat na koj kolovoznite lenti se fizi~ki odvo-eni edna od druga, voza~ot ne smee so voziloto da se dvi`i po kolovoznata lenta nameneta za soobra}aj na vozilata od sprotivnata nasoka.

Na pat so kolovoz za soobra}aj na vozila vo edna nasoka, voza~ot ne smee so voziloto da se dvi`i vo zabranetata nasoka.

^len 33

Voza~ot {to e so namera da se dvi`i so voziloto nanazad, mo`e da go izvr{i toa dejstvie samo na kra-tok del od patot i ako so toa ne gi zagrozuva ili ne gi popre~uva drugite u~esnici vo soobra}ajot.

Koga voza~ot se dvi`i so voziloto nanazad dol-`en e da se dvi`i po onaa strana od kolovozot po ko-ja se dvi`el dotoga{ so vozeweto nanapred.

Voza~ot ne smee so dvi`en>eto na voziloto nana-zad da vleguva vo nepregledna raskrsnica ili vo raskrsnica vo koja soobra}ajot e reguliran so sema-fori ili go regulira ovlasteno slu`beno lice, da preminuva paten premin preku `elezni~ka pruga vo nivo, nitu da vozi na preslapi, krivini i drugi mesta ako preglednosta e nedovolna.

^len 34

Voza~ot ne smee da go menuva na~inot na upravu-vawe so voziloto so naglo namaluvawe na brzinata na dvi`eweto na voziloto, osven vo slu~aj na neposred-na opasnost.

Voza~ot {to e so namera pozna~itelno da ja nama-li brzinata na dvi`en»eto na voziloto e dod`en toa da go stori, osven vo slu~aj na neposredna opasnost, na na~in so koj nema da gi zagrozi ili vo pogolema mera da gi popre~uva drugite voza~i {to se dvi`at zad nego, kako i da gi predupredi tie voza~i za svo-jata namera so vklu~uvaqe na stop - svetloto ili so davan.e na soodveten znak so rakata.

4. Brznna

«

^len35

Voza~ot e dol`en brzinata na dvi`eaeto na vo-ziloto da ja prisposobi sprema svojstvata i sosto-jbata na patot, vidlivosta, preglednosta, atmosfer-skite priliki, sostojbata na voziloto i tovarot, gustiiata na soobra}ajot i drugite soobra}aJni uslo-vi, taka {to da mo`e navremeno da go zapre voziloto pred sekoja pre~ka, {to pod dadenite uslovi, mo`e da ja predvidi.

Voza~ot ne smee da ja namali brzinata na dvi`e-n>eto na voziloto do taa mera {to negovoto vozilo da mu pri~inuva pre~ki na normalnoto odvivawe na soob-ra}ajot.

Voza~ot ~ie vozilo poradi tehni~kata sostojba, sostojbata na tovarot ili drugi pri~iii ne e vo sos-tojba da ja sledi ustanovenata brzina na dvi`ewe na vozilata na patot i so toa go popre~uva normalnoto odvivawe na soobra}ajot, a poradi nemawe uslovi za bezbedno prestignuvan.e se sozdava kolona na vozila, dol`en e da vozi po hrajnata desna strana na kolovo-zot, a ako i toa ne e dovolno, da go zapre voziloto na prvoto pogodno mesto nadvor od kolovozot za da gi propu{ti vozilata {to se zad nego.

^len 36

Na patot vo naselba voza~ot ne smee so voziloto da se dvi`i so brzina pogolema od 60 km/~as, odnosno so brziia logolema od brzinata dozvolena so postaveniot soobra}aen znak za celata naselba ili za nejzin del.

Po isklu~ok od odredbata na stavot 1 od ovoj ~l-en, na pat vo naselba, ~ii soobra}ajno-tehni~ki ele-menti toa go ovozmo`uvaat, mo`e so soobra}aen znak da se dozvodi dvi`ewe so vozilo i so brzina pogo-lema od 60 km/~as.

Na patot nadvor od naselba, voza~ot ne smee so voziloto da se dvi`i so brzina pogolema od:

1.120 km/~as na avtopati{tata;

2. 100 km/~as na pati{tata rezervirani za soo-brakaj na motorni.vozila i g V V " ^•"i

3. 80 km/~as na drupgge pat{lta

Na patot nadvor od naselba, voza~ot ne smee so vo-`loto da se dvi`i so brzina pogolema od brzinata olredelena so soobra}ajnyot znak postaven na patot

^len 37

Brzinata na dvi`en.eto na motornite voznla na patot, pod normalni uslovi na soobra}ajot, ne mo`e

da se ograni~i so soobra}aen znak pod 40 kilometri.

Vo sdu~aj koga uslovite na patot go nalagaat toa brzinata na dvi`en^to na motornite vozila na patot mo`e da se ograni~i so soobra}aen znak i pod 40 km/~as.

 

 

^len 38

Na pati{tata se ograni~uva brzinata na dvi`ewe na slednive kategorii na motorni vozila.

1. na 80 km/~as - za avtobusi i avtobusi so prkolka, za tovarni motorni vozila ~ija najgolema dozvolena masa ne e pogolema od 7500 kg, za motorni

vozila koi vle~at prikolka za domuvawe (karavan) i za patni~hi vozila pggo vle~at lesna prnkolka;

2. Na 70 km/~as - za avtobusi koga se vrpga organ-iziran prevoz na deca, za zglobii avtobusi bez mesta za stoewe, za tovarni motorni vozila ~ija najgolema dozvolena masa e pogolema od 7500 kg. i za tovarni motorni vozvla {to vle~at priklu~no vozilo;

3. Na 50 km/~as - za avtobusi so priklu~no vozilo za prevoz na lica, za avtobusi za prevoz na lica vo gradski soobra}aj, za avtobusi koi pokraj vgradeiite sedi{ta imaat v opredeleni mesta za stoen.e, za to-varni vozila koi vo tovarniot sandak vr{at grupei prevoz na lvca i za motorni vozila so sinciri na trkalata;

4. Na 30 km/~as - za traktori i

5. Na 25 km/~as - za traktori {to vle~at priklu-~no vozilo vo koe se prevezuvaat lnca.

Koga upravuvaat so motornite vozvla od stavot 1 na ovoj ~len voza~ite se dol`ni da se pridr`uvaat kon brzinite propi{ani vo stavot 1 na ovoj ~len i na patot na koj so ovoj zakon ili so postaveniot soo-bra}aen znak e dozvolena pogolema brzvna.

Motornite i priklu~nite vozvla od to~kvte 1,2 i 3 na stavot 1 od ovoj ~lei {to se registriraat vo Re-publika Makedonija osven vozilata na Armijata na Relublika Makedonija, policijata i vozilata so sinxiri na trkalata, moraat na levata polovina od svojata zadna strana, na vidno mesto, da imaat oznaka vo forma na krut so `olta boja, obraben so crven rab, vo KOJ so crna boja e ispv{an brojot {to ja ozna~uva najgolemata dozvolena brzvna na dva`ewe natie vozila.

5. Svrtuvai.e

^len39

Voza~ot na vozilo {to svrtuva nadesno e dol`en svrtuvan.eto da go izvr{i dvi`ej}i se po krajnata soobra}ajna lenta pggo se protega pokraj desiiot rab na kolovozot, osven ako so soobra}aen znak na patot poinaku ne e opredeleno.

Voza~ot na voziloto pggo svrtuva na levo s dol`en svrtuvaketo da go izvrp{ dvi`ej}i se po krajnata leva soobra}ajna lenta pgto se protsga poj| raj sred{liata linija n pokraj zamisleniot nli obe-le`aniot lak {to gi soedinuva dvete sredi{ii li-nii na bo~nite kolovozi, odnosno po soobra}ajnata lenta ogto se protega pokraj leviot rab na patot so ednonaso~en soobra}aj, osven ako so soobra}aen zmak na latot poinaku ne e oiredeleio.

6. Prvenstvo i mmuvake

^len40

Na raskrsnica idi ao presret so drugo vozilo voza~ot e dol`en da go propu{ti voziloto {to nai-duva od negovata desna strana.

Voza~ot na vozilo koj na raskrsnica svrtuva na-levo e dol`en da go propu{ti voziloto koe{to doa|aj}i od sprotivnata nasoka. na raskrsnicata go zadr`uva pravecot na svoeto dvi`ewe ali svrtuva nadesno, osven ako so postaveniot soobra}aen znak poinaku ne e opredeleno.

Po isklu~ok od odredbite na stavovite 1 i 2 od OVOJ ~len, voziloto {to se dvi`i po {ini vma prvei-stvo na minuvawe na raskrsnica ili vo presret so DRUGO vozilo, bez ogled na toa od koja sgrana toa mu doaga, osven ako so posgaveniot soobra}aen znak poinaku ne e opredeleno.

Voza~ot koj so vozilo vleguva na pat {to so soo-brakaen znak e ozna~en kako pat so prvenstvo na mi-

nuvawe e. dol`en da gi propu{ti site vozila {to se dvi`at po toj pat.

Voza~ot e dol`en da gi propu{t& site vozila {tr se dvi`at po patot na koj vleguva toj i koga toj pat ne e ozna~en so soobra}aen znak kako pat so prvenstvo na mvduvawe ako so voziloto vleguva od zemjen pat na pat so kolovozna poetilka ili ako na pat vleguva od povr{ina koja ne e nameneta za dinami~en soobra}aj.

„ Voza~ot koj pri svrtuvaweto na voziloto prese~uva velos&pedska pateka ili lenta e dol`en da gi propu{ti velosipedite i velosipedite so motor {to se dvi`at po velosipedskata pateka ili lenta.

7. Soobra}aj na raskrsnica

^len 41

Voza~ot koj se pribli`uva do raskrsnica mora da vozi so zgolemena pretpazlivost koja im &dgovara na uslovite na soobra}ajot na raskrsnicata.

.. Voza~ot koj se dobli`uva do raskrsnica e dol`en da vozi so takva brzina {to da mo`e da se zapre i da ga propu{ti vozilata {to na raskrsnicata imaat prvenstvo na minuvawe.

Voza~ot e dol`en na dovolna oddale~enost pred ras-krsnicata so voziloto da zazeme polo`ba na onaa soob-ra}ajna lenta po koja mora da pomine niz raskrsnicata.

^len 42

Na raskrsnica i na drugo mesto na koe soobra-}ajot e posebno reguliran so uredi za davawe svet-losni. soobra}ajni znaci, svetlosnite soobra}ajni znaci za u~esnicite vo soobra}ajot gi imaat slednive zna~ewa:

1. Crveno svetlo - zabrana na minuvawe;

2. Zeleno svetlo - slob&dno minuvawe i

3. @olto svetlo - zabrana na minuvawe, osven za vozilata koi, vo momentot koga }e se pojavi `olto svetl&, se nao|aat na tolkava oddale~enost od svet-losniot znak {to da ne mo`at na bezbeden na~in da se zaprat a da ne go pominat toj znak, a za drugate u~esnici - zabrana na minuvawe, osven za onie pe{a-ci ko& ve}e po~nale da go preminuvaat kolovozot.

@bltoto svetlb zapaleno istovremeno so•crve-noto^veglo slu`i za predupreduvawe na u~esnicite vo soobra}ajot za bliskoto prestanuvawe na zabra-nata na minuvawe i za pojavata na zeleno svetlo.

@oltoto trepkavo svetlo gi obvrzuva site u~es-nici vo soobra}ajot da se dvi`at so zgolemena pret-pazlivost.

Zelenoto trepkavo svetlo slu`i za predupredu-vawe na u~esnicite vo soobra}ajot za bliskoto pres-tanuvawe na slobodnoto minuvawe i za pojavata na `olto odnosno crveno svetlo.

^len43

Ako na uredot za davawe svetlosni soobra}ajni znaci za regulirawe na soobra}ajot na raskrsnica mu e drdaden eden ili pove}e dopolnitelni znaci vo forma na zelena svetle~ka strelka voza~ot mo`e da go pomine so voziloto svetlosniot znak i da trgne vo pravecot ozna~en so zelenata svetle~ka strelka i za vremeto dodeka e zapaleno crvenoto ili `oltoto svet-lo, pri {to ne smee da go popre~uva soobra}ajot na vizilata {to se dvi`at po patot na koj vleguva i mo-ra da gi propu{ti pe{acite koi preminuvaat preku kolovozot.

 

 

^len 44

Voza~ot KOJ so vozilo vlegol vo raskrsnica na koja soobra}ajot e reguliran so uredi za davawe na svetlosni soobra}ajnd znaci msy}e da ja napu{ti raskrsnicata ne~ekaj}i soobra}ajot da bide so svetlosniot soo-bra}aen znak &tvoren vo pravecot po koj e so namera da go prodol`i dvi`eweto, pod uslov da gi propu{ti site u~esnici vo soobra}ajot {to se dvi`at vo pra-vecot vo ko]' & otvoren soobra}ajot.

^len 45

Voza~&T na Kogo so svetlosen soobra}aen znak mu e dozvoleno vleguvawe vo raskrsnica ne smee so vo-ziloto da vleze vo raskrsnicata ako gustinata na soobra}ajot e takva {to toj so voziloto o~igledno mora da se zapre vo raskrsnicata i na toj na~in, pri promena na svetlosniot znak, da go popre~uva ili onevozmo`i soobra}ajot na vozilata {to doa|aat od bo~nite kolovozi.

8. Razminuva&e

^len 46

Pri razminuvawe, voza~ot e dol`en od svojata le-va strana da ostavi dovolno rastojanie pome|u svoeto vozilo i voziloto so kbe se razminuva, a po potreba, svoeto vozilo da go pomesti kon desniot rab na kolo-vozot.

Ako voza~ot, poradi nekoja pre~ka na patot ili poradi drugite u~esnici vo soobra}ajot, ne mo`e da postap& spored odredbata od stavot 1 na ovoj ~len, dol`en e da go zabavi dvi`eweto na svoeto vozilo i po potreba da go zapre za da go propu{ti voziloto od sprotivnata nasoka.

Koga na raskrsnica vozilata doagaat od sprotiv-ni nasoki i svrtuvaat nalevo, voza~ot se razminuva so voziloto od sprotivnata nasoka na toj na~in {to go propu{ta od svojata desna strana..

Ako poradi nedovolna {iro~ina na patot ili poradi nekoja pre~ka na patot razminuvaweto e one-vozmo`eno, voza~ot na kogo, so ogled na svojstvata na patot i okolnostite na soobra}ajot, mu e polesno da |o izvede toa, dol`en e prv da se zapre, i po potreba so dvi`ewe nanazad ili na drug na~in da go Pomesti svoeto vozilo i da zazeme takva polo`ba na patot koja ovozmo`uva razminuvawe.

^len 47

Na delot od patot so golem nadol`en naklon (pla-ninski i drugo) na koj razminuvaweto na vozilata e nevozmo`no ili e mnogu ote`nato, voza~ot na vozi-loto {to se dvi`i niz naklonot e dol`en da go zapre svoeto vozilo na pogodno mesto ako zabele`i deka po naklonot odozdola vo presret mu doa|a drugo.vozilo.

Po isklu~ok od odredbata na stavot 1 od OVOJ ~len, na patot od stavot 1 voza~ot {to se dvi`i po na}lonot nagore e dol`en da go zapre svoeto vozilo ako pred sebe ima pogodno mesto za zapirawe kos ovozmo`uva bezbedno razminuvawe i ako, vo slu~aj da ne postapi taka, razminuvaweto bi baralo dvi`ewe nanazad na edno od vozilata.

Na patot od stavot 1 na OVOJ ~len, koga edno od vozilata {to se razminuvaat mora da se dvi`i nanazad, }e se dvi`i nanazad: sekoe vozilo {to se sretnalo so vozilo {to vle~e priklu~no vozilo, to-varno motorno vozilo {to se sretnalo so avtobus, lesno vozilo {to se sretnalo so vozilo od povisoka kategorija, a ako se razminuvaat vozila od ista kate-gorija - voziloto {to se dvi`i niz naklonot osven ako e polesno '> ogled na uslovite i polo`bata na

vozilata na patot, toa da go stori voza~ot na vozi-loto {to se dvi`i po naklonot nagore.

9. Naizmenn~no propu{tawe na vozila

^len 48

Pretprijatie ili drugo pravno lice koe poradi izveduvawe raboti na pat e prisileno da &rganizira naizmeni~no propu{tawe na vozilata bd sprotiv-nite nasoki po edna soobra}ajna lenta, dol`no e da go regulira ova propu{tawe so postavuvan>e na privremeni uredi za davawe svetlosni soobra}ajni znaci na krajnite to~ki na delot od patot na koj se izveduvaat rabotite.

Ako delot od patot na koj se izveduvaat rabotite e pregleden na celata svoja dol`ina i ako rabotite se izveduvaat dewe, a ne traat podolgo od ~etiri ~a-sa, naizmeni~noto propu{tawe na vozilata mo`e da go reguliraat opredeleni lica so naizmeni~no kre-vawe i spupggawe na crveno odnosno zeleno z&amence ili so postavuvawe na crvena, odnosno zelena tabla vo trkalezna forma.

Koga naizmeni~noto propupggawe na vozilata. |e regulira so znamence ili tabla, pravo na minuva&.e imaat vozilata {to naiduvaat od nasokata kade {to e krenato zelenoto znamence, odnosno e postavena ze-lenata tabla.

10. Prestignuva8>e i obikoluva&e

^len 49

Prest&gnuvan>e i obikoluvawe, voza~ot smee da vr{i samr ako toa ne go popre~uva normalnoto dvi`eAe &a vozilata {to doa|aat od sprot&v&ata nasoka i ajso na patot ima dovolen prostor za bez-bedio izvbduva&e na tie dejstvija.

Voza~ot ne smee da vr{i prestignuvawe i obikoluva{e, koga so toa, so ogled na karakteristi-kite na &atot i na postojnite okolnosti na patot i vo soobra}ajot, ili so ogled na tehni~kite svojstva na voziloto sb koe upravuva, gi zagrozuva drugite u~esnic& vo soobra}ajot.

^len 50

Prestignuvawe i obikoluvan>e se vr{i od levata strana.

Prest&gnuvaweto se vr{v od desnata strana ako voziloto Éa kol&vozot zazelo takva polo`ba i nego-viot voza~ dava takov znak {to da mo`e sigurno da se zaklu~i deka tra vozilo svrtuva nalevo.

Voziloto 1pto se dvi`i po {ini postaven& po sredinata na }olovozot ne smee da se prestignuva od leva strana. T8a vozilo mo`e da se prestignuva od desna strana a}o me|u toa vozilo i desniot rab na kolovozot postoi soobra}ajna lenta.

^len 51

Ako na sredinata na kolovozot se nao|a pe{a~ki ostrov, ili J|»bele`an ili na drug na~in ozna~^n prostor za parkvraqe na vozila, ili nekoj objek-g ili ured, niv vozilata g& obikoluvaat od desnata strana.

Ako povr{inite, objektite i uredite od stavot 1 na ovoj ~len se nao|aat na sredinata na patot so edno-naso~en soobra}aj, a so postaveniot soobra}aen znak poinaku ne e opredeleno, tie mo`at da se obikolu-vaat od dvete strani.

^len 52

 

 

Voza~ot ne smee da ja zgolemuva brzinata na dvi`eweto na svOÉ+b vozilo za vreme dodeka go pres-tignuva drugo voz&lo.

Ako poradi nedovolnata {iro~ina na kolovozot ili negovata sostojba ne 6 mo`no prestignuvawe bez zagrozuvawe na bezbed&osta na soobra}ajot, voza~ot na voziloto {to se dvv`i pobavno otkolku vozilata {to se dvi`at neposredno zad nego e dol`en da go pomesti svoeto vozilb &ggo pove}e nadesno, a ako toa ne e dovolno - da go zaprv svoeto vozilo na pogodno mesto {tom toa }e mu bide mo`no za da gi propu{ti pobrzite vozila.

^len 53

Voza~ot ne smee so vozilo da zapo~ne prestignu-vawe ili obikoluvan.e:

1. Kolona na vozila;

2. Ako voza~ot koj se dvi`i zad nego zapo~nal prestignuvawe;

3. Ako voza~ot koj e &|>ed nego na istata soob-ra}ajna lenta dal znak de}a ima namera da go pres-tigne ili obikoli vozil&to {to e pred negovoto vozilo, ili da obikoli druga pre~ka na patot;

4. Ako soobra}ajnata lenta po koja e so namera da go izvr{i prestignuvaweto ne e slobodna na dovolno rastojanie taka {to, vodej}i smetka za razlikata po-megu brzinata na dvi`eweto na svoeto vozilo za vre-me na prestignuvaweto i brzinata na dvi`ewe na vozilata na drutite u~esnici vo soobra}ajot {to e so namera da gi prestigne, so prestignuvan.eto }e ja zagrozi bezbednosta na soobra}ajot ili }e go popre~i soobra}ajot od sprotivnata n&soka;

5. Ako po izvr{enoto &rÉ&|ignuvawe ili obi-koluvawe povtorno ne bi mo`el da zazeme polo`ba na soobra}ajnata lenta po }&ja se dvi`el pred pres-tignuvaqeto ili obikoluv&Aeto i toa bez po-pre~uvaqe ili zagrozuvawe N& drugite u~esnici vo soobra}ajot, osven koga za &restignuvaqe nli obi-koluvawe ja koristi soobra}ajnata lenta {to e zab-raneta za soobra}aj na vozilata od sprotivnata na-soka i

6. Po soobra}ajnata lenta {to e nameneta za pri-silno zapirawe na vozilata.

Voza~ot koj prestignuva e dol`en svoeto vozilo da go dr`i na potrebnata oddale~enost od voziloto {to go prestignuva, taka {to da ne go popre~uva nitu go zagrozuva soobra}ajot.

^len 54

Po prestignuvaweto ili obikoluvaweto na edno ili pove}e vozvla voza~ot e dol`en {tom }e bide mo`no da go izvr{i toa bez popre~uvaae ili za-grozuvawe na drugite u~esnici vo soobra}ajot so voziloto povtorno da zazeme polo`ba na soobra}ajna lenta po koja se dvi`el pred prest&|iuvan.eto, od-nosno obikoluvaqeto.

^len 55

Na kolovoz na koj soobra}ajot se vr{i vo dve na-soki, voza~ot ne smee so vozilo da prestignuva drugo vozilo pred vrvot na preslap na patot Ali vo krivina koga preglednosta na patot e ne^&volna, os-ven ako na tie mesta postojat pove}e b&&bra}ajni lenti obele`ani so nadol`ni oznakv na k6J<UÉ6zot i nameneti isklu~ivo za dvi`ewe na voz&la+a vo pravecot na dva`eweto na negovoto voziLo.

^len 56

Voza~ot ne smee da prestignuva dru|o voz&lo, os-ven velosiped, velosiped so motor i motocikl bez bo~na prikolka, neposredno pred raskrsnica ili na

raskrsnica koja nema kru`en tek na soobra}aj, ili neposredno pred i na premin na patot preku `el-ezni~ka ili tramvajska pruga vo nivo bez branik ili polubranik.

Neposredno pred raskrsnica i na raskrsnica voza~ot smee da prestignuva: vozilo {to svrtuva na-levo, a se prestignuva od desnata strana (~len 50 stav 2); vozilo {to svrtuva nadesno, io pr«uuoa so svoeto vozilo da ne preminuva na delot od kolovozot name-nvt za soobra}aj na vozilata od sprotivnata nasoka;

vozilo {to se dvi`i po pat so prverstvo na minu-vawe, no pritoa so svoeto vozilo da ne preminuva na delot od }olovozot namenet za soobra}aj na vozila od sprotivna nasoka, kako i vo slu~aj koga soobra}ajot na raskrsnica e reguliran so svetlosni soobra}ajni znaci ili so znaci {to gi dava ovlasteno lice.

^len 57

Voza~ot ne smee da prestignuva drugo vozilo koe se pribli`uva kon obele`an pe{a~ki premin, ili koe preminuva pe{a~ki premin, ili kor zastanalo zaradi propu{tawe na pe{aci na toj premin.

^len 58

Na patot na koj postojat najmalku dve soobra}ajni lenti nameneti za soobra}aj na vozila vo ista nasoka i na koj ima koloni na vozila, voza~ot na vozilo mo`e da ja napu{ti lentata na koja se nao|a samo zaradi svrtuvawe nalevo ili nadesno, ili zaradi parkiran>e na voziloto.

^^ dati{tata i pod uslovot od stavot 1 na ovoj ~len, pobrzoto dvi`ewe na vozilata na ednata lenta od dvi`eweto na drugata lenta ne se smeta kako pres-tignuvawe.

Ne se smeta kako prestignuvawe ni pominuvaweto so vozilo od desnata strana na voziloto koe spored odredbata na ~lenot 30 stav 3 od ovoj zakon za svoeto dvi`en.e ne ja koristi soobra}ajnata lenta pokraj dssniot rab na kolovozot.

11. Zvu~nn i svetlosni znaci za predupreduvan.e

^len 59

Voza~ot e dol`en da upotrebi zvu~en znak za pre-dupreduvawe koga toa go baraat pri~inite na bezbed-nosta na soobra}ajot, a osobeno:

1. N& pat nadvor od naselba zaradi predupredu-vawe ra drug u~esnik vo soobra}ajot deka saka da go prestigne ili obikoli, ako bi postoela orasnost, koga toj znak ne bi bil daden, da dojde do soobra}a{a nezgoda;

2. A|(O prkraj kolovozot se nao|aat deca koi ne obrnuvaat vnimanie na dvi`eweto na voziloto i

3. Na pat nadvor od naselba, pred vleguvawe vo nepregledna i tesna krivina ili pred doa|awe ca preslap na koi e te{ko razminuvaweto.

Zvu~niot znak za predupreduvawe ne smee da se sostoi od niza tonovi od razli~en intenzitet.

Voza~ot e dol`en davaweto na zvu~en znak za pre-dupreduvawe da go svede na neophodna mera.

^len 60

Od prviot samrak pa do napolno razdenuvan>e, voza~ot po pravilo namesto zvu~en znak za predu-preduvawe upotrebuva svetlosen znak za predupredu-vawe. Toj zna)< voza~ot mo`e da go upotrebi i vo naselba pri prestignuvaqeto na drugo vozilo.

 

 

predupreduvawe na drutite u~esnici vo soobra}ajot im odgovara pove}e na uslovite na patot.

Svetlosen znak na predupreduvawe se dava so kratko posledovno palewe na golemite svetla, ili so posle-dovno palewe na soborenite svetla za osvetluvaqe ia patot ili so naizmeni~no palewe, vo kratki inter-vali, na golemite i soborenite svetla, vodej}i smetka so to.a da ne se zaslepuvaat voza~ite koi doa-|aat od sprotiviata nasoka.

12. Zapirawe i parknrawe

^len 61

Voza~ot ne smee da go zapre ili parkira voziloto na mesto na koe toa bi ja zagrozuvalo bezbednosta na drugite u~esnici vo soobra}ajot ili bi pretstavu-valo pre~ka za normalno odvivawe na soobra}ajot ili zadvi`eweto na pe{acite.

Na pat, na mesta odnosno na prostor namenet za zapiran>e i parkirawe na vozila, kako i na posebno uredena soobmkajna povr{ina nameneta za dvi`swe na pe{aci i velosiledisti ne smee da se ostavat vozila {to ne se upotrebuvaat vo soobra}ajot poradi o{tetenost, dotraenost (havarisani, neregistrirani i sli~no, priklu~ni vozila), kako i drugi predmeti so koi se popre~uva odvivaweto na soobra}ajot i se zagrozuva ~ovekovata sredina.

Vozilata i predmetite od stavot 2 na ovo) ~len sopstvenicite se dol`ni da gi otstranat vedna{ po barawe na ovlasteno lice.

Dokolku sopstvenicite istite ne gi otstranat kako i vo slu~aj koga se otsutni, vozilata i pred-metite }e bidat otstraneti na smetka na nivnite sopstvenici.

Otstranuvaweto na vozilata i predmetite od stavovite 1 i 2 na ovoj ~len, gr vr{i pretprijatieto za odr`uvaqe na soobra}ajnic&te, na posebno za toa uredeni prostori.

^len 62

Na javen pat nadvor od naselba, voza~ot e dol`en sekoga{ koga za toa postoi mo`iost voziloto da go zapre ili parkira nadvor od Kolovozot.

Voza~ot ko) poradi neispravnost na voziloto, soobra}ajna nezgoda ili druga opravdana pri~ina e prinuden voziloto da go zapre na kolovozot, dol`en e da gi prezeme site merki za da ne gi dovede vo opas-nost drugite u~esnici vo soobra}ajot i {to pobrzo voziloto da go otstrani od krlovozot.

Ako voza~ot poradi nedspravnost na voziloto, soobra}ajna nezgoda ili od druga opravdana pri~ina e prinuden voziloto da go zalre na {ini, dol`en e da go otstrani od {inite vedna{, a ako toa e nevoz-mo`no - vedna{ da gi prJyzeme potrebnite merki za da bidat licata koi upravuvaat so vozila {to se dvi`at lo {ini navreme predupredeni za opasnosta.

^lenbZ

Voza~ot koj zapira ili parkira vozilo na javen pat e dol`en da go zapre odnorno parkira neposredno pokraj desniot rab na kolovozot, a na javen pat na ko] soobra}ajot se odviva samo vo edna nasoka - mo`e da go zapre, odnosno parkcra pokraj desniot ili leviot rab na kolovozot. !

Ako pokraj desniot rab na kolovozot se nao|aat tramvajski ili drugi {ini, voza~ot }e go zapre ili parkira voziloto pokraj leviot rab na kolovozot.

Voza~ot mo`e da zapre il^ da parkira vozilo na mesta {to se nao|aat na sredicata ^a kolovozot samo ako tie mesta se obele`ani so soodveten soobra}aen znak ili so oznaka na kolovozot.

^len64

Voza~ot ne smee da zapre ili parkvra vozilo oso-beno:

1. Na obele`an pe{a~ki premii i na oddale-~enost pomala od 5 metri od toj premrn, kako i na premin na velosipedska pateka preku }rdodrzot;

2. Na prymin na patot preku `elezni~ka ili tramvajska pruga vo isto nivo;

3. Na `elezni~ki ili tramvajski prugi i vo bliz-inata ca tie prugi, ako so toa se spre~uva soo-bra}ajot na vozilata {to se dvi`at po {ini;

4. Na raskrsnica i na rddale~enost pomala od 5 metri od najbliskiot rab na napre~niot kolovoz;

5. Vo tuneli, na mostovi, vo podvoznici i na nad-voznici, kako i na delovi na pat&u pod mostovi i nadvoznici;

6. Na del od patot vo blizina na vrv od preslap i vo krivina kade {tr preglednosta na patot e nedo-volna i kade {to obikoluvawe na voziloto ne bi mo`elo da se izvr{i bez opasnost;

7. Na del od javen pat kade {to {iro~inata na slobodniot premin od zaprenoto ili parkiranoto vozilo do polnata nadol`na linija na kolovozot ili do sprotivniot rab na kolovozot ili do nekoj? pre~ka na patot, bi bila pomala od tri metri;

8. Na mesto na koe voziloto bi go zasolnuvalo postaveniot soobra}aen znak ili uredot za davawe svetlosni soobra}ajni znaci;

9. Na velosipedska pateka, odnosno lenta;

10. Na trotoar, odnosno na pe{a~ka pateka, ako toa ne e izre~no regulirano so soobra}aen znak. Ako e dozvoleno parkirawe, odnosno zapirawe mora da se ostavi najmalku 1,6 metri {iro~ina na povr{inata za dvi`ewe na pe{aci, so toa {to taa povr{ina ne mo`e da bide pokraj rabot na kolrvozot;

11. Na del od kolovozot koj ^sako stojali{te za vozila na javniot soobrakaj e obele`an so oznaki na kolovozot;

12. Na del od patot pred premin na pat preku `elezni~ka ili tra\1vajska pruga vo isto nivo i toa na oddale~enost pomala od 15 metri od tie premrni;

13. Na oddale~enost pomala od 15 metri pred i zad znakot so koj e obele`ano stojali{te za vozilata z^ javen soobra}aj;

14. Pred kolski vlez vs| zgrada, dvor ili gara`a, kako i nad priklu~ok na vodovodnata mre`a ili vlez vr kanalizacija ili druga mre`a na komunalnite pretprijatija i

15. Na mesto kade {to parkiranoto vozilo bi mu go onevozmo`ilo pristapot na drugo vozilo zaradi parkiraae ili izleguvawe na nekoe ve}e parkirano vozilo.

^len65

Voza~ot e dol`en motorno vozilo, traktor ili priklu~no vozilo, osven motorvdkl bez bo~na pri-kolka, {to e zapreno na kolovoz, da gc obele`i so poseben znak so koj se ozna~uva zapreno vozilo na kolovozot i toa:

1. Koga bil prinuden svoeto vozilo da go zapre na mestoto ili na delot od patot od ~lenrt 64 na ovoj zakon

2. Koga e voziloto zapreno na kolovoz na takvo mesto {to voza~ite na vozilata koi naiduvaat po istata nasoka ne mo`at ili te{ko mo`at navremeno da go zabele`at i

 

 

Znakot od stavot 1 na ovoj ~len se postavuva na kolovozot zad zaprenoto vozilo, vo vertikalna polo`ba i na dovolna oddale~enost, koja na pat nad-vor od naselba ne mo`e da bide pomala od 50 metri. Na ist na~in se postavuva toj znak i koga na patot e zaprena kolona od motorni vozila, so toa {to vo toj slu~a]' na KRLOVOZOT namesto eden se postavuvaat dva znaka na krlovozot i toa eden crkraj drug.

Ako'vo motornotr vozilo e vgraden ured za d:-tovremeno vklu~uvawe na site poka`uva~i na prave-cot, vo slu~ajot od stavot 1 na ovoj ~len toj ured tre-ba da bide vklu~en. •

^lenbb

Na zapreno ili parkirano vozilo ne smeat da se otvoraat vratite ako so toa se popre~uva dvi`eweto na drugite u~esnici vo srobra}ajot ili se zagrozuva bezbednosta na soobra}aJot.

^len 67

Koga voza~ot go ostava voziloto bez neposreden nadzor dol`en e da gi prezeme site potrebni merki so koi }e se spre~i neovlasteno koristeqe ili vozi-loto samo da trgne od mestoto na koe e ostaveno a osobeno;

1. Da gi svrti prednite trkala sprema trotoarot, odnosno patot i da ja stavi ra~kata na menuva~ot za vozewe nanazad - ako voziloto se ostava na nadol-nina, odnosno da gi svrti prednite trkala sprema sredinata na patot, da ja stavi ra~kata na menuva~ot vo prv stepen na prenos i da ja pritegne parkirnata ko~n&ca - ako voziloto se ostavi na nagornica i

2. Da stavi klinesti podlo{ki pod soodvetnite trkala na voziloto ako na pat so nadol`en naklon e ostaveno voziloto koe e opremeno so takvi pod-lo{ki.

^len 68

Zapiraweto ili parkirawetc na vozila ili napu{taweto na prostorot za zapirawe i parkirawe so voziloto se vrpga na na~in da ne se zagoozuvaat drugite u~esnici vo soobrakajot, odnosno da ne se nanesuva {teta na imotot.

^len69

Na soobra}ajna povr{ina nameneta za zapirawe i parkirawe na vozila na koja so soobra}aen znak rli so posebna oznaka se opredeleni prostorot i na~inot za zapirawe i parkirawe, voza~ot e dol`en da go za-pre i parkira voziloto samo na opredelenirt drrs-tor, odnosno na~in. . .•

^len70

Pri zapirawe i parkirawe na vozila voza~ot e dol`en, megu svoeto vozilo i voziloto {to e.porano zapreno ili e parkirano da ostavi dovolen prostor za da mo`evoziloto nepre~eno povtorno da se vklu~i vo soobra}aj.

^len 71

Na pat na koj ima posebno izgradeni avtobuski strjali{ta nadvor od kolovozot, voza~ na avtobus ne smee zaradi vleguvawe i izleguvawe na patnici.da go zapira avtobusot na kolovozot.

^len 72

Vozilo, osven velosiped so dve trkala, velosiped so motor so dve trkala i motodikl so dve trkala bez bo~na prikolka, ne emee da se parkira vo dvoen red na1 kolo-vozot. '

Vo slu~aj na prinudno zapirawe na voziloto poradi soobra}ajna nezgoda, izveduvawe na raboti na patot ili vo drugi slu~ai koga e neophodno zapirawe na voziloto, voza~ot ne smee da go napu{ti voziloto, osven za uka`uvaqe na pomo{ na lice ili vo slu~aj na opasnost.

13. Vle~ewe na vozilo

^len 73

Vo soobra}ajot na javen pat, na vozilo na motoren pogon mo`e da mu bidat pridodadeni najmnogu dve priklu~ni vozila za prevoz na tovar odnosno edno priklu~no vozilo za prevoz na lica, a na avtopat i na pat rezerviran za soobra}aj na motorni vozila - samo edno priklu~no vozilo.

So vozilo na motoren pogon smee da se vle~e samo priklu~no vozilo koe su{testveno ne ja namaluva negovata stabilnost.

^len 74

So vozilo na motoren pogon smee da se vle~e drugo vozilo na motoren pogon samo ako toa, poradi neispravnost ili nedostig na oddelni delovi, ne mo-`e samoto da se dvi`i.

So vozilo na motoren pogon ne smee da se vle~e motocikl bez bo~na prikolka ili drugo vozilo na dve trkala.

^len 75

Vozilo na motoren pogon smee da se vle~e no}e, kako i dewe vo slu~aj na namalena vidlivost, samo ako na svojata zadna strana ima zapaleni crveni svetla za ozna~uvawe na voziloto ili ako go vle~e motorno vozilo koe ima, i pri vle~eweto koristi, `olto rotaciono svetlo.

^len 76

Za vreme na vle~eweto na voziloto od ~lenot 74 stav 1 na ovoj zakon, dvete vozila se ozna~eni so znak so koj se ozna~uva zapreno vozilo na kolovozot (sigurnosen triagolnik). Na motornoto vozilo koe vle~e drugo vozilo triagolnikot se postavuva na prednata, a na vle~enoto vozilo na zadnata strana.

^len 77

Vozilo na motoren pogon na pat mo`e da se vle~e so pomo{ na ja`e, kruta vrska (ruda) i so potpirawe ili besewe na voziloto za vle~noto vozilo.

So pomo{ na ja`e ne smee da se vle~e vozilo na motoren pogon na koe ne mu se ispravni uredite za upravuvawe ili uredite za zapiran>e, nitu tovarno motorno vozilo i avtobus.

So kruta vrska ne smee da se vle~e vozilo na mo-toren pogon koe nema islraven ured za upravuvawe nitu vozilo na motoren pogon pote{ko od vle~noto vozilo, ako mu e neispravna ra~nata ko~nica.

^len 78

Ako vozilo na motoren pogon se vle~e so pomo{ na ja`e ili kruta vrska, liceto koe upravuva so vle~enoto vozilo potrebno e da ima soodvetna doz-vola za upravuvawe so ovaa kategori)a na vozila na koja mu pripa|a voziloto koe se vle~e.

^len 79

 

 

klu~ok i do prvoto mesto na koe mo`e da se otstrani neispravnosta na voziloto.

^len 80

Vo soobra}aj na pat so traktor mo`e da se vle~e samo edno zapre`no vozilo koe e preuredeno za vle-~ewe so pomo{ na traktor.

Zapre`noto vozilo koe go vle~e traktor vo soob-ra}ajot na pat potrebno e da ima trkala so pumpani gumi.

Zapre`no vozilo koe go vle~e traktor vo soob-ra}aj na pat treba da bide priklu~eno na traktor so pomo{ na kruta zglobna vrska taka {to vo tekot na vozen»eto e osigurana stabilnosta na dvete vozila i e onevozmo`eno nivno razdvojuvawe.

^len 81

Rastojanieto pome|u vle~noto i vle~enoto vozilo na motoren pogon, ako se vle~e so ja`e iznesuva 3 do 5 metri, a ako se vle~e so pomo{ na kruta vrska mo`e da iznesuva i pomalku od 3 metri.

^len 82

Vozilo na motoren pogon koe na pat vle~e drugo neispravno vozilo na motoren pogoi ie smee da se dvi`v so brzina pogolema od 40 km/~as.

So vle~enoto vozilo e zabraneto da se prevezuva-atlica.

14. Upotreba na svetla vo soobrakajot

^len 83

Od prviot samrak do potpolnoto razdenuvaqe (no}e), kako i den>e vo slu~aj na namalena vidlivost, na voziloto vo soobra}aj na patot moraat da mu bidat zapaleni svetlata, i toa:

1. Na vozilo na motoren pogon - osven na velo-siped so motor i na motocikl bez bo~na prikolka -najmalku dve beli svetla na prednata strana i paren broj crveni svetla na zadnata strana;

2. Na velosiped so motor i na motocikl bez bo~na prikolka - najmalku edno belo svetlo na prediata strana i najmalku edno crveno svetlo na zadnata strana;

3. Na velosiped - edno belo svetlo na prednata strana i edno crveno svetlo na zadnata strana i

4. Na zapre`no vozilo - najmalku edno belo svetlo na prednata strana i najmalku edno crveno svetlo na zadnata strana ili samo edna svetilka {to e izrabotena taka {to od prednata strana na vozi-loto da se gleda belo svetlo, a od zadnata strana na voziloto - crveno svetlo.

Ako na zapre`noto vozilo edno svetlo se nao|a na prednata strana, a Drugo na zadnata strana, tie svetla moraat da bidat postaveni na nadol`nata oska na voziloto ili na negovata leva strana, a ako na za-pre`no vozilo se nao|a samo edna svetilka - taa mora da bide postavena na levata strana na voziloto.

Vo uslovite od stavot 1 na ovoj ~len, zapre`noto vozilo mora da ima i dva katadioptera so crvena boja, simetri~no postavenn na zadnata strana na voziloto, a velosipedot - eden katadiopter so crvena boja na zadnata strana i po eden katadiopter so `ol-ta ili portokalova boja na sekoja strana na pedalata.

Koga voziloto na motoren pogon vle~e edno ili dve priklu~ni vozila, najmalku dve crveni svetla moraat da bidat zapaleni na zadnata strana na pos-lednoto priklu~no vozilo, a ako {iro~inata na priklu~noto vozilo iznesuva pove}e od 1,6S metri -na prednata strana na prvoto priklu~no vozilo moraat da bidat zapaleni dve beli svetla.

Na motocikl, za vreme na vozewe na pat nadvor od naseleno mesto, moraat da bidat zapaleni soborenite svetla i dewe.

^len 84

Po isklu~ok od odredbite na ~lenot 83 na ovoj za-kon, ne mora da ima zapaleni svetla:

1. Vozilo {to e zapreno ili parkirano na os-vetlen del od patot, taka {to jasno mo`e da se gleda od dovolia oddale~enost;

2. Vozilo {to e zapreno ili parkirano na za toa posebno opredeleni mesta na kolovozot ili nadvor od nego, ili na ulici so poslab soobra}aj i

3. Velosiped, velosiped so motor i motocikl bez bo~na prikolka koj nema akumulator - koga se za-preni ili parkirani vo naselba pokraj samiot rab na kolovozot.

Vozila- na motoren pogon ~ija dol`ina ne e pogo-lema od 8 metri a {iro~ina od 2 metri i na koe ne mu e pridodadeno priklu~no vozilo, mo`e da ima, koga e zapreno ili parkirano na ulica vo naselba, namesto svetlata od ~lenot 83 stav 1 to~ka 1 na ovoj zakon, za-paleno samo edno svetlo koe od prednata strana se gleda kako belo svetlo i od zadnata strana kako crve-no svetlo, i koe e postaveno na stranata sprotivno od rabot na kolovozot pokraj koj voziloto e zapreno ili parkirano.

^len 85

Od prviot samrak do potpolnoto razdenuvan«e (nb}e) kako i dewe vo slu~aj na namalena vidlivost, treba da nosat zapaleni svetla koga se dvi`at po kolovozot nadvor od naselba:

1. Grupa pe{aci {to se dvi`i vo organizirana kolona ili povorka - najmalku edno belo ili `olto svetlo na po~etokot na kolonata odnosno povorkata i najmalku edno crveno svetlo na nejziniot kraj i

2. Voda~i na zapre`ni, tovarni i java~ki `ivotni i tera~i na dobitok - najmalku edno belo ili `olto svetlo napred i najmalku edno crveno svetlo nazad.

Namesto svetlata od stavot 1 na ovoj ~len mo`e da se upotrebuvaat reflektira~ki materii.

^len 86

Za osvetluvawe na patot, voza~ot na vozilo na motoren pogon po pravilo, gi upotrebuva golemite svetla.

Voza~ot na vozilo na motoren pogon e dol`en namesto golemite svetla za osvetluvawe na patot da gi upotrebuva soborenite svetla:

1. Pred razminuvaweto so drugo vozilo na od-dale~enost od koja }e oceni deka so svetloto na svo-eto vozilo go zaslepuva voza~ot na voziloto {to mu doa|a vo presret, a pri razminuvan>eto so drugo vozilo - koga voza~ot na toa vozilo }e premine na so-boreni svetla ili koga so naizmeni~no palewe i gasen.e na svetlata go predupreduva deka golemite svetla mu pre~at, a sekoga{ na oddale~eiost pomala od 200 metri;

2. Za vremeto dodeka na kratko rastojanie se dvi-`i zad drugo vozilo vo takva polo`ba {to so gole-mite svetla na svoeto vozilo go zaslepuva voza~ot na voziloto pred sebe;

3. Za vremeto dodeka so voziloto minuva pokraj organizirana kolona ili povorka na pe{acv i

 

 

No}e kako i den>e vo slu~aj na namalena vidli-vost, voza~ot na vozilo na motoren pogon, za vreme na vozeweto, mora da gi ima na voziloto zapaleno na-jmalku soborenite svetla za osvetluvawe na patot.

^len 87

Svetlata za ozna~uvan>e na vozilo na motoren po-gon se upotrebuvaat vo uslovite od ~lenot 83 stav 1 na ovoj zakon koga voziloto e zapreno ili parkirano na pat.

Svetlata za ozna~uvawe na vozilo na motoren po-gon moraat da bidat zapaleni za vreme dodeka se zapaleni koi i da bilo svetla za osvetluvawe na pa-tot ili posebni svetla za magla.

^len 88

Vo magla voza~ot na vozilo na motoren pogon po-trebno e da gi ima zapaleni soborenite svetla za osvetluvawe na patot, ili svetlata za magla ili dvete svetla istovremeno.

Svetlata za magla mo`at da se upotrebuvaat samo po magla ili vo slu~aj na namalena vidlivost.

Svetlata za magla {to se nao|aat na prednata strana na voziloto mo`at da bvdat so bela ili `olta boja, a na zadnata strana so crvena boja.

^len 89

Vozilata ne smeat na prednata strana da imaat svetlosni, svetlosno-signalni ili reflektira~hi uredi ili materii {to davaat svetlo so crvena boja, a na zadnata strana - uredi ili materii pggo davaat svetlo so bela boja.

Odredbata na stavot 1 od ovoj ~len vo pogled na svetloto so bela boja ne se odnesuva na svetloto za osvetluvawe na patot pri vozewe nanazad, na podvi`-noto svetlo za istra`uvan>e (refdektor), na svetloto za osvetluvawe na registarskata tablica i na regis-tarskata tablica prema~kana so bela reflektira~ka boja.

Odredbata na stavot 1 od ovoj ~len ne se odnesuva nitu na crvenoto trepkavo svetlo na posebni motor-ni vozila {to sledat vozilata pod pridru`ba.

15. Rastojanne pomegu vozilata

^len90

Voza~ot e dol`en da go dr`i potrebnoto rasto-janie koga se dvk`i zad drugo vozilo, taka {to da ne ja zagrozuva bezbednosta na soobra}ajot.

^len 91

Koga na javen pat nadvor od naselba, koj ima samo po edna soobra}ajna lenta nameneta za soobra}aj na vozila vo edna nasoka se dvi`at edno po drugo vozvlo na motoren pogon ~ija najgolema dozvolena masa e pogolema od 3500 kg ili ~hja dol`ina e pogolema od 7 metri, voza~ite se dol`ni pome|u sekoe od tie vozvla da dr`at oddale~enost od najmalku 100 metri.

Odredbata na stavot 1 od ovoj ~len ne se odnevuva na delot od pat na koj prestignuvaweto e zabraneto.

16. Soobrakaj na tramvam i drugi vozila na {iii

^len92

Odredbite na ~lenot 16 do ~lenot 90 od ovoj zakon soglasio se primenuvaat i vrz soobra}ajot na tram-vai i na drugi vozila {to na patot se dvi`at po {ini, osven ako toa ne go isklu~uvaat konstrukcio-nite osobini na tie vozila ili na~inot na nivnoto dvi`ewe.

17. Soobra}aj na velosipedi, na velosipedm so motor i na motocikli

^len 93

Voza~ot na velosiped i voza~ot na velosiped so motor se dol`ii da se dvi`at {to poblisku do des-niot rab na kolovozot, a ako postoi velosipedska pateka - po velosipedskata pateka odnosno lenta.

Ako dvajca ili pove}e voza~i na velosipedi i ve-losiiedi so motor se dvi`at vo grupa, dol`ni se da se dvi`at eden po drug.

Ako na patot postoi posebno uredena velosiped-ska pateka, voza~ot na velosiped so motor i voza~ot na velosiped se dvi`at po desnata velosiledska pateka vo odnos na pravecot na dvi`eweto na soo-bra}ajot.

Na velosipedski pateki uredeni i obele`ani za soobra}aj na velosipedi i velosipedi so motor vo dvata pravca istite se dvi`at po desnata strana vo pravecot na dvi`eqeto na vozilata.

Voza~ot na velosiped i voza~ot na velosiped so motor mo`at da se dvi`at samo po onie soobra}ajni povr{ini kade {to e dozvoleno dvi`ewe so takvi vozila.

Voza~ot na velosiped so motor ne smee da se dvi`i po velosipedska pateka odnosno lenta so br-zina pogolema od 25 kmU~as.

^len 94

Voza~ot na velosiped, na velosiped so motor i na motocikl treba da upravuva so voziloto na na~in na koj ne se namaluva stabilnosta na voziloto i ne se popre~uvaat drugite u~esnici vo soobra}ajot, a oso-beno ne smee da ga simnuva racete od upravuva~ot, da se pridr`uva za drugo vozilo, da prevezuva, vle~e ili turka predmeti {to mo`at da go popre~uvaat vo upravuvaweto so voziloto ili da gi zagrozuvaat dru-gate u~esnici vo soobra}ajot.

^len 95

Voza~ot na velosiped, na velosiped so motor i na motocikl mo`e da prevezuva drugi lica samo ako na voziloto postojat posebni sedi{ta, a voza~ot na mo-tocikl - i vo bo~nata prikolka.

Voza~ na velosiped so motor ili motocikl ne smee so voziloto da prevezuva lice koe e pod dejstvo na alkohol.

Deca do 14-godi{na vozrast ne smeat na velosiped da prevezuvaat drugi lica.

^len 96

Voza~ot na motocikl i na velosiped so motor i licata koi se prevezuvaat so tie vozila nosat za{titen {lem za vreme na vozeweto na patot.

 

 

^len 99

Voza~ na velosiped, velosiped so motor i moto-cikl za vremeto dodeka upravuva so voziloto ne smee da vodi `ivotni.

^len 100

Na magistralen i regionalen pat, ne smee da se vr{i osposobuvawe na lica za upravuvawe so velo-siped i velosiped so motor.

18. Soobra}aj ia rabotni ma{mii i motokultivatori

^len 101

Rabotna ma{ina {to se dvi`i so silata na sopstveniot motor i motokultivatorot, mo`at vo soobra}ajot na pat da gi imaat samo onie priklu~nici {to se proizvedeni za taa cel.

Rabotnata ma{ina i motokultivator vo soob-ra}ajot na pat treba da imaat ispravni uredi za upravuvawe i sopirawe.

No}e i vo uslovi na namalena vidlivost, rabotnata ma{ina i motokultivatorot ne smeat da u~estvuvaat vo soobra}aj na pat ako nemaat propi-{ani svetla za ozna~uvawe na voziloto i za osvet-luvawe na patot.

19. Soobra}aj na zapre`ni vozila

^len 102

Voza~ot na zapre`no vozilo upravuva so voziloto za celoto vreme dodeka voziloto se dvi`i po patot i e dol`en da go dr`i voziloto {to poblisku do des-niot rab na kolovozot.

Voza~ot na zapre`no vozilo se smeta deka upra-vuva so vpregnatiot dobitok ako istiot go vodi ili ako uzdite gi dr`i vo race.

^len 103

Voza~ot na zapre`noto vozilo pri preminuvawe na pat rezerviran za soobra}aj na motorni vozila i na pat preku `elezni~ka pruga vo nivo bez branici ili polubranici, kako i koga se vpregaati dve zap-regi, odnosno se vls~at dve zapre`ni vozila so ista zaprega, dol`en e da go vodi vpregnatiot dobitok.

Zapre`noto vozilo ne smee da se ostava na patot bez nadzor.

^len 104

Voza~ na zapre`no vozilo, koga se dvi`i so vozi-loto vo naselba, ne smee da ja tera zapregata so kas ili galop.

^len 105

Koga zapre`no vozilo se dvi`i po javen pat treba da ima ispraven ured za sopirawe na zalnite tokala

^len 108

Za zapre`no vozilo koe se dvi`i na magistralen ili regionalen pat, smee da se vrze samo edno grlo dobitok i toa od desnata strana na zadniot del na voziloto so ja`e ili sinxir, koi ne smeat da bidat podolgi od 1 metar.

20. Dvi`e&e va dobitok

^len 109

Dobitok ne smee da se ostava najmtot bez nadzor na tera~ na dobitok.

Dobitokot {to se dvi`n po javen pat tera~ot na dobitok go vodi {to e mo`no poblisku do desniot rab na patot.

^lenPO

Na magistralen i regionalen pat ie smee da se tera dobitok vo stado ili krdo, osven ako za toa ne postoi druga mo`nost.

Tera~ na dobitok na magistralen i regionalen pat ne mo`e da bide lice koe ne napolnilo 14 godini vozrast, a na drugite pati{ta 10 godini vozrast.

^len[

Dobitok {to se tera vo stado ili krdo na magis-tralen i regionalen pat treba da go nadgleduvaat dovolen broj na tera~i, koi se dol`ni da obezbedat dobitokot da ie premiiuva na levata strana na kolo-vozot. Tera~ite na dobitokot treba da se raspore-deni napred i nazad od stadoto ili krdoto od levata strana vo pravec na dvi`en>eto.

No}e, tera~ite na dobitok napred i nazad morat da nosat zapaleni svetla vidlivi za drugite u~esnici vo soobra}ajot.

^len 112

Na magistralen i regaonalen pat ne smee da se vr{i sobirawe i zadr`uvan»s na dobitok.

^lenPZ

Preminuvawe so dobitok preku javen pat, na koj nema izgradeni ili opredeleni premini se vr{i sa-mo na pregledni delovi od patot.

Preminuvawe na dobitok vo stado ili krdo preku magistralen i regionalen pat mo`e da se vr{i samo ako toa go obezbeduvaat najmalku dvajca tera~i, koi se postavuvaat na ednata i drugata strana na patot. Ako preminuvaweto se vr{i no}e i dewe vo uslovi na namalena vidlivost, tera~ite nosat zapaleni svet-la vidlivi za drugite u~esnici vo soobra}ajot.

^len 114

Rastojanieto me|u dve stada ili krda koga se dvi-`at na javen pat iznesuva najmalku 100 metri.

21. Dvi`e&e •a pe{acite

^len 115

Pe{akot, po pravilo ne smee da se dvi`v i da se zadr`uva na kolovozot.

Ako pe{akot se dvi`v po kolovozot, toj mora da se dvi`i {to poblisku do rabot na kolovozot, i toa mo{ne vnimatelno i na na~in na koj ne go popre~uva ili ne go spre~uva soobra}ajot na vozilata.

^lenPb

 

 

pokraj kolovozot pogodna za dvi`ewe na pe{aci, pe-{akot e dol`en da «; dvv`i po tie povr{iii.

Na pat na koj ne postoi trotoar ili druga povr-pgana opredelena vlv pogodna za dvi`ewe na pe{aci, ili na pat na koj postoi trotoar ili druga povr{ina opredelena odnosno pogodna za dvi`ewe na pe{aci, a koja pe{acite ne mo`at da ja koristat od koja i da bilo pri~ina pe{acite mo`at da se dvi`at po kolo-vozot, no pritoa da koristat najmnogu 1 metar {irok del od kolovozot, smetano od rabot na kolovozot.

^len 117

Koga pe{acite se dvi`at po kolovozot na koj bez-bednosta na soobra}ajot toa go bara, a osobeio vo slu~aj na slaba preglednost na patot, namalena vid-livost ili silen soobra}aj na vozila, dolhni se da se dvi`at eden zad drug.

^len 118

Pe{akot koj se dvi`i po kolovozot na javen pat nadvor od naselba e dol`en da se dvi`i po leviot rab na kolovozot vo pravecot na dvi`eweto.

Po isklu~ok od odredbata od stavot 1 va ovoj ~len, pe{akot mo`e da se dvi`i do desnnot rab na kolovozot samo koga takvoto dvk`ewe za nego e po-sigurno (nepregledna kriviia, bezdna, usek, zasek, odron i sli~no).

Pe{akot koj turka ra~na koli~ka, velosiped, ve-losiped so motor ili motocikl, licata koi se dvi`at so pomo{ na podvi`ni stolovi za nemo}ni lica, kako i organvzirana kolona pe{aci se dvi`at do desniot rab na kolovozot vo pravecot na dvn-`eweto.

^len 119

Pe{akot e dol`en preku kolovozot i velosiped-skata pateka ili lenta da preminuva vnimatelno i po najkratok pat, otkako pred stapuvaweto na kolovozot }e se uveri deka toa mo`e da go stori na bezbeden na~in.

Na pat {to ima obele`ani pe{a~ki premvni ili posebno izgradeni premini odnosno minuvali{ta za pe{aci, pe{akot e dol`en pri preminuvaqeto na pa-tot da se dvi`i po tie premini, odnosno minu-vali{ta, ako tie od nego ne se oddale~eni pove}e od 100 metri.

^len 120

Pe{akot {to e so namera da premine preku kolo-vozot na mesto kade {to ne postoi obele`an pre-{a~ki premin, ne smee da stapi na kolovozot ako so toa go popre~uva soobra}ajot na vozilata.

^len 121

Pred stapuvawe na kolovoz zaradi obikoluvan.e pre~ki na trotoar, pe{akot e dol`en osobeno da obr-ne vnimanie na oddale~enosta i brzinata ia vozilata {to mu se dobli`uvaat.

^len 122

Na obele`an pe{a~ki premin na koj soobra}ajot na pe{acite e reguliran so svetlosni soobra}ajni znaci za pe{aci, pe{akot e dol`en da postapuva spo-red tie znaci.

Na obele`an pe{a~kv premin na koj soobra}ajot na pe{acite ne e reguliran so posebni svetlosni soobra}ajni znaci za pe{aci. no soobra}ajot na vozi-lata e reguliran so svetlosni soobra}ajni znaci za vozvla ili so znaci {to gi dava ovlasteno lice, pe-

{acite mo`at da preminuvaat preku kolovozot samo dodeka so dadeniot znak e dozvoleno preminuvawe preku kolovozot.

Na obele`ad pej{a~ki premin na koj soobra}ajot ne e regulgoan so svetlosni soobra}ajni znaci nitu so znaci {to gi dava ovlasteno lice pe{akot e dol`en pred stapuvaweto na peua~kiot premin da obrne vnimacie ca oddale~enosta i na brzinata na vozilata {tr'mu se dobli`uvaat.

^len 123

Organizirani koloni na pe{aci na kolovoz, po pravilo ne smeat da brdat podolgi od 50 metri.

Ako po kolovoz se dvi`at pove}e organizirani koloni na pe{aci, rastrjanieto me|u niv ne smee da bide pomalo od 50 metri.

No}e i vo uslovi na namalena vidlivost, kako i vo drugi slu~ac, koga tca go bara bezbednosta na soo-bra}ajot, pe{acite koi se dvi`at po kolovoz vo or-ganizirana kolona, osven koga se dvi`at pogrebni povorki i ediniic} na vooru`enite sili na Repub-lika Makedonija,"dol`ed se da se dvi`at vo kolona po eden.

^len 124

Na kolovoz na koj se vr{i soobra}aj ne smee da se igra, lizga, skija i sanka, kako i da se vozat detski prevozni sredstva (vjylosipedi, rol{ui, skiroli i drugo).

Na trotoar ili druga povr{ina opredelena za dvi`ewe na pe{aci ne smee da se igra ili podolgo vreme da se ostavaat predmeti, ako so toa se popre-~uva dvi`eweto na pe{acite.

^len125

Lice koe se dvi`i so pomo{ na podvi`en stol za nemo}ni lica {to se zadvi`uva so silata na sopstven motor, mo`e po isklu~ok da se dvi`i i po trotoar ako brzinata na dvi`eweto ne e pogolema od brzina-ta na odot na pe{akot.

^len 126

Vospitno-obrazovnite institucii se dol`ni pri priem na u~enici vo prvo oddelenie da im go soop-{tat nivniot najbezbeden pat i na~in za doa|awe i vra}awe od u~ili{teto.

22. Obvrski ia voza~ite sprema pe{acite

^len 127

Ako soobra}ajot na obele`an pe{a~ki premin e reguliran so svetlosni soobra}ajni znaci ili so znaci na ovlasteno lice, voza~ot e dol`en svoeto vozilo da go zapre pred pe{a~kiot premin koga so dadeniot znak mu e zabraneto mciuvawe, a ako na ta-kov premnn so dadeniot znak mu e dozvoleno minu-vawe - voza~ot ne smee da go popre~uva minuvaweto ca pe{acite koi ve}e stapile na pe{a~kiot premin.

Ako obele`aniot pe{a~ki premin od stavot 1 na ovoj ~len se nao|a na vlezot na bo~en pat, voza~ot koj svrtuva na toj pat e dol`ensvrtuvaweto da go vr{i so namalena brzina i da gi propu{ti pe{acite {to ve}e stapile ili {to stapuvaat na pe{a~kiot pre-min. a po potreba i da go zapre svoeto vozilo.

 

 

^len 128

Voza~ot koj svrtuva na bo~en pat na ~ij vlez ne postoi obele`an pe{a~ki premin, dol`en e svrtu-vaweto da go izvr{i so namalena brzina i da gi pro-pu{ti pe{acite {to ve}e stapile &a kolovozot.

^len 129

Voza~ot koj so vozilo preminuva preku povr{ina nametyta za dvi`eqe na pe{aci (preku trotoar, izleguva od gara`a, dvor ili Druga povr{ina koja ne e nameneta za javen soobra}aj), ne smee pritoa da go zagrozuva ili poxre~uva dvi`eweto na pe{acite.

Voza~ koj re dvi`i so vozilo po kolovoz na koj ima voda, treba vozeweto da go prisposoÉi taka {to da ne gi prska pe{acite, voza~ite na velosipedi, velosiledi so pomo{en motor, motocikli i tricik-li.

^len 130

Voza~ot so vozilo ne smee da prese~uva kolona deca, vojnici, pogrebna povorka i sekoja druga organ-izirana povorka na gra|ani {to se dvi`i lo kolovo-zot.

23. Soobra}aj na premin na patot preku `elezni~ka oruga

^len131

Voza~ot koj so vozilo se dobli`uva kon premin na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo e dol`en dvi`eweto na voziloto da go prilagodi taka {to da mo`e da go zapre pred uredot za zatvoran>e na soo-bra}ajot na preminot ili 11red uredot za davawe na znaci so koi se najavuva dobli`uvawe na voz, odnosno da mo`e da go zapre voziloto pred da stapi na `el-ezni~kata pruga.

^len 132

U~esnicite vo soobra}ajot se dol`ni da zaprat pred premin na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo ako uredot za zatvorawe na soobra}ajot e spu{ten, ili ako toj ured ve}e po~nal da se spu{ta ili ako se davaat svetlosni ili zvu~ni znaci {to predupreduvaat deka toj ured }e po~ne da se spu{ta odnosno deka kon preminot na patot preku `el-ezni~kata pruga naiduva voz.

^len 133

Pred premin na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo na koe se postaveni svetlosni soobra}ajni znaci, u~es~icite vo soobra}ajot se dol`ni da se zap-rat koga }e 'se pojavi crveno trepkavo svetlo ili crveno neprekinato svetlo. :

U~esnicite vo soobra}ajot {to minuvaat preku `elezni~ka pruga vo isto nivo, se dol`ni toa da go pravat so potrebnata pretpazlivost i koga svetlata na preminot ne se zapaleni.

Na premin na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo, na koj nema ured za zatvorawe na soob-ra}ajot nitu ured za davan.e na znaci so koi se na]a-vuva dobli`uvawe na voz, u~esnicite vo soobra}a)ot mo`at da preminat preku `elezni~kata pruga duri otkako prethodno }e se uverat deka po prugata ne iaiduva voz ili nekoe drugo vozilo {to se dvi`i po {ini.

24. Soobra}aj m avtoiat i na pat rvzvr—»—"*000' brakaj na motorvi voz{m

^len 134

Po avtopat ne smeat da se dvi`at pe{aci i dobi-tok nitu vozila koi spored odredbite na OVOJ zakon, ie se smstaat za motorii vozila.

Na avtopat ne smeat da se dvi`at nitu motorni vozila koi spored svoite konstrukcioni svojstva ne mo`at da se dvi`at so brzina od najmalku 40 km/~as.

Odredbata od stavot 2 na ovoj ~len ne se odnesuva na vozilata na Armijata na Republika Makedonija.

^len135

Na avtopat voza~ot ne smee da zapira motorno vozilo, osven na povr{inite nadvor od kolovozot {to se za toa posebno uredeni i obele`ani.

Voza~ot koj poradi neispravnost na voziloto ili od drugi pri~ini e prisilen da go zapre voziloto na kolovozot od avtopatot dol`en e da go zapre na po-sebnata lenta ga prisilno zapirawe na vozilo, ako taa postoi na tia mesto i da gi prezema potrebnite merki voziloto {to pobrgu da go otstrani od kolo-vozot.

Na avtopatot voza~ot ne smee da vr{i polu-kru`no svrtuvawe so voziloto od edna nasoka na soo-bra}ajot vo sprotivnata nitu dvi`ewe so voziloto nanazad.

^len 136

Na avtopatot ne smee da se vklu~i motorno vozilo {to vle~e drugo motorno vozilo koe poradi neispravnost ili nedostig na oddelni delovi ne mo-`e da se dvi`i.

Vle~ewe na voziloto e dozvoleno po avtopat ako pri~inata za vle~ewe nastanala za vreme na dvi`e-qeto na motornoto vozilo po avtopatot, no samo po krajnata desna soobra}ajna lenta do prviot prik-lu~en pat po koj vle~enoto vozilo mo`e da se isklu-~n od soobra}ajot na avtopat.

^len 137

Na avtopatot motornite vozila se dvi`at po krajnata desna soobra}ajna lenta koja ne e zafatena so vozila vo kolona.

Odredbata na ~lenot 30 stav 3 od ovoj zakon ne se primenuva vrz vozilata {to se dvi`at na delot od avtopatot {to pominuva niz naselba.

^len 138

Na avtopatot so tri ili pove}e soobra}ajni lenti, nameneti za soobra}aj na vozila vi edna na-soka, voza~nte na tovarni motorni vozila ~ija najgo-lema dozvolena masa e pogolema od 3500 kg i na grupi vozila ~ija dol`ina e pogolema od 7 metri smeat da gi koristat samo dvete soobra}ajni lenti {to se nao|aat pokraj desniot rab na kolovozot.

^len 139

Voza~ot KOJ so motorno vozilo se vklu~uva vo soobra}ajot na avtopatot e dol`en:

1. Da ja koristi posebnata lenta za zabrzuvawe, koga takva lenta postoi na priklu~niot pat, i da se vklu~i vo soobra}ajot na avtopatot davaj}i sood-veten znak na na~in so koj ne go zagrozuva soobra-}ajot na vozilata {to se dvi`at po avtopatot i

2. Da gi propu{ti vozilata {to se dvi`at po avtopatot, ako na mestoto kade {to se vklu~uva vo soobra}ajot na avtopatot ne postoi posebna lenta za

zabrzuvan»e.

 

 

^len 140

Vo slu~aj na zastoj na soobra}ajot na avtopat vozilata treba da ostavat dovolen prostor po sredi-nata na kolovozot za dvi`ewe na vozilata na poli-cijata i na vozilata za uka`uvawe pomo{.

^len 141

Odredbite na ~lenot 134 do ~lenot 140 od ovoj za-kon se primenuvaat i na soobra}ajot na pat {to e rezerviran za soobra}aj na motorni vozila.

25. Soobrakaj vo tunel

^len 142

Voza~ot koj se dvi`i so vozilo niz tunel ne smee da go zapira voziloto vo tunelot nitu smee so vozi-loto da vr{i polukru`no svrtuvawe ili dvi`ewe nanazad.

^len 143

Voza~ot na vozilo na motoren pogon e dol`en za vreme na dvi`eweto niz tunel da gi ima zapaleni soborenite svetla za osvetluvan>e na patot.

26. Vozila vod pridru`ba

^len 144

Kako vozila pod pridru`ba, vo smisla na ovoj za-kon se smetaat vozilata na koi im e dodelena pri-dru`ba od policija ili od voeni lica na posebni motorni vozila snabdeni so uredi za davawe posebni svetlosni i zvu~ni znaci, i toa za vreme dodeka se davaat tie znaci.

Voza~ot koj na pat }e sretne vozilo ili kolona na vozila pod pridru`ba i voza~ot {to }e bide pris-tignat od vozilo ili kolona vozila pod pridru`ba se dol`ni da go zaprat svoeto vozilo, no}e namesto go-lemi svetla da upotrebat soboreni svetla za osvet-luvawe na patot, strogo da se pridr`uvaat kon nared-bite {to im gi davaat licata od pridru`bata i da go prodol`at dvi`en>eto duri otka`o }e pominat site vozila pod pridru`ba.

Vozilata pod pridru`ba imaat pravo na prven-stvo na minuvaws vo idnos na sits drugi vozila (~len 40), osven vo odnos na vozilata {to se dvi`at niz raskrsnicata na koja soobra}ajot e reguliran so svet-losni soobra}ajnh znaci ili so znaci na ovlasteno lice, i na niv ne se primenuvaat odredbite od ovoj zakon za ograni~uvawe na brzinata (~lenovi 36 i 38), za zabrana na prestignuvan>e i obikoluvan.e na kolona vozila (~lsn 53 stav 1 to~ka 1) i za zabrana na prese~uvawe na kolona pe{aci (~len 130), pod uslov so toa da ne ja zagrozuvaat bezbednosta na drugite u~esnici vo soobra}ajot.

Za da ovozmo`at nepre~eno m`nuvan.e na vozklata od stav 1 na ovoj ~len, pe{acite se dol`ni da se trgnat od kolovozot dodeka tie vozila pominat.

27. Vozkla so pravo •• prveistvo na mknuaqv

^len 145

Vrz vozilata na slu`bata za brza pomo{, ia protivpo`ariata slu`ba, na Ministerstvoto za vna-tre{ii rabotv • na Armijata na Republika Make-donija, koga so posebni uredi davaat svetlos`` m zvu~ni znaci, ne ss primenuvaat odredbite na ovo) zakon za ogravh~um&e na brziiata (~lenovi 36 • 38), za zabrana na prestntiumm! i obikoluaae m kolona vozila (~len 53 stav 1 to~ka 1) i za aabrana va

prese~uvaqe na kolona pe{aci (~len 130). Tie vozila imaat pravo na prvenstvo na minuvawe vo odnos na site drugi vozila (~len 40), osven vo odnos na vozi-lata pod pridru`ba (~len 144) i vozilata {to se dvi`at niz raskrsnica na koja soobra}ajot e reguli-ran so svetlosni soobra}ajni znaci ili so ziaci na ovlasteno lice, pod uslov da ne ja zagrozuvaat bezbednosta na drugite u~esnici vo soobra}ajot.

Za da ovozmo`at minuvawe na vozilata od stav 1 na ovoj ~len, pe{acite se dol`ni da se trgnat od kolovozot, a drugite voziLa da gi propu{tat, a po potreba i da se zaprat dodeka ne pominat tie vozila.

Koga vozilo'1'o na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i na Armijata na Republika Makedonija, so upotreba na dve sini svetla mu obezbeduva minuvawe na edno vozilo ili na kolona vozila {to se dvi`at pred nego, voza~ite se dol`ni da obrnat vnimanie i ka vozilata na koi im se obezbeduva minuvawe, da gi propu{tat, a po potreba, i da gi zaprat svoite vozila dodeka ne pominat tie vozila.

Vo pogled na me|usebnoto pravo na prvenstvo na minuvawe na vozilata od stav 1 na ovoj ~len va`at odredbite na ovoj zakon za prvenstvo na minuvawe.

Uredi za davawe na posebni svetlosni i zvu~ni znaci smeat da se vgraduvaat i upotrebuvaat samo na vozilata so koi policijata ili voeni lica vr{at pridru`ba (~len 144 stav 1), vozila opredeleni so akt na Vladata na Republika Makedonija i na vozi-lata so pravo na prvenstvo na minuvawe od stavovite 1 i 3 na ovoj ~len.

28. Tovar na voziloto

^len146

Voziloto vo soobra}a] na patot ne smee da se op-tovari nad svojata nosivost {to e zapi{ana vo soo-bra}ajnata dozvola ili nad dozvoleNoto optovaru-vawe, ili nad najgolemata dozvolena masa ili nad dozvolenite gabariti ili nad mo`nostite {to gi dozviluvaat osobinite na patot i tehni~ko-konst-rukcionite mo`nosti na voziloto.

Tovarot na voziloto e rasporeden i pricvrsten, taka {to:

1. Da neja zagrozuva bezbednosta na u~esnicite vo soobra}ajot i da ne im nanesuva {teta na patot i na objektite na patot;

2. Da ne ja namaluva vo pogolema mera stabilnosta na voziloto i da ne go ote`nuva upravuvaweto so voziloto:

3. Da ne mu ja namaluva na voza~ot preglednosta na patot:

4. Da ne sozdava odvi{na bu~ava i da ne se rastura po patot i

5. Da ne gi zasolnuva svetlosnite i svetlosno-sigaalnite uredi na voziloto, registarskite ta-bli~ki i drugite propi{ani oznaki na voziloto.

^len 147

Tovarot na voziloto ne smee da ja pomine najod-dale~enata to~ka na prednata strana na voziloto pove}e od 1 mstar.

Tovarot {to se prevezuva na vozilo i na prik-lu~no vozilo mo`e da Ja premine najoddale~enata to~ka na zadnata strana na voziloto najmnogu za edna {estina od svojata dol`ina koja kontinuirano e potprena vrz tovarniot pristor.

 

 

vkupnata dol`ina na vle~noto vozilo i ednoosnata prikolka.

Ako tovarot na voziloto ja pominuva za pove}e od 1 metar najoddale~enata to~ka na zadnata strana na voziloto, najizdadenata •|o~ka na tovarot e ozna~ena so crvena tkaenina.

Najizdadenata to~ka na tovarot koj se prevezuva so tovarno motorno vozilo ili priklu~no vozilo vo slu~ajot od stavot 4 na ovoj 4le& e ozna~ena so tabla. Taa tabla ima kvadratna forma, so dimenzii 50 h 50 sm, oboena naizmeni~no sO kosi lenti so reflek-tira~ka portokalova i bela boja & e postavena nor-malno na nadol`nata oska na voziloto.

^len 148

No}e kako i dewe vo slu~aj na namalena vidlivost najizdadenata to~ka na tovarot koj se prevezuva so voziloto e ozna~ena;

1. Vo slu~ajot od ~lenot 147 stav 4 na ovoj zakon -so svetlo i so reflektira~}a materija so crvena boja i

2. Koga tovarot na voziloto na mo-|oren pogon ili na priklu~noto vozilo bo~no go preMinuva za pove}e od 40 sm nadvore{niot rab na prednoto ili na zad-noto svetlo za ozna~uvawe na voziloto - so svetlo i so katadiopter koj od prednata strana davaat belo svetlo, a od zadnata strana - crveno svetlo.

29. Probno vozewe i soobra}aj na vozila so probvn tablici

^len 149

Za probno vozewe zaradi ispituvawe na svoj-stvata na novoproizvedeno ili prepravano vozilo na motoren pogon, i koe mora da se otstapi od oddelni odredbi na prolisite za bezbednost na soobra}ajot na pati{tata, potrebno e odobrenie za probno vo-zen>e.

Vo odobrenieto za probno vozewe se naveduvaat merkite za bezbednost {to na svoj •|ro{ok e dol`en da gi prezeme organizatorot na probnoto vozewe i se nazna~uvaat licata koi Hgo`at da se nao|aat vo vozi-loto za vreme na probnoto vozewe i se vnesuvaat os-novnite podatoci za voziloto so koe se vr{i prob-noto vozewe, imeto i prezimeto na voza~ot i broj na voza~kata dozvola, so nazna~uvawe &a kategorijata, dozvolata za voza~ na traktor, odnosno potvrdata za poznavawe na soobra}ajnite propisi, nazivot na mes-toto i relacijata kade }e se vr{i probnoto vozewe, celta na probnoto vozewe, nazna~uvawe na propisite na soobra}ajot od koi vo tekot na probnoto vozewe }e se otstapuva i vremeto na izveduvawe na probnoto vozewe.

Odobrenieto za probno vozewe, voza~ot e dol`en da go nosi so sebe i da go poka`e po barawe na poli-caec.

Baraweto za izdavawe na odobrenie za probno vozewe gi sodr`i podatocite od stavot 2 na ovoj ~len, a ako se ispituva motorno ili priklu~no vozi-lo ~&ja vkupna te`ina, oskinski pritisok ili dimen-zii gi nadminuvaat prop{panite granici, so barawe-to treba da se prilo`i i dozvolata za vonreden pre-voz.

^len 150

Odobrenie za probno vozewe &zdava Minis-terstvoto za vnatre{ni raboti.

Ako so probnoto vozewe bi mo`el da se o{teti patot ili objektite na patot, odobrenieto za probno vozewe se izdava vo soglasnost so pretprijatieto ili

organot {to se |ri`i i go odr`uva patot na koj se vr{i probnoto vozewe, osven vo slu~aite koga e izda-dena dozvola za vonreden prevoz.

Koga za probnoto vozewe organizatorot bara obezbeduvawe od policijata, tro{ocite za toa obez-beduvawe gi snosi organizatorot.

^len 151

Baraweto za izdavawe odobrenie za probno voze-we }e se odbie ako so probnoto vozewe bi se zagro-zila bezbednosta na soobra}ajot na pat{ptata.

^len 152

Odobrenieto za prbbno vozewe ne gi osloboduva voza~ot i organizatorot &a probnoto vozeqe od od-govornost za predizvikana soobra}ajna nezgoda vo vr{eweto na probnoto vozewe zaradi otstapuvawe od oddelni soobra}ajni pr&|gisi.

^len 153

Vozilo na motoren pogon so koe se vr{i probno vozewe, pokraj registarskata, odnosno probnata ta-blica mora da se obele`i so natpis "PROBNO VOZEWE" na predniot i zadniot del od voziloto.

^len 154

Vo vozilo na motoren pogon, koe e ozna~eno so probni tablici ne smee da se prevezuvaat drugi lica il& tovar.

Po isklu~ok, vo voziloto od stav 1 na ovoj ~len pokraj voza~ot mo`e da se prevezuva u{te edno lice ako e sopstvenik, odnosno nositel na pravoto na ko-ristewe na voziloto.

30. U~estvo vo soobra}aj na vozcla {to ne gi ispol-nuvaat propi{anite uslovi (vonreden prevoz)

^len 155

Vozilata {to ne gi ispolnuvaat propi{anite uslovi vo pogled na dimenziite, vkupnata masa i os-noto optovaruvawe i ne postoi mo`nost da se dovedat vo takva sostojba mo`at da u~estvuvaat vo soo-bra}ajot &a javen pat ako gi ispolnuvaat posebnite uslovi koi ovozmo`uvaat bezbeden i nepre~en soo-bra}aj, utvrdeni vo dozvolata za vonreden prevoz {to ja izdava &adle`en organ vrz osnova na soglasnost na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti soglasnosta za vonreden prevoz ja izdava vo rok od 48 ~asa od pri-emot na baraweto za izdavawe na soglasnost za von-reden prevoz.

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti mo`e vo so-glasnosta da opredeli i posebni uslovi za vonreden prevoz spored koi pretprijatieto ili liceto koe vr{i vonreden prevoz se dol`ni da postapuvaat.

^len 156

Vonredniot prevoz nema da po~ne, odnosno }e se prekine ako nastanat takvi okolnosti koi ja zagro-zuvaat bezbednosta na soobra}ajot ili zna~itelno go popre~uvZat negovoto odvivawe ili koga ne se is-polneti uslovite navedeni vo dozvolata za vonreden prevoz ili akb dozvolata e izdadena bez soglasnost od Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

 

 

^len 157

Tro{ocite za obezbeduvawe na vonredniot prevoz }oga toa go vr{at policajcite gi podnesuva prevoz-

nikot.

^len 158

Odredbite od ~lenot 155 do 157 na ovoj zakon ne se odnesuvaat vrz vonredniot prevoz {to go organizi-raat i vr{at Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i Armijata na Republika Makedonija.

31. Sportski i drugi priredbm na pat

^len 159

Na pat, mo`at da se odr`uvaat sportski i drugi priredbi samo po prethodno dobieno odobrenie.

Odobrenieto od stavot 1 ia ovoj ~len go izdava Ministerstvoto za vnatre{ni raboti spored po-dra~jeto na koe se odr`uva priredbata, a dokolku priredbata se odr`uva na podra~jata na dve ili pove}e o{ptini, odobrenieto go &zdava Minister,-,stvoto za vnatre{ni raboti, po prethodno pribavena soglasnost od pretprijatieto koe se gri`i za odr`u-vawe na pati{tata.

^len 160

Vo odobrenieto za odr`uvawe na priredba na pat Ministerstvoto za vnatre{ni raboti gi utvrduva merkite za bezbednost koi organizatorot e dol`en da gi prezeme na prostorot kade {to se odr`uva pri-redbata.

Kako prostor kade {to se odr`uva priredbata se smeta natirevaruva~kata pateka, prostorot za gleda~i i prostorot za vozilata na natprevaru-va~ite.

Koga zaradi odr`uvawe na priredbata e neop-hodno ograni~uvawe ili zapirawe na soobra}ajot, organizatorot e dol`en za toa da ja izvesti javnosta preku sredstvata za javno informirawe ili na drug pogoden na~in, najmalku 48 ~asa pred po~etokot na priredbata.

^len 161

Baran>eto za izdavawe ia odobrenie za odr`uvawe na priredbata na pat se podnesuva 15 dena pred po~etokot na odr`uvaweto na priredbata.

Baraweto od stavot 1 na ovoj ~len sodr`i: naziv na organizatorot na priredbata, pat i relacija na koja }e se odr`uva priredbata, datum i vreme na odr-`uvawe na priredbata i merkite koi organizatorot predviduva da ga prezeme zaradi obezbeduvawe na neposrednite u~esnici vo priredbata, u~esnicite vo soobra}ajot i gleda~ite.

So baraweto organizatorot gi podnesuva progra-mata i propoziciite na priredbata.

^len 162

Organizator na priredba na pat ne mo`e da bide fizi~ko lice.

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti }e go odbie baraweto za izdavawe odobrenie za odr`uvawe na priredba na javen pat, ako baratelot e fizi~ko lice, ako utvrdi deka organizatorot na priredbata ne e vo sostojba da obezbedi potreben red i da gi sprovede merkite za obezbeduvawe na priredbata i prostorot kade {to se odr`uva, ako baraweto ne e navremeno podneseno ili ako so ograni~uvaweto ili so zapi-raweto na soobra}ajot na pova`ni patni pravci vo pogolema mera bi se popre~il ili zagrozil soo-bra}ajot.

^len 163

Ako sportskata priredba na koja se natprevaru-vaat motorni vozila vo brzina se odr`uva na pat na koj za vreme na priredbata se isklu~uva soobra}ajot, so baraweto za izdavawe na odobrenie za odr`uvawe na takvata priredba se prilaga dokaz deka Minis-terstvoto za soobra}aj i vrski e soglasno da se odr-`i taa priredba.

^len 164

Natprevaruva~ite koi u~estvuvaat vo priredbata na pat mo`at da gi sledat samo vozila posebno obele`ani so oznaka {to ja opredelil organizato-rot.

Primerok od oznakata mu se dostavuva najdocna tri dena pred po~etokot na priredbata na Minis-terstvoto za vnatre{ni raboti.

^len 165

Organizatorot na priredbata ne smee da dozvoli da otpo~ne priredbata, odnosno }e go prekine nejzi-noto odr`uvawe, ako ne se prezemeni site merki za bezbednost navedeni vo odobrenieto za odr`uvawe na priredbata.

Zaradi pri~inite od stavot 1 na ovoj ~len, odr`uvaweto na priredbata na pat mo`e da go zabrani, odnosno prekine i Ministerstvoto za vnat-re{ni raboti.

^len 166

Ako zaradi obezbeduvawe na priredbata i soo-bra}ajot organizatorot pobara, a Ministerstvoto za vnatre{ni raboti opredeli prisustvo, odnosno obez-beduvawe od policajci, tro{ocite za toa obezbedu-vawe gi podnesuva organizatorot.

^len 167

Organizatorot na priredbata e dol`en vedna{, a najdocna vo rok od 24 ~asa po odr`uvaweto na pri-redbata da gi otstrani od patot soobra}ajnite znaci, drugite oznaki, uredite i predmetite koi bile pos-taveni vo vrska so odr`uvaweto na priredbata.

Ako organizatorot ne postapi spored odredbata od stavot 1 na ovoj ~len, Ministerstvoto za vnat-re{ni raboti }e naredi otstranuvaweto da se izvr{i na tro{ok na organizatorot.

32. Prevoz na lica so vozila a. Op{tm odredbi

^len168

So vozilo na motoren pogon mo`at vo soobra}aj na pat da se prevezuvaat lica vo onoj broj koj e oz-na~en vo soobra}ajnata dozvola, odnosno vo potvr-data za registracija, dokolku so ovoj zakon poinaku ne e opredeleno.

Vo motorno vozilo dve deca do deset godi{na vozrast se smetaat kako edno lice.

^len 169

Vo patni~ki avtomobil na prednoto sedi{te do voza~ot ne smee da se prevezuva dete pomlado od 12 godini, kako ni lice koe o~igledno e pod vlijanie na alkohol.

^len 170

 

 

so voziloto na na~in so koj se namaluva bezbednosta na soobra}ajot, nitu da prezema dejstvija so koi ja zagrozuva sopstvenata bezbednost ili bezbednosta na drugite (otvorawe na vrata, navednuvawe preku pro-zor, skoknuvawe, iskoknuvawe od voziloto i sli~no).

^len 171

Vo zatvoreniot prostor na motorno ili prik-lu~no vozilo, koj ne mo`e da se otvori od vnatre{-nata strana, voza~ot ne smee da prevezuva lica, osven vo vozilata na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti, pravosudnite organi i vooru`enite sili na Repub-lika Makedonija.

Vo priklu~io vozilo {to go vle~e tovarno mo-torno vozilo, vo prikolki za stanovawe i lesni pri-kolki koi gi vle~at vozila na motoren pogon ne smeat da se prevezuvaat lica.

^len 172

Na nadvore{nite delovi na vozilo na motoren pogon ili na priklu~no vozilo mo`at da se prevezu-vaat samo lica koi rabotite na nivnoto rabotno mesto gi vr{at na takov na~in so voziloto (pro-tivpo`arno vozilo, vozilo na gradska ~istota, vozi-lo na elektrodistribucija i sli~no).

^len 173

Vo prostorot na vozila vo koi se vr{i prevoz na lica ne smee istovremeno da se prevezuva i dobitok.

b. Prevoz na lnca so avtobus

^len 174

Vo avtobus i negova prikolka, so koja se vr{i javen prevoz ili prevoz za sopstveni potrebi vo me|umesen soobra}aj mo`at da se prevezuvaat onolku lica kolku {to ima vgradeni sedi{ta.

Vo avtobus i negovata prikolka, so koi se vr{i javen prevoz ili prevoz za sopstveni potrebi vo gradski i prigradskv soobra}aj mo`e da se prevezu-vaat onolku lica kolku {to ima vgradeno sed{pta i mesta za stoewe.

Vo vozilata od stavot 2 na ovoj ~len mora da bi-dat vgradeni dr`a~i za licata koi se prevezuvaat stoej}i.

Brojot na mestata za stoewe se utvrduva vrz os-nova na fabri~kata dokumentacija za dozvolenoto optovaruvawe na voziloto i se vpi{uva vo soo-bra}ajnata dozvola.

^len 175

Avtobusot so koj se vr{i organnziran prevoz na deca e obele`an so poseben znak.

^len 176

Vo slu~aj na evakuacija, elementarna nepogoda, epidemija i po`ar od pogolem obem vo avtobus i ne-gova prikolka mo`at da se prevezuvaat lica i stoej}i.

^len 177

Na avtobus ne smee da se otvora vrata za vreme na negovoto dvi`ewe. Voza~ot ne smee da otpo~ns so vozewe dodeka patnicite ne se bezbedno smesteni i dodeka vratata na avtobusot ne e zatvorena.

v. Prevoz — lhca so to—r— motorp vo`la

^len 178

Na tovarni motorni vozila, vo prostorot opre-deen za smestuvawe na tovar mo`at da se prevezuvaat

najmnogu pet lica, koi rabotat na tovarewe ili is-tovar na tovarot.

Licata od stavot 1 na ovoj ~len ne smeat vo vozi-loo da stojat nitu da sedat na stranicite na karo-serijata, .na nestabilen tovar ili na tovar {to ja preminuva visinata na tovarniot sandak.

Na tovarno motorno vozilo koe nema stranici na karoserijata i na tovarno motorno vozilo so avto-matski istovaruva~ vo prostorot opredelen za smes-tuvawe na tovar ne smee da se prevezuvaat lica.

^len 179

Na tovarno motorno vozilo, vo prostorot opre-delen za smestuvawe na tovar mo`at, vrz osnova na posebno odobrenie, da se prevezuvaat rabotnici od mestoto na `iveewe do mestoto na rabotewe i obratno i od edno do drugo rabotno mesto (grupen prevoz).

Tovarno motorno vozilo, vo ~ij prostor opre-delen za smestuvawe na tovar se vr{i grupen prevoz ima sedipgga pricvrsteni za podot na karoserijata, so {irina od najmalku 45 sm za sekoe lice, strani na karoserijata visoki najmalku 120 sm, cvrsta nad-vore{na potpirka visoka najmalku 120 sm na zadnite sedi{ta i na sedi{tata po dol`inata na rabot na karoserijata, ako nejzinite strani se poniski od 120 sm, nosa~ na ceradata i cerada so dva otvora za ven-tilacija i skali za vleguvawe i izleguvawe na li-cata.

Odobrenie za grupen prevoz se izdava otkako so tehni~ki pregled }e se utvrdi deka tovarnoto mo-torno vozilo e ispravno.

Odobrenie za grupen prevoz izdava Minis-terstvoto za vnatre{ni raboti spored sedi{teto od-nosio `iveali{teto na podnositelot na baraweto.

Vo slu~aj na evakuacija, elementarna nepogoda, epidemija i po`ar od pogolem obem, so tovarno mo-torno vozilo vo prostorot opredelen za smestuvawe na tovar, grupen prevoz se vr{i bez odobrenie.

Vo slu~aite od stavot 5 na ovoj ~len ne mo`e da se vr{i grupen prevoz na deca koi ne napolnile 14 godi{na vozrast, ako ne e obezbedena pridru`ba od polnoletno lice.

^len 180

So tovarno motorno vozilo, so koe se vr{i gru-pen prevoz mo`e da upravuva samo voza~ na kogo upravuvaweto so motorno vozilo mu e osnovno zani-mawe i koj najmalku tri godini upravuval so vozilo od taa kategorija.

_______ __ ^len181

Odobrenieto za grupen prevoz sodr`i: prezime i ime na voza~ot, broj na voza~kata dozvola so ozna~uvawe na kategorijata, marka na voziloto, broj na registarskata tablica i soobra}ajnata dozvola, vreme za koe e izdadeno odobrenieto, relacija na koja voziloto soobra}a i broj na licata koi mo`at da se ggrevezuvaat.

Odobrenieto se izdava so rok na va`en>e do tri meseci.

Voza~ot e dol`en za vreme na vr{en»eto na prevo-zot so sebe da go nosi odobrenito i da go poka`e na barawe od policaec.

^len 182

 

 

^len 183

Ako na tovarno motorno vozilo se prevezuva do-bitok, vo prostorot vo koj se prevezuva dobitokot ne smeat da se prevezuvaat lica.

Na priklu~no vozilo {to go vle~e tovarno mo-torno vozilo ne smeat da se prevezuvaat lica.

g. Prevoz n` lica vo oriklu~io vozilo {to go vle~e traktor ili motokultivator

^len 184

Vo priklu~no vozilo {to go vle~e traktor mo`e da se prevezuvaat do pet lica, a vo priklu~no vozilo {to go vle~e motokultivator do tri lica koi rabo-tat na tovarewe ili istovar na tovarot ili koi vr{at zemjodelski raboti.

Vo priklu~no vozilo so avtomatski istovaruva~ mo`at da se prevezuvaat lica do brojot opredelen vo stavot 1 na ovoj ~len ako e isklu~en toj ured.

Vo priklu~no vozilo ako tovarot ja preminuva visinata na tovarniot sandak ne smee da se prevezu-vaat lica.

Za vreme na prevozot licata moraat da sedat na podot od tovarniot sandak ili na tovarot.

Ako traktor vle~e dve priklu~ni vozila, vo niv ne smeat da se prevezuvaat lica.

^len 185

So priklu~no vozilo {to go vle~e traktor mo`e da se prevezuvaat i pove}e od pet lica, ako tie vr{at zemjodelski raboti i toa samo od mestoto na `iveewe do mestoto na raboten>e i obratno i od edno do drugo mesto na rabotewe.

Vo slu~aj na elementarna nepogoda, epidemija i po`ar od pogolem obem, so priklu~no vozilo {to to vle~e traktor mo`at da se prevezuvaat i pove}e od pet lixa.

Prevozot na lica od stavot 1 na ovoj ~len ne mo`e da se vr{i ako priklu~noto vozilo e so avtomatski istovaruva~ ili so edna oska.

^len 186

So traktor {to vle~e priklu~no vozilo vo koe se vr{i prevoz na lica od ~lenot 184 stavovi 1 i 2 na ovoj zakon mo`e da upravuva samo voza~, koj ima na-jmalku tri godini dozvola za voza~ na traktor ili koj ima najmalku tri godini voza~ka dozvola koja dava pravo za upravuvaae so traktor.

So motokultivator {to vle~e priklu~no vozilo vo koe se vr{i prevoz na lica mo`e da upravuva samo voza~tsoj poseduva dozvola za voza~ na traktor ili voza~ka dozvola koja dava pravo za upravuvawe so traktor.

^len 187

Lice koe se prevezuva vo priklu~no vozilo {to go vle~e traktor ili motokultivator ne smee da stoi, da sedn na stranicite na tovarniot sandak, da skoknuva i iskoknuva dodeka voznloto e vo dvi`ewe, kako i da se vozi na nadvore{nite delovi ili irhk-lu~nite orudija pggo gi vle~s traktorot, odnosno motokultivatorot.

^lei 188

Odredbite od ~lenot 168 do ~lsnot 187 na ovoj za-kon ne se odnesuvaat na vozilata na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i na Armijata na Republika Makedonija.

d. Prevoz na lica so drugi vozila

^len 189

Na velosiped, tricikl ili na velosiped so motor smee da se prevezuva dete koe ne napolnilo sedum godini vozrast, ako na voziloto e vgradeno posebno sedi{te koe e pred voza~ot.

Na velosiped so motor ili na motocikl smee da se prevezuva lice koe napolnilo sedum godini vozrast ako go op~ekorilo posebnoto sedi{te i za vreme na vozeweto gi dr`i nozete na posebni dr`a~i.

^len 190

Na prikolka {to ja vle~e ili potisnuva velo-siped, velosiped so motor, tricikl ili motocikl, kako i vo tovaren sandak na velosiped, velosiped so motor, tricikl ili motocikl, ne smeat da se prevezu-vaat lica.

^len 191

Na zapre`no vozilo smeat da se prevezuvaat tol-ku lica kolku {to dozvoluva prostorot licata da se smestat sede~ki.

Voza~ot i licata koi se prevezuvaat na zapre`-no vozilo ne smeat da stojat vo voziloto, da sedat na stranicite na voziloto ili na nestabilniot tovar, nitu da se nao|aat na rudata za vreme na dvi`eweto na voziloto.

^len 192

Na traktor, rabotna ma{ina ili motokultivator mo`e da se prevezuva lice samo ako ima posebno fabri~ki vgradeno sedi{te.

III. SOOBRA]AJNI ZNACI 1. Op{ti odredbi

^len 193

Javnite pati{ta se obele`uvaat so propi{anite soobra}ajni znaci so koi na u~esnicite vo soobra-}&jot im se soop{tuvaat organi~uvawata, zabranite i obvrskite.

So soobra}ajni znaci se obele`uvaat i opasnos-tite od privremen karakter.

U~esnicite vo soobra}ajot se dol`ni da se pridr-`uvaat kon ograni~uvawata, zabranite i obvrskite izrazeni so postavenite soobra}ajni znaci.

^len194

Soobra}ajni znaci se: znaci za opasnost, znaci za izre~ni naredbi i znaci za izvestuvawe. so dopol-nitelna tabla ili bez nea, koja e sostaven del na soo-bra}ajniot znak i koja poblisku go opredeluva zna-~ewsto na soobra}ajniit znak, svetlosni soobra}ajni znaci, oznaki na kolovozot, na trotoarot i sli~no i svetlosni i drugi oznaki na patot.

^len 195

Soobra}ajnite znaci se postavuvaat i se odr`u-vaat taka {ti u~esnicite vo soobra}ajot da mo`at navremsno i lesno da gi uo~at i dewe i no}e i nav-remeno da postapat vi soglasnost so nivnoto zna-

~ewe.

Soobra}ajnite znaci se otstranuvaat, dopolnu-vaat ili zamenuvaat ako nivnoto zna~ewe ne im odgo-vara na izmenetite uslovi na soobra}ajot na patot ili na barawata na bszbednista. ^len 196

 

 

Zabraneto e neovlasteno postavuvawe, premestu-vawe, otstranuvawe i o{tetuvawe na soobra}ajnite znaci i na opremata na patot ili izmena na zna-~eweto na soobra}ajnite znaci.

^len 197

Na javen pat ne smeat da se postavuvaat tabli, znaci, svetla, stolbovi ili drugi sli~ni predmeti so koi se zasolnuva ili se namaluva vidlivosta na postavenite soobra}ajni ziaci ili koi so svojata forma, boja, izgled ili mesto na postavuvawe imiti-raat ili li~at na nekoj soobra}aen znak, ili gi zaslepuvaat u~ssnicite vo soobrn}ajot, ili go od-vra}aat nivnoto vnimanie vo mera koja mo`e da bide opasna za bezbednosta na soobra}ajot.

2. Znaci za opasnost, znaci za izre~ni iaredbi i znaci za izvestuva&e

^len 198

Znacite za opasnost slu`at u~esnicite vo soo-bra}ajot na patot da se predupredat za opasnosta {to im se zakanuva na opredeleno mesto odnosno na del od patot i da se izvestat za prirodata na taa opasnost.

Znacite za izre~ni naredbi- im gi stavaat do znaewe na u~esnicite vo soobra}ajot na patot - zab-ranite, ograni~uvawata i obvrskite kon koi tie mo-raat da se pridr`uvaat.

Znacite za izvestuvawe im gi davaat na u~es-nicite vo soobra}ajot potrebnite izvestuvawa za pa-tot po koj se dvi`at i drugi izvestuvawa {to mo`at da im bidat korisni.

^len 199

Znacite za opasnost i znacite za izre~ni naredbi na javen pat se prema~kani so reflektira~ki mate-rii ili se osvetleni so sopstven izvor na svbtlina.

3. Svetlosni soobra}ajni znaci i svetlosni oznakm

^len 200

Za regulirawe na soobra}ajot se upotrebuvaat uredi so koi se davaat svetlosni soobra}ajni znaci so trobojni svetla so crvena, `olta i zelena boja.

Na uredite za davawe svetlosni soobra}ajni zna-ci so trobojni svetla, svetlata se postavuvaat po vertikalnata oska, edno po drugo, i toa: crvenoto gore, `oltoto vo sredina, a zelenoto dolu. Ako ure-dot za davawe svetlosno soobra}ajni znaci e postaven nad soobra}ajnata lenta, svetlata mo`e da bidat postaveni po horizontalnata oska, edno pokraj drugo, i toa: crvenoto levo, `oltito vo sredina, a zelenoto desno. Tie svetla imaat forma na krug, a zelenoto svetlo mo`e da ima i forma na edna ili pove}e strelki smesteni vo krug so crna boja.

^len 201

Na uredite za davaws svetlosni soobra}ajni znaci so trobojni svetla:

1. Crvenoto i zelenoto svetlo ne smeat da bidat ~apaleni istovremeno i

2. @oltoto svetlo mo`e da bide zapaleno kako samostojno svetlo vo vremensko rastojanie od pres-tanuvaweto na zelenoto do pojavata na crvenoto svetlo ili istovremeno so crvenoto svetlo - pred pojavata na zelenoto svetlo.

^len 202

Na uredot za davan>e svetlosni soobra}ajni znaci so trobojni svetla mo`e da mu se dodade dopol-nitelen svetlosen znak vo forma na zelena svetle~ka strelka ili pove}e takvi znacp.

Dopolnitelngite svetlosni znaci od stavot 1 na ovoj ~len se smestuvaat od soodvetnata strana na svetlosniot soobra}aen znak, i toa na viso~ina na koja se nao|a zelenoto svetlo.

^len 203

Na uredite za davawe svetlosni soobra}ajni znaci so koi na kodovozot so pove}e od dve soob-ra}ajni lenti obele`ani so nadol`ni liniv soob-ra}ajot se regulira za sekoja soobra}ajna lenta pose-bno i koi se nao|aat nad soobra}ajnata lenta - crve-noto svetlo zna~i zabrana na soobra}ajot po soo-bra}ajnata lenta nad koja e postavena, a zelenoto svetlo - slobodno minuva po odnosnata soobra}ajna lenta.

Crvenoto svetlo od stavot 1 na ovoj ~len ima forma na vkrsteni linii, a zelenoto svetlo - forma na strelka so vrvot svrten nadolu.

^len 204

Za regulirawe na soobra}ajot na pe{acite, mo`at da se upotrebuvaat i posebni uredi za davawe svetlosni soobra}ajni znaci so dvobojni svetla so crvena i zelena boja i uredi za davawe na zvu~ni sig-nali. Tie svetla se postaveni po vertikalnata oska, edno pod drugo, i toa: crvenoto svetlo gore, a zele-noto svetlo dolu.

Svetlata od stavot 1 na ovoj ~len se sostojat od svetle~ka povr{ina so crvena ili zelena boja na koja se nao|a temna silueta na pe{ak, ili od temna povr{ina na koja se nao|a svetle~ka silueta na pe{ak so crvena ili zelena boja. Tie svetla ne smeat da bidat zapaleni istovremeno.

^len205

Ako rabovite na kolovozot na javen pat se obele`uvaat so svetlosni soobra}ajnn oznaki, tie se obele`uvaat so svetla, so refleksni stakla ili so reflektira~hi materii i toa desnata strana na kolovozot - so oznaki so crvena boja, a levata strana - so oznaki so bela boja.

Rabovite na kolovozot na delot od patot niz tunel moraat da bidat obele`ani so oznakite od sta-vot 1 na ovoj ~len.

Ako vrvovite na pe{a~kite ostrovi, na ostrovite za naso~uvawe na soobra}ajot i drugite objekti na kolovozot no}e ne se dovolno osvetleni istite se obele`uvaat so svetla, so refleksni stakla ili so reflektira~ki materii so `olta boja.

4. Ozmkn na Kolovozot

^lbn 206

Oznakite na kolovozot slu`at za regulirawe na soobra}ajot na pati{tata i za izvestuvawe i voden.e na u~esnicite vo soobra}ajot.

Oznakite na kolovozot mo`at da se postavat sami ili so drugi soobra}ajni znaci, ako e potrebno zna~eweto na ovie znaci posebno da se istakne, od-nosno pocelosno da se opredeli ili objasni.

Oznakite na kolovozot se sostojat od linii, st-relki, natpisi i drugi oznaki.

Oznakite na kolovozot mo`at da imaat i reflek-tira~ki svojstva.

^len 207

Oznakite na kolovozot se postavuvaat na pa-ti{tata so sovremen kolovoz.

 

 

samo dve soobra}ajni lenti, tie lenti se odvoeii so soodvetna nadol`na lknija na kolovozot, a na magis-tralen pat - obele`ani i so rabnv linii.

5. Obel«`uvan»e va premi va pat preku `elezvi~ka iruga

^len 208

Na del od patot pred premin na patot preku `el-ezni~ka pruga vo isto nivo postaveni se soodvetni soobra}ajni znaci.

Po isklu~ok od odredbata na stavot 1 na ovoj ~len, znacite ne moraat da bidat postaveni na mes-toto na vkrstuvawe na pe{a~kv pateki so `el-ezni~ka pruga vo isto nivo.

^len 209

Na preminite na pat preku `elezki~ka pruga vo isto nivo, pokraj soobra}ajnite znaci od ~lenot 208 na ovoj zakoi, se postavuvaat i branici i polu-branici, odnosno uredv za davawe znacv so koi se iajavuva dobli`uvan.e na voz, ako toa go bara gusti-nata na soobra}ajot ili drugite uslovi na preminot na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo.

Uslovite vo koi uredite od stavot 1 na ovoj ~len treba da bidat postaveii ga utvrduva so poseben akt ministerot za soobra}aj i vrski.

^len 210

Svetlosnite znaci so koi se najavuva dobli-`uvan.e na voz na preminot na pat preku `elezni~ka pruga vo isto nivo se davaat so naizmenn~no palen>e na dve crveni trepkavv svetla koi amaat forma ia krug.

^lei211

Na preminot na pat prsku `elezni~ka pruga vo isto nivo na koj postoi ured za davawe svetlosni znaci so koi se najavuva dobli`uvan.e na voz, odnosio spu{taqe na branicite ili polubranicite, na toj ured mo`e da mu se dodade i ured za davawe zvu~ni znaci.

Na preminite na zemjen pat so slab soobra}aj i na pe{a~ka pateka preku `elezni~ka pruga vo istr nivo, obezbeduvan>e na u~esnicigge vo soobra}ajot mo-`e da ss vr{i samo so ured za davawe zvu~ni znacv.

^len 212

Na preminite na pat preku `elezni~ka pruga vo isto nivo branicite ili polubranicite naizmeii~no se oboeni so crvena i `olta boja.

Branicite i polubranicite, kako i soobra}ajnite znaci postaveni na delot od patot pred premnnot na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo snabdeni se so refleksni stakla ili prema~kani so reflek-tira~ki materii so soodvetna boja.

Branicite i polubranicite se opremeni so trep-kavo crveno svetlo.

^len213

Na preminot na pat preku `elezni~ka pruga vo isto nivo, na koj pri naiduvan>eto na voz branicvte ili polubranicite avtomatski se spu{taat, kako i na preminot na pat preku `elezni~ka pruga vo isto nivo na koj so branicite ili polubranicite se ra-kuva ra~no, i toa od mesto od koe tie ne se gledaat, se postavuva ured za davawe svetlosni znaci iln ured za davawe zvu~ni znaci so koi u~esnicite vo soo-bra}ajot se izvestuvaat za spu{taqeto na branicite ili polubranicite.

6. Ooele`uvawe raboti i pre~ki na patot

^len214

Delot od patot na KOJ nastanale pre~ki {to ne mo`at vedna{ da se otstranat ili na koj se izvedu-vaat raboti mora da se obele`i na viden na~in i na nego da se obezbedat u~esntrte vo soobra}ajit.

Obele`uvan.eto na delot od patot od stavot 1 na ovoj ~len se vr{i so postavuvawe na soodvetni soo-bra}ajni znaci, a obezbeduvawe na u~ssnicite vo soo-bra}ajot - so postavuvawe branici.

Bran{date se oboeni naizmeni~no so crvena i bela boja, so refleksni stakla ili prema~kani so reflektira~ki materii so soodvetna boja, a no}e, kako i dewe vo slu~aj na namalena vidlivost, na niv se postaveni trepkavi svetla so portokalova boja.

7. Znaci {to gi davaat ovlasteii lica

^len215

U~esnicite vo soobra}ajot postapuvaat po bara-wata izrazeni so pomo{ na znaci ili po naredbite na policajcite ili na drugi lica koi, vrz osnova na ovlastuvawe od zakonot, vr{at kontrola i regu-lirawe na soobra}ajot na pati{tata (vo natamo{-niot tekst: ovlasteni lica).

Ovlastenoto lice e dol`no pri davaweto znaci da se postavi na p&tot taka {to u~esnicite vo soo-bra}ajot, na koi znacite im se nameneti, da mo`at lesno i od dovolna oddale~enost da go uo~at.

Znacite od stavot 1 na ovoj ~len mo`at da se da-vaat i od vo~ilo.

^len216

Znacite {to na u~esnicite vo soobra}ajot im gi dava ovlasteno lice se znaci {to se davaat so race i so polo`ba na teloto, zvu~&i znaci i svetlosni zna-ci.

Znacite od stavot 1 na ovoj ~len Moraat da se davaat taka {to nivnoto zna~ewe za u~esnicite vo soibra}ajot da bide jasno i nedvosmisleno.

V DOL@NOSTI VO SLU^AJ NA SOOBRA]AJNA NEZGODA

^len217

Liceto koe }e se zatekne ili }e naide na mestO na soobra}ajna nezgoda vo koja ima povredeni lica e dol`Io da im uka`e pomo{ na licata povredeni vo soobra}ajnata nezgoda.

^len218

U~esnikot vo soobra}ajna nezgoda vo koja nekoj go )agubil `ivotot ili bil povreden ili nastanala pogolema materijalna {teta e dol`en:

!. Da ostans na mestoto na soobra}ajnata nezgoda, { toa {to mo`s privremeno da se odale~i samo zaradi davawe xomoig na licata povredeni vo soo-brn}ajnata nezgoda, ili ako nemu mu e potrebna lekarska pomo{;

 

 

spre~uvaw} na izbuvnuvawe po`ar ili s}sPlozija i sli~no i

3. Za soobra}ajnata nezgoda da go izvesti Minis-terstvoto za vnatre{ni raboti i da ss vrati na mes-toto na soobra}ajnata nezgoda i da go pre~eka doa|aweto na slu`benoto lice koe vr{i uvid.

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti za soob-ra}ajnata nezgoda vo koja nekoe lice bilo povredeno e dol`no vedna{ da ja izvesti najbliskata zdravst-vena ustanova.

^len 219

Voza~ot koj }e se zate}ne ili }e naide na mebto na sbObra}ajna nezgoda e dol`en na barawe od ovlas-tenoto lice da go preveze liceto povredeno vo soo-bra}aj&ata nezgoda do najbliskata zdravstvena usta-nova.

Voza~ot e d&l`en da postapi spored odredbata od stavbt 1 na ovoj ~len i pred doa|aweto na ovlas-tenoto lice, osven ako nezgodata se slu~ila na mesto na koe mo`e da se o~ekuva brzo doa|awe na vozilo na brza pomo{ ili ako voza~ot zaklu~i deka so Nes-tru~en i nesoodveten na~in na prevoz sostojbata na povredenoto lice mo`e da se vlo{i.

^len 220

Ako zdravetvenata ustanova e izvestena za soobra-}ajna nezgoda ili primila na lekuvawe lice pov-redeno vo soobrakajna nezgrda dol`no e za toa ved-na{ da go izvesti Ministerbtvoto za vnatre{ni ra-boti.

Ako liceto povredeno vo soobra}ajna nezgoda umre od dobienite povredi vo rok od 30 dena ili ako postoi opravdano somnevawe deka kaj voza~oT; poradi povreda do{lo do namaluvawe na psihi~kaT& • ili fizi~kata sposobnost za upravuvawe so vozilo na motoren pogon ili so tramvaj, vrz osnova na medicin-ski naod, zdravstvenata ustanova dol`ia e za toa vedna{ da go izvesti Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

^len 221

Ovlastenite lica se dol`ni da izlezat na mes-toto na soobra}ajnata nezgoda vo koja ima zaginati ili povredeni lica ili nastanala pogolema materi-jalna {teta i da sostavat zapisnik za uvidot.

Prisutniot voza~, u~esnik vo soobra}ajnata nez-goda od stavot 1 na ovoj ~len e dol`en, po barawe na opravdano otsutniot sopstvenik, odnosno Ma koris-nikot na drugoto vozilo da mu go dostavi svoeto ime i prezime i adresata na stanot.

A}o voza~ot vo soobra}ajna &}zgoda vo Koja nas-tanala samo pomala materijalna {teta na drugoto vozilo, poradi otsustnost na vvza~ot na drugoto vozilo, ne e vo mo`nost da gi dade li~mite podatoci i podatocite za osiguruvaweto na voziloto, dol`en e za taa nezgoda da go izvesti Ministerstvoto za vna-tre{ni raboti i da mu gi dade svo&te li~ni podatoci i podatocite za o{tetenoto vozil&.

Po soobra}ajna nezgoda vo koja e predizvikana samo pomala materijalna {teta voza~ite se dol`ni vedna{ da gi otstranat vozilata od kolovozot, da razmenat li~ni podatoci, i da go popolnat i potpi{at Evropskiot izve{taj za soobra}ajna nez-goda.

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti e dol`no da izleze na mestoto na soobra}ajnata nezgoda vo koja nastanala pomala materijalna {teta, ako tpa go bara edniot od u~esnicite vo soobra}ajnata nezgoda.

^len 222

Evropskiot izve{taj za soobra}ajna nezgoda go obezbeduvaat & go pravat dostapen na u~esnicite vo soobra}ajot oeituritelnite organizacii.

^len 223

Liceto koe u~estvuvalo vo soobra}ajna nezgoda, ne smee da zema alkohol&N pija~ki, opojni drogi i lekovi na koi e Ozna~eno d½ka ne smeat da se upotre-buvaat pred i za vreme na vozeweto dodeka M& se izvr{i uvid.

Ovlastenotgo l&^e k<je vr1pi uvid vo soobra}ajnata nezgoda vo koja ima povredeni lica ili nastanala samo pogolema materijalna {teta, }e gi podlo`i neposrednite u~esnici vo nezgodata na ispi+uvawe so pomo{ na soodvetni sredstva i aparati ili }e gi upati na stru~e& &regled zaradi proveruvawe dali imaat alkohol vo organizmot. Akr so toa ispituvawe se utvrdi deka neposrednite u~esnici vo soo-bra}ajnata nezgoda imaat alkohol vo organizmot, ovlastenoto lice koe vr{i uvid }e opredeli da im se zeme krv ili krv É ur&na zaradi analiza.

Ako vo soobra}aj&ata nezgoda ima zaginati lica, ovlastenoto lice kob vr{i uvid }e opredeli na neposrednite u~esnici vo nezgodata da im se zeme krv i urina zaradi utvrduvan.e dali se pod vlijanie na alkohol.

Vo slu~aite od etavovite 2 i 3 na ovoj ~len leka-rot mo`e da odlu~É krv, il& &rv i urina da ie se ze-mat ako poradi toa bi nastaNÉle {tetni posledici pi zdravjeto na u~esnicite vo soobra}ajnata nezgoda.

^len ^24

Ovlastenoto lice koe vr{i uvid e dol`no da or-ganizira popis na imotot {Tb na mestoto na nastanot ostanuva od liceto }oe vo soobra}ajnata nezgoda zaginalo ili e pote{ko povredeno, da {•o izvesti pretprijatieto ili drugo pravno lice {to ot-stranuva vozila i predmet& od patot ili zaintere-siranoto lice i da dade pomo{ zaradi za{tita na imotot, ako na mestoto na na&Tanot nema lice koe toj imot mo`e da go prezeM&.

Vo slu~aite na so&bra}ajna nezgoda vo koja u~estvuvaat stranski dr`avjani dejstvijata vo vrska so za{titata na imotot i voziloto od stavot 1 na ovoj ~len gi vr{i nadle`nata uprava za carina.

^len 225

Voza~ot koj ss) voziloto u~estvuval vo soo-bra}ajna nezgoda vo koja ima zaginati ili povredeni lica, kako i drugo lice koe neposredno u~estvuvalo vo takva nezgoda, imaat pravo da baraat li~ni poda-toci i adresa od licata koi bile prisutni koga se slu~ila nezgodata.

^len 226

 

 

vozot voziloto, tovarot, predmetite &li druGiot ras-turen materijal.

Pretprijatieto za odr`uvawe na pati{ta ili drugo ovlasteno pravno lice e dol`&& na barawe od ovlastenoto lice itno da gi prezeme .site potrebni merki za otstranuvan.e i ~uvawe M vv½iloto so tova-rot, predmetite ili drugiot rastur^É MaTerijal od kolovozot i da obezbedi proodnost na p&bt.

Ako pretprijatieto za odr`uvawe &a pati{ta ili drugo bvlasteno pretprijatie ne &ostapi spored odredbata na stavot 3 od ovoj ~len, a poradi onespo-sobenosta na voziloto ili sozdadet|GV Nre~ki na kolovozot od tovarot, predmetvte il& drugaot ma-Terijal im e onevozmo`eno dvi`eweto na drugite u~esÉici vo soobra}ajot, Ministerstvoto za vnat-re{ni raboti }e prezeme drugi soodve'|&i merki da se ovozmo`i normalno odvivawe na soobr&&ajot.

^len 227

Pretprijatieto ili Drugo pravno lice, kako i poedinec koj se zanimava so popravka iln boeqe ia vozila na motoren pogon i priklu~ni ÉÉzÉla se dol-

*ni da vodat uredna evidencija za site ON|g]teni vo-z&la {to kaj niv se popravaat ili se bojat i vstata da ja dade na uvid na barawe na ovla<*É&oto lice na Ministerstvoto za vnatre{nn raboti.

Evidencijata gi sodr`i podatocÉ+e za sop-etvenikot, odiosno nositelot na pravo'1'o na koris-

•|e&e na voziloto (imatel na voziloto!» za samoto vozilo, opis na o{tetuvan>eto, odnos&o &romenata na bojata na voziloto, vremeto na priemot na vozvloto na popravka, odnosno boewe, kako i drugi podatoci {to mo`at da bidat od zna~eae za utvrduvan>s &a kri-vi~na ili druga odgovornost.

VI. V 0 3 A ^ I 1. Uslo— za uorium&e •• vozkla

^len228

So motorno vozilo vo soobra}ajot na pa'|ot mo`e baMostojno da upravuva samo lice koe ima va`e~ka vbza~ka dozvola, stranska voza~ka dozvola il& me|u-narodna voza~ka dozvola.

Traktor vo soobra}ajot na pat mo`e da uNravuva lice koe ima va`e~ka dozvola za voza~ na traktor ili va`e~ka dozvola {to dava pravo na upravu—we so motorni vozila od kategorinte "B", "C" ig "D".

Voza~ot e dol`en za vrems na upravuvan.eto so motornoto vozilo da gi koristi pomagalata {to se zapi{ani vo voza~kata dozvola, dozvolata za voza~ na traktor, odnosno voza~kata potvrda.

^len 229

So rabotna ma{iva, motokultivator i velosiped so motor vo soobra}ajot na pat, mo`e da upravuva lice koe ima voza~ka potvrda, odnosno lice koe Éma va`e~ka voza~ka dozvola.

^len 230

Voza~ot koj vo tolkava mera e umoren ili bslen, ili e vo takva psihi~ka sostojba {to e nespNS&Ébn za sigurno upravuvawe so voziloto, kako i vozD~<&' pod

Le1STVO Na OP01NI 1TPOGI ili prkpya ia ta <• (t~gaigopd

]e se smeta deka e pod dejstvo na alkohol liceto za koe so analiza na krvta ili na krvta i urinata ili so drug metod za merewe na koli~estvoto na alkohol vo organizmot }e se utvrdi deka sodr`inata na alko-holot vo krvta iznesuva pove}e od 0,5 g/kg ili ako prisustvoto na alkohol vo organizmot e utvrdeno so soodvetni sredstva ili so aparati (so alkometar i drugo) za merewe na alkoholiziranosta, {to odgova-ra na koli~estva pogolemi od 0,5 g/kg ili kaj koe, bez ogled na sodr`inata na alkohol vo krvta so stru~en pregled }e se utvrdi deka poka`uva znaci na alko-holna rastroenost.

Ne"smee da zema alkoholni pijalaci nitu da zapo~ne upravuvawe so vczrlo ako vo organizmot ima alkohol ili ako poka`uv? znaci na alkoholna rastroenost:

1. Voza~ot na motor^r vozilo od kategorija "C" i "D" - dodeka upravuva so vozilo od taa kategorija;

2. Voza~ot na vozilo so koe se vr{i javen prevoz -dodeka so toa vozilo vr{i javen prevoz;

3. Voza~ot na vozilo na kogo upravuvaweto so vozilo mu e osnovno zanimawe - dodeka upravuva so voziloto vr{ej}i gi rabotite od ova zanimawe i

4. Voza~ot instruktor - dodeka osposobuva kandi-dat za voza~ vo prakti~noto upravuvawe so vozilo.

2. Steknuva&e pravo na upravuvawe so motorno vozilo

^len 232

Pravo na upravuvawe so motrrno vozilo mo`e da stekne lice koe gi ispolnuva slednive uslovi:

1. Da e du{evno i telesno sposobno da upravuva so motorno vozilo;

2. Da napolnilo 18 godini vozrast

3. Da polo`ilo voza~ki ispit za upravuvawe so motorno vozilo od opredelena kategorija;

4. So odluka na nadle`niot organ da ne mu e zabraneto upravuvawe so motorno vozilo.

Po isklu~ok na odredbata' 2 od stavot 1 to~ka 2 na ovoj ~len, pravo na upravuvawe so avtobusi i trolejbusi mo`e da stekne lice koe napolnilo 21 godina, vozrast a pravo na upravuvaqe so motocikli so motor ~ija {to zafatnina ne nadminuva 125 smZ -lice koe napolnilo 16 godinc vozrast.

Pravo na upravuvawe so mrtor{{ vozila od kate-gorija "D" mo`e da stekne voza~ koj ima pravo da upravuva so motorno vozilo od kategorija "C" ako:

1. Upravuval so motorni vozila od kategorijata "C" najmalku dve godini, il1}

2. Upravuval so motor{^ vozila od kategorii "B" i "C" vkupno najmalku tri godiri.

^len 233

So traktor mo`e da urravuva lice koe gi ispol-nuva slednive uslovi:

1. Da e telesno i du{evno sposobno za upravuvaqe so traktor;

2. Da napolnilo 16 godini vozrast;

3.Da polo`ilo ispit za upravuvawe so traktor ili da poseduva voza~ka dozvola od kategoriite "B", "C" ili "D";

4. So odluka na nadle`en organ da ne mu e zabra-neto upravuvawe so traktor.

^len 234

 

 

1. Da e telesno i du{evno sposobno za upravuvan>e so takvo vozilo;

2. Da napolnilo 16 godini vozrast za upravuvawe so rabotna ma{ina i motokultivator, odnosno 14 godini vozrast za velosiped so motor i

3. Da polo`ilo voza~ki ispit za poznavawe na soobra}ajnite znaci i pravilata &a soobra}aJot.

Telesnata i du{evnata sposobnost za upravuvawe so rabotna ma{ina se doka`uva so uvere&re, a za upravuvan«e so motokultivator i velosiped sr motor so izjava na liceto, odnosno negov roditel, odnosno staratel ako ne napolnilo 18 godini vozrast.

^len 235

Velosiped na pat mo`e da upravuva lice (soe na-polnilo 1R godini vozrast.

^len 236

So zapre`no vozilo na magistralen i regionalen pat mo`e da upravuva lice koe napolnilo 15 godini vozrast, a na drugite pati{ta lice koe napolnilo 12 godini vozrast.

3. Osposobuva&e va vozl~i

^len 237

Kardidatot za voza~ koj se podgotvuva za pola-gawe ra voza~ki ispit i ispit za voza~ na traktor mo`e, zaradr osposobuvawe, i pred polo`eniot vo-za~ki ispit da upravuva na patot so motorno vozilo od onaa ^ategorija za koja go podgotvuva ispitot, od-nosno so traktor ako so voziloto odnosno so trak-torot upravuva pod nadzor na voza~ instruktor.

Za vreme na upravuvaweto so motorno vozilo od-nosno traktor, kandidatot za voza~ treba kaj sebe da ima uverenie deka e telesno i du{evno sposoben za upravuvawe so motorno vozilo odnosno traktor i e dol`en da go poka`e po barawe na ovlastenoto lice.

^len 238

Na pat so motorno vozilo mo`e da se osposobuva za upravuvawo i kandidat za voza~ koj ima do edna godina pomalku od godinite na vozrasta propi{ani za izdavan>e voza~ka dozvola za kategorijata na vo-zila vo koja spa|a motornoto vozilo na koe se vr{i osposobuvaweto.

^len 239

Motornoto vozilo odnosno traktor na koi na pat kandidatot za voza~ se osposobuva vo prakti~no upra-vuvawe so voziloto e ozna~eno so posebni tabli~ki.

Tabli~kite od stavot 1 na ovoj ~len imaat forma na kvadrat, po boja se sini i na niv so bela boja e na-pi{ana bukvata " 0 ".

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti da donese pobliski propisi za dimenziite i na~inot na postavuvawe na posebnite tablici za ozna~uvawe na voziloto so koe se vr{i osposobuvawe na kandidati za voza~i i postapkata so istite.

^len 240

Programata za osposobuvawe na kandidatite za voza~i za motorni vozila gi opfa}a osobeno:

1. Pravilata na soobra}ajot na pati{tata, soo-bra}ajnite znaci i nivnoto zna~ewe, znacite {to gi davaat ovlastenite lica i opasnostite koi nastanu-vaat poradi nepropisno prezemawe na dejstvija vo soobra}ajot (pogre{na procena na brzinata, nepro-pisno prestitnuvawe, neotstapuvawe na pravata na prvenstvo na minuvawe i sli~no);

2. Izveduvan.eto dejstvija so motornoto vozilo zna~ajni za uspe{noto i bezbednoto upravuvawe so voziloto vo soglasnost so pravilata na soobra}ajot i so uslovite na patot i vo soobra}ajot;

3. Osnovite na funkcioniraweto na uredite na motornoto vozilo zna~ajni za bezbednosta na sii-bra}ajot na patot (uredi za sopirawe, uredi za upra-vuvaws, uredi za davawe svetlosni znaci i za osvet-luvawe na patot i na voziloto kako i pnevmaticite i sigurnosnite pojasi);

4- Vlijanieto na nedovolnoto znaewe i ve{tina za upravuvawe so vozilo, na alkoholot i opojnite drogi i lekovite na koi e ozna~eno deka ne smeat da se upotrebuvaat pred i za vreme na vozeweto, zamo-rot, brlestite i drugi nepovolni 'dsihofizi~ki sos-tojbi, prirrdnite faktori (sneg, magla i drugi kli-matski" uslovi) i na sostojbata na voziloto i na patot vrz bezbedcosta na soobra}ajot i

5. 'Srdr`inite {to pridonesuvaat za razvivawe na humani odnosi i odnosi na zaemro po~ituvawe i razbirawe me|u site u~esnici vo soobra}ajot i megusebna solidarnost, kako i postapuvaweto vo slu-~aj na soobra}ajna nezgoda (dol`nosti vo slu~aj na nezgoda, dejstva so koi se spre~uva nastapuvawe na smrt poradi povredi, na~in na prevoz na povredenite lica).

]andidztite za voza~i na traktor ne se osposobu-vaat p6 sodr`inite na programata za osposobuvawe na kandidatite od stavot 1 to~ki 4 i 5 na ovoj ~len.

^len 241

Osposrbuvawe na kandidat za voza~ na motorno vozilo odnrsnr traktor (kandidat za voza~) vr{i avtr-{kola, dokolku so ovoj za10)n poinaku ne e op-redeleno.

Ustanovite za sredno i visoko obrazovanie mo`at neposrednb da organiziraat osposobuvaae na u~e-nici i studenti za voza~i i kadri za zanimawe voza~, dokolku vo nastavnata programa e opfatena pro-{ppanata programa za osposobuvawe na kandidati za voza~i vo avto-{koli.

^len 242

Avto-{kola mo`e da osnova pravno ili fizi~ko lice.

^len 243

Avto-{kola mo`e da otpo~ne so rabota po nej-ziniot upis vo sudski register.

So baraweto za upis vo sudskiot register se pod-nesuva i re{enie na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti spored sedi{teto na avto-{kolata deka se ispolneti propi{anite uslovi za rabota na avto -{kolata.

^len 244

Avto-{kolata, kako i ustanovite od ~lenot 241 stav 2 na ovoj zakon se opremeni taka {to da mo`at uspe{no da osposobuvaat kandidati za voza~i.

Osposobuvawe na kandidati za voza~i po sodr-`inite utvrdeni vo ~lenot 240 stav 1 to~ki 1, 3, 4 i 5 na ovoj zakon vo avto-{kolite i ustanovite od ~le-not 241 stav 2 na ovoj zakon go vr{at stru~ni lica od soodvetcata oblast koi imaat najmalku v{pa stru~na podgotovka i ko& poseduvaat voza~ha dozvola za upravuvawe so motorni vozila najmalku tri god{ga.

 

 

vola za instruktor najmalku od onaa kategorija na vozila za koja vr{at osposobuvawe.

Osposobuvaweto na kandidatite za voza~i na mo-torni vozila so sodr`{{ od obdasta postapuvawe •vo slu~aj na soobra}ajna nezgoda (dol`nosti vo slu~aj na nezgoda, dejstvija so koi se spre~uva nastapuvan.eto na smrt zaradi povredi i na~in na prevoz na lica) vo avto-{kolite, ustanovite od ~lenot 241 stav 2 na ovoj zakon i Crveniot krst na Republika Makedonija go vr{at lica koi imaat soodvetna visoka stru~na podgotrvka.

^len 245

Po~etnoto osposobuvawe na kandidat za voza~ vo prakti~noto upravuvawe so vozilo na pat, mo`e da otpo~ne otkako vo avto-{kolata ili ustanovata od ~lenot 241 stav 2 na ovoj zakon prethodno }e se utvr-di deka kandidatot za voza~ go poseduva potrebnoto znaewe od pravilata za soobra}ajot na pati{tata i soobra}ajnite znaci.

^len 246

Po~etnoto osposobuvawe na kandidatot za voza~ na motorno vozilo ili traktor mo`e da se vr{i na ureden prostor {to za taa cel }e go odobri Minis-terstvoto za soobra}aj i vrski.

^len 247

Osposobuvaweto na kandidat za voza~ mo`e da se vr{i na vozilo {to e registrirano vo Republika Makedonija i {to ima dvojni komandi ili vgradena pomo{na sopira~ka me|u kandidatot i instruktorot, a ako e voziloto na avto-{kolata, il& na ustanovata od ~lenot 241 stav 2 na ovoj zakon zadol`itelno ima dvojni komandi i dve voza~ki ogledala od dvete nad-vore{ni strani na predniot del na voziloto.

Kandidatot za voza~ mo`e i samostojno da se ospo-sobuva za teoretskiot del od ispitot, osven ako kan-didatot se osprsobuva vo ustanova za sredno ili vi-soks? obrazovanie koja osposobuva kandidati za zani-man>e voza~.

Osposobuvaqe na lice invalid za voza~ mo`e da se vr{i samo na vozilo koe pokraj uslovite od s-|avot

1 na ovoj ~len e prisposobeno na nedostatocite na negovite ekstremiteti.

Za vreme na osposobuvaweto, vo voziloto se nao|aat samo kandidatot za vrza~ i instruktorot, a po potreba i liceto koe e ovlasteno da vr{i nadzor nad osposobuvan>eto na kandidatot za voza~.

^len 248

Avto-{kolata, ili ustanovata od ~lenot 241 stav

2 na ovoj zakon se pridr`uva kon nastavniot plan i programa i uredno gi vodi propi{anite evidencii za osposobuvawe na kandidati za voza~i.

Avto-{kolata i ustanovata od ~lenot 241 sta& 2 na OVOJ zakon se dol`ni da vospostavat postojan uvid i nadzor nad koristeweto na vozilata so koi se vr{i osposobuvaqe na kandidati za voza~i i na posebn&te tablici so koi se ozna~uva voziloto so koe se vr{i osposobuvawe na kandidat za voza~.

^len 249

Za vreme na osposobuvaweto na kandidatot za voza~, instruktorot ne smee da bide iod dejstvo na alkohol, droga ili lekovi na koi e ozna~ena zabrana za upotreba ggred vozewe, izmoren ili bolen ili vo takva psihi~ka eostojba {to da ne e sposoben da vr{i siguren nadzor nad kandidatot koj go osposobuva.

Instruktor ne smee da osposobuva kandidat za voza~ vo upravuvawe so motorno vozilo ili traktor, koj e pod dejstvo na alkohol, droga ili lekovi na koi e ozna~ena zabrana za upotreba pred vozewe, izmoren ili bolen ili e vo takva psihi~ka sostojba {to da ne e sposoben sigurno da upravuva so voziloto na pat

^len 250

Instruktor, koj se nao|a vo raboten odnos na neo-predeleno vreme so polno rabotno vreme, vo avto-{kolata ne smee neprekinato pove}e od dva ~asa da vr{i osposobuvawe za prakti~no upravuvawe so vozilo, a vkupno so prekinite za odmor ne podolgo od 8 ~asa vo tekot na 24 ~asa, a ako instruktorot e vo raboten odnos na neopredeleno vreme so polno rabotno vreme vo druga dejnost i vo dogovoren rabo-ten odnos so avto-{kolata, mo`e da vr{i osposobu-van>e do 4 ~asa vo tekot na 24 ~asa.

Kako neprekinato osposobuvawe od stavot 1 na ovoj ~len se smeta vremeto vo koe imstruktor nemal prekin od najmalku 30 minuti.

Instruktor, koga osposobuva kandidat za voza~ na pat, dol`en e so sebe da ja nosi voza~kata dozvola, dozvolata za instruktor, uverenieto od avto-{ko-lata deka e vo raboten odnos, odnosno dogovoren od-nos kako instruktor vo taa avto-{kola, kako i pot-vrdata deka kandidatot za voza~ se osposobuva vo taa avto-{kola i da gi poka`e na barawe od policaec.

^len 251

Osposobuvawe n? kandidat za voza~ na traktor pokraj instruktor mo`e da vr{i i lice koe ima na-jmalku tri godini voza~ka dozvola za upravuvawe so motorni vozila od "B", "C" ili "D" kategorija ili dozvola za voza~ na traktor.

^len 252

Za uspe{no zavr{eno osposobuvawe na kandidat za voza~ za motorno vozilo i traktor se izdava pot-vrda.

^len 253

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti vo soglasnost so ministerot za obrazovanie i fizi~ka kultura da donese pobliski propisi za kriteriumite i na~inot za rabota na avto-{kolite, nastavniot plan i programata, stru~niot kadar n opremata so koja moraat da raspolagaat i evidenciite {to gi vo-dat.

^len 254

Nadzor nad rabotata na avto-{kola vo pogled na ispolnuvaweto na propi{anite uslovi za rabota i na~inot na osposobuvawe na kandidatite za voza~i, vr{i Ministsrstvoto za vnatre{ni raboti, a vrz osposobuvaweto {to go vr{at ustanovite za sredno i visiko obra~ovanie i Ministerstvoto za obrazo-vanie i fizi~ka kultura.

Ako Ministerstvoto za vnatre{ni raboti vo vr{eweto na nad~orot utvrdi deka avto-{kolata ili ustanovata od ~lenot 24) stav 2 na ovoj zakon ne gi ispolnuva propi{anite uslovi ili kandidatite za vo~a~i ne gi osposobuva spored propi{anata pro-grama ili na propi{an na~in mo`e so re{enne da oprsdsli avto-gikolata ili ustanovata od ~lenot 241 stav 2 na ovoj zakon privremeno da prestane so ospo-sobuvawe na kandidatite za voza~i i da opredeli rok ~a otstranuvan.e na utvrdenite nedostatoci.

 

 

osposobuvaat kandidati za voza~n dodeka ne gi ot-stranat utvrdenite nedostatoci.

@albata podnesena do soodvetnata komisija na Vladata na Republika Makedonija ne go odlaga izvr{uvaweto na re{enieto.

^len 255

Ministerot za vnatre{ni raboti mo`e da zab-rani osposobuvawe na kandidati za voza~i na oprede-len pat, trajno ili za odredeno vreme ako toa go nalagaat pri~inite na bezbednosta na soobra}ajot.

^len 256

Tro{ocite za osposobuvawe na kandidatite za voza~i gi utvrduva avto-{kolata, ili ustanovata od ~lenot 241 stav 2 na OVOJ zakon.

4. Voza~ki ispit

^len 257

Voza~kiot ispit za upravuvan>e so motorno vozi-lo, traktor, rabotna ma{ina, motokultivator i velo-siped so motor se polaga pred ispitna komisija na ustanovata za sredno ili visoko obrazovanie koja os-posobuva kadri za zannmawe voza~, na avto-{kolata ili pred ispitna ko:>tisi]'a {to ]a obrazuva mi-nisterot za vnatre{ni raboti spo^d mestoto kade {to se sproveduva ispntot.

Ustanovata za sredno ili visoko obrazovanie koja osposobuva kadri za zanimawe voza~ sproveduva is-piti samo za svoite u~enici.

^len 258

Voza~ki ispit vo Armijata na Republika Make-donija mo`e da polaga voeno lice koe vo Armnjata na Republika Makedonija e osposobuvano za upravuvawe so motorno vozilo.

Programata za osposobuvaqe na kandidatite za voza~i od stavot 1 na ovoj ~len ja opfa}a, najmalku, sodr`inata od ~lenot 240 na ovoj zakon.

^len 259

Avto-{kolata mo`e da obrazuva ispitna komisija dokolku po nejziniot upis vo sudskiot registar vr{ela dejnost osposobuvam.e na kandidati za voza~i najmalku tri godini neprekinato i ako gi ispolnuva propi{anite uslovi vo pogled na stru~niot kadar, prostoriite i opremata {to se konstatira so rs{enie na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

Nadzor nad ispolnuvan.eto na uslovite od stavot 1 na ovoj ~len i nad sproveduvaweto na voza~kite ispiti vr{i Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

Ako Mmnisterstvoto za vnatre{ni raboti vo vr{en.eto na nadzorot utvrdi deka avto-{kolata ne gi ispolnuva uogovite ili voza~kite ispiti ne gi sproveduva na propi{an na~in, mo`e so re{enie da opredeli avto-{kolata privremeno da prestane so sproveduvawe na istite. @albata podnesena do sood-vetnata komisija na Vladata na Republika Make-donija ne go odlaga izvr{uvaweto na re{enieto.

Avto-{kolata od stav 3 na ovoj ~len mo`e pov-torno da sproveduva voza~ki ispiti po otstranu-vaweto na utvrdenite nedostatoci, no ne pred iste-kot na edna godina od dobivaweto na re{enieto so koe se opredeluva prestanuvawe na sproveduvawe na ispiti.

^len 260

Kandidatot za voza~, osven u~enik vo ustanova za sredno ili visoko obrazovanie koja osposobuva kadri za ~animawe voza~, polaga voza~ki ispit pred is-

pitna komisija ko]a e nadle`na spored mestoto na `iveewe.

Kandidat za voza~, koj poradi vrabotuvan.e, {ko-luvawe, studirawe ili od drugi opravdani pri~ini prestojuva vo mesto nadvor od svoeto `iveali{te pedolgo od {est meseci, mo`e da polaga voza~ki is-pit i pred ispitna komisija spored prestojuvali{-teto.

Kandidatot za voza~ koj ima `iveali{te nadvor od teritorijata na Republika Makedonija, a presto-juva vo Republika Makedonija podolgo od {est meseci go polaga voza~kiot ispit pred ispitna ko-misija vo prestojuvali{teto.

Uslovite opredeleni vo stavovite 2 i 3 na ovoj ~len ispitnata komisija e dol`na da gi utvrdi vrz osnova na pismeni dokazi.

^len261

Ispitnata komisija e sostavena od pretsedatel i ispituva~i.

Za pretsedatel i ispituva~ po sodr`inite od ~lenot 240 na ovoj zakon osven za prakti~no upravu-vawe, mo`e da bide samo lice koe ima najmalku vi{a stru~na podgotovka i ako vrz osnova na dozvola za in-struktor neprekinato osposobuvalo kandidati za voza~i najmalku tri godini.

Za ispituva~ za prakti~no upravuvawe so mo-torno vozilo ili traktor mo`e da bide odredeno samo lice koe ima najmalku sredna ili na nea ramna stru~na podgotovka i tri godini rabotno iskustvo na zada~i osposobuvawe na kandidati za voza~i od onaa kategorija na vozila za koja vr{i ispituvawe.

Pretsedatelot i ispituva~ite se dol`ni pri sproveduvawe na voza~ki ispit da postapuvaat so-glasno so propi{anata programa, organizacija i na~in na polagaqe za voza~ na motorno vozilo.

Pri sproveduvaweto na teoretskiot del od ispi-tot mo`e da prisustvuva pretstavnikot na avto-{kolata odnosno ustanovata koja vr{i osposobuvawe na kandidati za voza~i.

^len 262

Delot na voza~kiot ispit koj se odnesuva na priverkata na osposobenosta za kandidat na voza~ na motorno vozilo ili traktor po sodr`inite od ~le-not 240 stav 1 to~ki 1,3,4 i 5, na ovoj zakon a za trak-tor sodr`inite od ~len 240 stav 1 to~ki 1 i 3 na ovoj zakon se sproveduva preku re{avawe na pismen test pred komisijata kade {to go polaga ispitot.

^len 263

Delot od voza~kiot ispit na koj se utvrduva ospo-sobenosta za prakti~no upravuvawe so motorno vo-zilo, osven za vozilata od "A" kategorija ili trak-tor, se polaga vo naseleno mesto koe ima razviena patna mre`a so sovremen kolovoz i soodvetna soob-ra}ajna signalizacija i kade {to se odviva inten-ziven i raznoviden soobra}aj.

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti da opredeli vo koi naseleni mesta }e se sproveduvaat voza~kite ispiti i za koi kategorii na motorni vozila, kako i od koi drugi op{tinski podra~ja kan-didatite za voza~i }e polagaat voza~ki ispit vo tie naseleni mesta.

 

 

Na voza~kiot ispit za voza~ na rabotna ma{ina. motokultivator i velosiped so motor se utvrduva dali kandidat za voza~ gi poznava pravilata za soo-bra}ajot na pati{tata, soobra}ajnite znaci i niv-noto zna~ewe, znacite {to gi davaat ovlastenite li-ca i opasnostite koi nastanuvaat poradi nepropisno prezemawe ia dejstvija vo soobra}ajot.

^len 265

Polagaae voza~ki ispit }e se dozvoli na kandi-dat koj gi ispolnuva zakonskite uslovi za upravuvawe so motorno vozilo ili traktor, odnosno so vozilo na motoren pogon, za koe go polaga ispitot.

Po isklu~ok od stavot 1 na ovoj ~len polagawe vo-za~ki ispit }e se dozvoli i na ka&didatot za voza~ koj se osposobuva vo redovno {koluvan>e soglasno so odredbata na ~lenot 241 stav 2 na ovoj zakon.

^len 266

Kandidatot za voza~ na motorno vozilo n na trak-tor koj se prijavuva za polagawe na voza~ki ispit, dol`en e so prijavata da podiese dokaz za sprovede-noto osposobuvawe za upravuvawe so motorno vozilo ili traktor i deka se ispolneti propi{anite uslovi za upravuvawe so motorno vozilo od kategorijata za koja se prijavuva za ispit, odnosno traktor.

^len267

•Kandidatot koj polaga ispit za upravuvan.e so vozilo koe spa|a vo "A" i "E" kategorija, a ima voza~ha dozvola za upravuvan>e so motorni vozila od "B", "C" ili "D" kategorija, polaga ispit samo za prakti~no upravuvawe so motocikl, odnosno za grupa na vozila koi spa|aat vo kategorijata "E".

^len 268

Testovite za polagawe na voza~ki ispit gi pod-gotvuva i utvrduva Ministerstvoto za vnatre{ni ra-boti.

Testovite ne smeat da se objavuvaat nitu da se pu{taat vo sloboden promet.

^len 269 Za polo`en voza~ki ispit se izdava uverenie.

^len 270

Tro{ocite svrzann so voza~kiot ispit gi snosi kandidatot za voza~.

^len 271

Ustanovite za sredno i visoko obrazovanie, Min-isterstvoto za viatre{ni raboti i avto-{kolite koi organiziraat & sproveduvaat voza~ki ispiti vo-dat soodvetni evidencii.

^len 272

Voza~kiot ispnt }e se poni{ti i izdadenoto uverenie, voza~kata dozvola, dozvolata za voza~ na traktor, odnosno voza~kata potvrda }e se odzemat ako ss utvrdi deka polagaweto na ispitot e odobreno vrz osnkma na lalia •sprlva ilv neto~nv podatoci vo prijavata za polagan»e na vspitot ili ako ispitot e sproveden sprotivno na odredbite od ovoj zakon i propisite donsseni vrz osnova na nego, kako i vo slu~aj koga dozvolata e •zd`deia vrz osnova na stran-ska dozvola steknata na neregularen na~in.

^len 273

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti vo soglasnost so ministerot za obrazovanie i fizi~ka kultura i ministerot za soobra}aj i vrski da donese pobliski propisi za programata, organizacijata, na~inot na polagawe na voza~kiot ispit, proverkata na osposobenosta na kandidatite za voza~i, posebni kriteriumi vo pogled na stru~nata podgotovka {to treba da ja ispolnuvaat pretsedatelot i ~lenovite na ispitnata komisija kako i prostoriite i opremata vo koi }e se sproveduva ispitot i vodeweto na evi-denciite vo vrska so voza~kite ispiti.

5. Instruktori

^len 274

Svojstvo na voza~ instruktor se steknuva so po-lo`en ispit za instruktor ili so zavr{eno sood-vetno u~ili{te.

^len 275

Ispit za instruktor se polaga vo ustanovata od ~lenot 241 stav 2 na ovoj zakon koja osposobuva kadri za zanimawe voza~, pred ispitna komisija {to ja obrazuva ministerot za obrazovanie i fizi~ka kul-tura.

Za sprovedenite ispiti ustanovata od stavot 1 na ovoj ~len vodi soodvetna evidencija.

^len 276

Isiit za instruktor mo`e da polaga lice koe na-polnilo 23 godini vozrast i ima najmalku sredno obrazovanie ili na nego ednakvo u~ili{te, koe ima najmalku tri godini voza~ka dozvola od onaa katego-rija motorni vozila za koja mu se izdava dozvolata za instruktor, koe e telesno i du{evno sposobno da upravuva so motorno vozilo od onaa kategorija za koja se izdava dozvolata za instruktor i koe za pos-lednite pet godini ne e pravosilno osudeno za kri-vi~no delo zagrozuvawe na bezbednosta na soobra-}ajot.

^len 277

Na lice koe go polo`ilo ispitot za instruktor mu se izdava uverenie za polo`eniot ispit.

Dozvolata za instruktor ja izdava Minister-stvoto za vnatre{ni raboti spired `iveali{teto na liceto. so rok na va`ewe od pet godini.

Vi dozvolata za instruktor se vpi{uvaat katego-riite za koi instruktorot ima polo`eno voza~ki ispit za instruktor.

^len278

Dozvilata za instruktor prsstanuva da va`i po istekuvaweto na rokot na va`eweto, kako i vo slu~aite koga prestanuva da va`i voza~kata dozvola.

^len 279

Visinata na tro{ocite za polagawe na ispitot za instruktor gi opredeluva ministerot za obrazovanie i fizi~ka kultura. Kako tro{oci za polagawe na ispitot za instruktor se smetaat tro{ocite za tes-tovits, uverenieto za polo`en ispit za instruktor, nadomestokot na ~lenovite na ispitnata komisija i drugite tro{oci {to nastanuvaat so polagaweto na ispitot.

 

 

^len 280

Va`nosta na dozvolata za instruktor mo`e da se prodol`i ako instruktorot podnese barawe za pro-dol`uvawe najdocna vo rok od edna godina po isteku-vaweto na rokot na va`eweto. So baraweto za pro-dol`uvawe na va`nosta na dozvolata se prilaga uverenie deka instruktorot e telesno i du{evno spo-soben da upravuva so motorni vozila od onaa katego-rija za koja e izdadena.

Za instruktor, koj }e podnese barawe za pro-dol`uvawe na va`eweto na dozvolata na instruktor, po istekuvaweto na rokot od stavot 1 na ovoj ~len va`eweto na dozvolata }e se prodol`i otkako in-struktorot }e go polo`i ispitot po propisite za bezbednosta na soobra}ajot na pat{ptata.

^len281

Ispitot za instruktor }e se poni{ti i dozvolata za instruktor }e se odzeme vo slu~aite od ~lenot 272 stav 1 na ovoj zakon.

Dozvolata za instruktor }e se odzeme i vo slu~aj na pravosilna presuda za krivi~no delo zagrozuvawe na bezbednosta na soobra}ajot, kako i koga na in-struktorot vo krivi~nata postapka mu e izre~ena merkata na bezbednost zabrana da se zanimava so za-nimaweto instruktor dodeka trae taa merka.

Re{enieto za poni{tuvawe na ispitot za in-struktor go donesuva Ministerstvoto za obrazovanie i fizi~ka kultura, a re{enieto za odzemawe na doz-volata za instruktor go donesuva Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

^len 282

Na lice koe ima zavr{ena posebna {kolo za in-struktori, dozvola za instruktor }e mu se izdade vrz osnova na sveditelstvo za zavr{ena takva {kola.

^len 283

Na dr`avjanin na Republika Makedonija stranska instruktorska dozvola }e mu se zameni so doma{na instruktorska dozvola pod uslovi i na na~in na zamena na stranska voza~ka dozvola so voza~ka doz-vola na Republika Makedonija.

^len 284

Se ovlastuva ministerot za obrazovanie i fizi~ka kultura vo soglasnost so ministerot za vna-tre{ni raboti da donese pobliski propisi za pro-gramata, organizacijata i na~inot na polagaweto na ispit za instruktor i vodeweto na evidencijata.

Ministerot za vnatre{ni raboti }e donese po-bliski propisi za obrazecot na dozvolata za in-struktor, za izdavawe, prodol`uvawe, za menuvaw_e i odzemawe na dozvolata i za ustrojuvawe i vodewe na evidencijata vo vrska so toa. •

6. Voza~ka dozvola, me|unarodna voza~ka dozvola, dozvola za voza~ na traktor i voza~ka potvrda

^len 285

Voza~ka dozvola, dozvola za voza~ na traktor i voza~ka potvrda se izdava na lice po negovo barawe, koe gi ispolnuva uslovite propi{ani so ovoj zakon.

^len 286

Voza~kata dozvola se izdava za upravuvawe so mo-torni i priklu~ni vozila koi se rasporeduvaat vo kategoriite: "A", "B", "C", "D" i "E".

Vo kategorijata "A" spa|aat motociklite.

Vo kategorijata "B" spa|aat motornite vozila, osven vozilata od kategorijata "A", ~ija najgolema dozvolena masa ne e pogolema od 3500 kg i koi nemaat pove}e od osum sedi{ta, ne smetaj}i go sedi{teto na voza~ot.

Vo kategorijata "C" spa|aat motornite vozila za prevoz na tovar ~ija najgolema dozvolena masa e po-golema od 3500 kg.

Vo kategorijata "D" spa|aat motornite vozila za prevoz na lica koi osven sedi{teto na voza~ot, imaat pove}e od 8 sedi{ta.

Vo kategorijata "E" spa|aat grupi vozila ~ii vle~ni vozila spa|aat vo kategorijata "B", "C" ili "D", a priklu~nite vozila imaat masa pogolema od 750 kg.

Voza~ite na motorni vozvla od kategoriite "B", "C" i "D" imaat pravo da upravuvaat so motorni vo-zila od tie kategorii i koga im se pridodadeni lesni prikolki, a voza~ite na motorni vozila od katego-rijata "B" - i so vozila od taa kategorija koga im e pridodadeno priklu~no vozilo ~ija masa ne e pogole-ma od masata na vle~noto vozilo, ako najgolemata dozvolena masa na tie vozila ili na grupata vozila ne e pogolema od 3500 kg.

Voza~ot na kogo mu e izdadena voza~ka dozvola za upravuvawe so motorni vozila od kategorii "C" i "E" ima pravo da upravuva so motorno vozilo od kategorijata "C" i koga mu e pridodadeno priklu~no vozilo ~ija najgolema dozvolena masa e pogolema od 750 kg.

Voza~ot na kogo mu e izdadena voza~ka dozvola za upravuvawe so motorno vozilo od kategorii "D" i "E" ima pravo da upravuva so motorno vozilo od ka-tegorijata "D" i koga mu e pridodadeno priklu~no vozilo ~ija najgolema dozvolena masa e pogolema od 750 kg.

Voza~ot na kogo mu e i~dadena voza~ka dozvola za upravuvawe so motorno vozilo od kategorijata "D" ima pravo da upravuva i so motorni vozila od kate-goriite "B" i "C", a voza~ot na kogo mu e izdadena voza~ka dozvola za upravuvawe so motorno vozilo od kategorijata "C" ima pravo da upravuva i so motorno vozilo od kategorijata "B".

^len 287

Voza~ka dozvola, dozvola za voza~ na traktor i voza~ka potvrda izdava, odnosno prodol`uva Minns-terstvoto za vnatre{ni raboti spored `iveali{-teto na liceto, odnosno prestojuvali{teto na stran-ski dr`avjani.

Voza~kata dozvola, odnosno dozvolata za voza~ na traktor se izdava so rok na va`ewe od deset godini, a na licata postari od 65 godini - so rok na va`eae od tri godini.

Rokot na va`ewe na voza~kata dozvola se smeta od denot na nejzinoto izdavan>e, odnosno na pro-dol`uvaweto na nejzinoto va`ewe.

Na licata koi vo vreme na izdavan.eto na voza~-kata dozvola imaat pove}e od 55 godi{na vozrast voza~ka dozvola im se izdava so rok na va`ewe do navr{enata 65 godi{na vozrast, so toa {to toj rok ne mo`e da bide pokratok od tri godini.

 

 

^len 288

Voza~ka potvrda se izdava so neograni~en rok na va`eqe.

^len289

Vo voza~kata dozvola se zali{uvaat site katego-rii na vozila so koi voza~ot ima pravo da upravuva spored odredbite od ~lenot 286 na ovoj zakon.

Voza~ot ima pravo da upravuva samo so motorno vozilo od onaa ili od onie kategorii pggo se zapn-{ani vo voza~kata dozvola.

^len 290

Voza~kata dozvola za koja e vzdaden duplikat ne smee da se koristi vo soobra}ajot.

^lei 291

Voza~ka dozvola, odnosno dozvola za voza~ na traktor i voza~ka potvrda, se izdava na obrazec ~ija forma, sodr`ina, boja, vid i kvalitet na materijalot se ednoobrazni za teritorijata na Republikata.

^len 292

Obrazecot na voza~kata dozvola, dozvolata za voza~ na traktor, odnosno voza~kata potvrda go pro-pi{uva ministerot za vnatre{ni raboti vo soglas-nost so ministerot za soobra}aj i vrski.

Obrazecot na voza~kata dozvola, dozvolata za voza~ na traktor, odnosno voza~ka potvrda mo`e da go pe~ati pretprijatie ili drugo pravno lice {to }e go ovlasti ministerot za vnatre{ni raboti i ne smee da se pu{ta vo sloboden promet.

^len 293

Na voenoto lice koe }e polo`i voza~ki ispit vo Armijata na Republika Makedonija voza~ka dozvola mu izdava Ministerstvoto za vnatre{ni raboti spo-red mestoto ia polagaweto na ispitot.

^len 294

Voza~ na vozilo na motoren pogon koj }e go promeni `iveali{teto ili adresata na stanot, dol`en e vo rok od 15 dena da ja prijavi promenata vo' M{gasterstvoto za vnatrepgav raboti spored `ivea-l{pteto zaradi upis vo evidencijata na voza~ite.

^len 295

Stranec koj privremeno prestojuva vo Republika Makedonija i dr`avjaninot na Rspublika Makedonija koj prestojuva ili `ivee vo stranstvo pa povremeno }e dojde vo Republika Makedonija, vrz osnova na va`e~kata stranska voza~ka dozvola {to }e ja izdade nadle`niot organ na stranskata dr`ava i pod uslov na reciprocitet, mo`e da upravuvaat so motorno vozilo na teritorijata na Republika Makedonija za vreme na svojot privremen presto] vo Republika Makedonija.

^len 296

Stranskata voza~ka dozvola za upravuvawe so mo-torni vozila od kategorijata "D" nema da im se priznae na licata koi nemaat 21 godina, a straishata voza~ka dozvola za upravuvawe so motorni vozila od kategorijata "B" i "C" - na licata koi nemaat 18 godini.

^len 297

Stranecot komu mu e odobren postojan prestoj vo Republika Makedonija i dr`avjaninot na Republika Makedonija koj }e se vrati od stranstvo, odnosno }e

dojde vo Republika Makedonija da ostane postojano vo nea, kako i personalot na diplomatskite i konzu-larnite pretstavni{tva i na misiite na stranski dr`avi i na pretstavni{tvata na me|unarodni or-ganizacii vo Republika Makedonija, na stranski trgovski, soobra}ajni, kulturni i drugi pret-stavni{tva i na stranski dopisni{tva, mo`at da upravuvaat so motorni vozila vrz osnova na va`e~-kata stranska voza~ka dozvola za vreme od {est meseci od denot na vleguvaweto vo Republika Make-donija.

Na licata od stavot 1 na ovoj ~len va`e~kata stranska voza~ka dozvola }e im se zameni, pod uslovite od ~lenot 232 stavot 1 to~ki 1,2 i 4 i stavo-vite 2 i 3 na ovoj zakon, po nivno barawe, bez pola-gawe voza~ki ispit so voza~ka dozvola na Republika Makedonija za upravuvawe so onaa kategorija mo-torni vozila vo koja spa|aat motornite vozila za ~ie upravuvawe se ovlasteni'so stranskata voza~ka doz-vola. Po isklu~ok i pod uslovi na reciprocitet, od personalot na diplomatskite i konzularnite pret-stavni{tva i na misiite na stranski dr`avi i na pretstavni{tvata na me|unarodnite organizacii vo Republika Makedonija, pri zamenata na stranskata voza~ka dozvola nema da se baraat dokazi za ispolnu-vawe na uslovite od ~lenot 232 stav } to~ka 1 na ovoj zakon.

Na dr`avjanin na Republika Makedonija }e mu se ~ameni stranska voza~ka dozvola so voza~ka dozvola na Republika Makedonija ako vo zemjata vo koja mu e i~dadena stranskata voza~ka dozvola prestojuval po-dolgo od {est meseci.

Stranskata voza~ka dozvola od ~ii tekst ne mo`e da se ~aklu~i ~a koja kategorija odnosno za koj vid motorni vozila e izdadena ili dali i istekol rokot na va`ewe, mo`e da se zameni vo smisla na stavot 2 od ovij ~len samo ako podnositelot na baraweto pri-lo`i isprava od koja se gleda so koi motorni vozila mo`e da upravuva odnosno deka ne i istekol rokot na va`ewe.

^len 298

Odredbite od ~lenovite 295. 296 i 297 stav 1 na ovoj zakon za upravuvawe so motorni vozila vrz os-nova na stranska voza~ka dozvola soobrazno se pri-menuvaat i vr~ upravuvaweto so motorni vozila vr~ osnova na va`e~ka me|unarodna voza~ka dozvola.

Me|unarodnata voza~ka dozvola }e se priznae samo ako e izdadena id nadle`en organ ili organi-zacija na stranska dr`ava. Taa dozvola ne mo`e da se ~ameni so vo ~a~ka dozvola na Republika Makedonija.

^len 299

Na voza~ot komu mu e izdadena voza~ka di~vila na Republika Makedonija za upravuvawe so motorno vo~ilo, po negovo barawe, mo`e da mu se izdade i me-|unarodna vo~a~ka dozvola.

Mi|unarodnite voza~ki dozvoli gi izdava ovlas-tena organizacija od Ministerstvoto za vnatre{ni raboti. Za i~dadenite megunarodni voza~ki dozvoli ss vodi rsgistar.

Me|unarodna voza~ka dozvola ne mo`s da mu se i~dade na voza~ na kogo mu e izre~ena merka ~a be~bednost ~abrana za upravuvawe so motorno vozilo dodeka trae ~abranata.

 

 

^len 300

Registarot za izdadenite me|unarodni voza~ki dozvoli gi sodr`i podatocite od voza~kata dozvola i adresata na stanot na voza~ot.

Nadzor nad izdavaweto na me|unarodni voza~ki dozvoli i nad vodeweto na registarot vr{i Minis-terstvoto za vnatre{ni raboti spored sedi{teto na organizacijata koja go vodi registarot na izdadenite megunarodni voza~ki dozvoli.

^len 301

Koga upravuva so motorno vozilo, traktor, rabotna ma{ina, motokultivator i velosiped so mo-tor voza~ot mora kaj sebe da ima soodvetna va`e~ka dozvola, odnosno potvrda i e dol`en da ja poka`e na barawe od ovlastenoto lice.

Sopstvenikot, odnosno nositelot na pravoto na raspolagawe so vozilo ne smee da go dade voziloto na upravuvawe na liceto od ~lenovite 230 i 231 na ovoj zakon, nitu na liceto koe nema pravo da upravuva so motorno vozilo, odnosno na liceto koe nema pravo da upravuva so kategorijata motorni vozila vo koja spa|a toa vozilo.

Sopstvenikot, odnosno nositelot na pravoto na raspodagawe so vozilo e dol`en, na barawe od ovlas-tenoto slu`beno lice, da dade podatoci za identite-tot na liceto na koe mu go dal voziloto na upravu-vawe.

Sopstvenikot, odnosno nositelot na pravoto na raspolagawe na motornoto vozilo mo`e da go dade voziloto na upravuvawe na lice dr`avjanin na Re-publika Makedonija da go iznese nadvor od granicite na Republlka Makedonija, samo vrz osnova na odo-brenie izdadeno od sopstvenikot, odnosno nositelot na pravoto na raspolagawe na motornoto vozilo preku ovlastena organizacija od strana na Minis-terstvoto za vnatre{ni raboti.

Za izdadenoto odobrenie od stav 4 na ovoj ~len ovlastenata organizacija vodi evidencija vo koja se naveduvaat podatoci za identitetot na liceto na koe mu go dal voziloto na upravuvawe nadvor od granic-ite na Republika Makedonija i podatoci od soo-bra}ajnata dozvola na voziloto na sopstvenikot na voziloto.

7. Zdravstveni pregledm na voza~ite

^len 302

Kandidatite za voza~i na motorni vozila i trak-tori se dol`ni pred po~etokot na prakti~niot del od obukata da se podlo`at na zdravstven pregled.

Voza~ite na motorni vozila se dol`ni da se podlo`uvaat i na kontrolni zdravstveni pregledi.

^len 303

Na zdravstvenite pregledi se utvrduva dali kan-didatot za voza~ ili voza~ot ja ima potrebnata tele-sna i du{evna sposobnost za upravuvawe so motorni vozila.

^len304

Na~inot na vr{ewe na zdravstveniot pregled za voza~i na motorni vozila, traktori i na rabotni ma{ini, kriteriumite vo pogled na kadrite i opre-mata za vr{ewe ia ovie pregledi, kako i na~inot i postapkata za nzdavawe na uverenie za telesna i du-{evna sposobnost za upravuvawe so motorno vozilo, traktor i rabotna ma{ina gi propi{uva ministsrot za zdravstvo vo soglasnost so ministerot za vnat-re{ni raboti.

^len 305

Zdravstvenite pregledi i izdavawsto na uver-enijata za telesna i duvdevna sposobnost za upravu-vawe so motorno vozilo, traktor i rabotna ma{ina gi vr{i zdravstvenata ustanova {to gi ispolnuva propi{anite kriteriumi vo pogled na kadrite i oprsmata za vr{ewe na pregledite.

Ispolnuvaweto na kriteriumite od stavot 1 na ovoj ~len gi utvrduva ministerot za zdravstvo.

Zdravstvenata ustanova koja vr{i zdravstveni pregledi na voza~i i kandidati za voza~i vodi pose-bna evidencija za izvr{enite pregledi i za izdade-nite uverenija za telesna i du{ev~a sposobnost za upravuvawe so motorno vozilo, traktor ili rabotna ma{ina.

^len 306

Uverenieto za telesnata i duvdevnata sposobnost na kandvdatot za voza~ vo vremeto na koristewe ne smee da bide postaro od dve godini-

^len 307

Na zdravstven pregled podle`i:

1. Voza~ koj upravuva vozilo na motoren pogon so koe se vr{i javen prevoz, vo vremenski intervali {to ne mo`at da bidat podolgi od tri godini;

2. Voza~ na kogo mu e izdadena voza~ka dozvola za upravuvawe so motorni vozila od "D" kategorija pred sekoe prodol`uvawe na va`eweto na voza~kata dozvola; •

3. Voza~ na motorno vozilo na kogo mu e izdadena dozvola so pokratok rok na va`ewe zaradi nepovolna zdravstvena sostojba, pred sekoe prodol`uvawe na va`eweto na dozvolata;

4. Voza~ na motorno vozilo koj napolnil 65 godini vozrast vo vremenski intervali {to ne mo`at da bidat podolgi od tri godini i

5. instruktor pred sekoe prodol`uvawe na va`eweto na dozvolata za instruktor.

^len 308

Tro{icite za zdravstvsniot pregled na voza~ na motorno vozilo, traktor ili rabotna ma{ina gi pod-nesuva pravnoto ili fizi~koto lice ili poedinecot kaj kogo voza~ot e vraboten. Drugite voza~i sami gi podnesuvaat tro{ocite na zdravstveniot pregled.

^len 309

Na kontrolen zdravstven pregled se upatuva voza~ na motorno vozilo, odnosno traktor za kogo osnovano }e se posomneva deka od zdravstveni pri~ini pove}e ne e sposoben sigurno da upravuva so motorni vozila, odnosno so traktor od onie kategorii za koi mu e izdadsna voza~kata dozvola.

Barawe za upatuvawe na kontrolen zdravstven preglsd mo`e da podnese Ministerstvoto za vna-tre{ni raboti, javnoto obvinitelstvo, sudot, kako i praanoto ili fizi~koto lice kade {to voza~ot e vraboten vo svojstvo na voza~.

Upatuvaweto na kontrolen zdravstven pregled se vr{i so re{enie na ministerot za vnatre{ni ra-boti.

^len 310

Vo vr{eweto na kontrolniot zdravstven pregled zadol`itelno u~estvuva lekar specijalist za bolesta poradi koja voza~ot se upatuva na lekarski pregled.

 

 

na pregledot gi snosi s-ubjektot od ~lenot 309 stav 2 na ovoj zakon po ~ie baran>e e upaten na pregled.

^lenZP

Ako pri zdravstven pregled na kandidatot za voza~ ili voza~ na motorno vozilo, traktor ili ra-botna ma{ina se utvrdi deka postoi telesna ili du{evna nesposobnost za voza~, }e se smeta deka voza~ot e nesposoben za upravuvawe so vozilo dodeka poinaku ne bide utvrdeno od posebna komisija {to ja obrazuva ministerot za zdravstvo.

Komisijata od stavot 1 na ovoj ~len odlu~uva i po `albite izjaveni protiv uverenijata za utvrdena te-lesna i du{evna sposobnost.

^len312

Pravnite i fizi~kite lica {to vrabotuyaat vo-za~i ne smeat da dozvolat so nivnite motorni vozila da upravuva voza~ koj ne se podlo`il na kontrolniot zdravstven iregled na koj bil upaten.

^len313

Nadzor nad rabotata na ovlastenite zdravstveni ustanovi za utvrduvawe na telesnata i du{evnata sposobnost za upravuvawe so motorno vozilo vr{i Ministerstvoto za zdravstvo.

Ako zdravstvenata ustanova prestane da gi ispol-nuva propi{anite kriteriumi vo pogled na kadrite i materijalnata oprema za vr{ewe na zdravstvenite pregledi i ako ne se pridr`uva kon propisite koi se odnesuvaat na ovie pregledi, ovlastuvaweto }e bide odzemeno.

8. Traewe na upravuvawe so motorno vozilo

^len314

Voza~ot koj upravuva so avtobus ili so tovarno motorno vozilo ili so grupa vozila ~ija najgolema dozvolena masa e logolema od 3500 kg ne smee nepre-kinato da upravuva so vozilata podolgo od 5 ~asa.

Kako neprekinato upravuvan>e so voziloto od sta-vot 1 na ovoj ~len se smeta vremeto za koe voza~ot nemal prekin od najmadku polovina ~as.

Po isklu~ok od odredbata od stavot 1 na ovoj ~len, neprekinatoto upravuvawe so vozilo za javen gradski prevoz na patnici mo`e da trae najmnogu 6 ~asa.

Vkupnoto traewe na upravuvaweto so motornite vozila od stavot 1 na ovoj ~len ne smee da bide po-dolgo od 8 ~asa vo tekot na 24 ~asa.

^len315

Voza~ot koj upravuva so vozilo od ~lenot 314 stav 1 na ovoj zakon mora, pred po~etokot na svojot raboten den, da ima neprekinat odmor od najmalku 10 ~asa,

Ako vo upravuvaweto so voziloto od ~lenot 314 stav 1 na ovoj zakon se smenuvaat dvajca voza~i i ako vo voziloto se nao|a uredeno leglo koe na edniot od niv mu ovozmo`uva da se odmara vo le`e~ka polo`ba, sekoj voza~ mora da ima neprekinato odmor od na-jmalku 8 ~asa vo tekot na sekoi 30 ~asa patuvawe.

Neprekinatiot odmor voza~ot mora da go koristi nadvor od voziloto.

Po isklu~ok od odredbata na stavot 3 na ovoj ~len, ako vo voziloto se nao|a uredeno leglo koe na voza~ot mu ovozmo`uva da se odmara vo le`e~ka polo`ba, voza~ot mo`e da go koristi odmorot na takvoto leglo, pod uslov za toa vreme voziloto da ne se dvi`i.

Vkupnoto traewe na upravuvaweto so vozilo, od-morite na voza~ot i na~inot na rabota na udvoenite ekipa`i na vozilata, vo obemot {to vlijae vrz bezbednoto upravuvawe so motornoto vozilo, kako i obrazecot na individualnata kontrolna kni{ka i upatstvoto za nejzinoto popolnuvawe se utvrduvaat so propis donesen vrz osnova na ovoj zakon.

Koga upravuva so motorno vozilo voza~ot mora kaj sebe da ima individualna kontrolia kni{ka i vo nea da gi zapi{uva svoite aktivnosti i da ja poka`e na barawe na ovlastenoto lice.

Po isklu~ok od odredbata na stavot 6 od ovoj ~len, individualna kontrolna kni{ka ne mora da ima voza~ot ako vo voziloto e vgraden ured {to obezbeduva zapi{uvawe na vremeto na vozeweto na ~lenovite na ekipa`ot, vremeto pominato vo vr{eweto na profesionalnite aktivnosti {to ne spa|aat vo upravuvawe so voziloto, kako i vremeto na odmorot, brzinata na voziloto i pominatoto rasto-janie.

^len 316

Voza~ot koj upravuva so avtobus so tovarno mo-torno vozilo ili so grupa vozila ~ija najgolema doz-volena masa e pogolema od 20 toni, koga vo tekot na 24 ~asa pominuva pove}e od 500 km, mora da bide za-menet so drug voza~ najdocna po 8 ~asa upravuvawe vo smisla na odredbite od ~lenot 314 na ovoj zakon od-nosno po pominati 500 km pat.

^len 317

Odredbite na ovoj zakon za traeweto na upravu-van.eto so motorno vozilo i za odmorite na voza~ite se primenuvaat i na voza~ite na motorni vozila reg-istrirani vo stranstvo, koga so tie vozila upravu-vaat na teritorijata na Republika Ma^edonija ako so me|unaroden dogovor poinaku ne e opredeleno.

UP.VOZILA 1. Op{ti odredbi

^len318

Vozilata vo soobra}ajot na pat moraat da gi is-polnuvaat propi{anite uslovi vo pogled na dimen-ziite, vkupnata masa i osnoto optovaruvawe, da gi imaat ispravni propi{anite uredi i oprema, kako i da gi ispolnuvaat posebnite uslovi, dokolku so niv se vr{i prevoz ili slu`at za vr{ewe na dejnost koja e uredena so posebni propisi, ili posebnite uslovi utvrdeni vo dozvolata vo ~lenot 155 od ovoj zakon.

Vozilata na motoren pogon i priklu~nite vozcla {to seriski se proizveduvaat ili uvezuvaat, mora da gi ispolnuvaat homoligaciskite propisi koi va`at vo Republika Makedonija, odnosno da se vo soglas-nost so me|unarodnite dogovori koi gi ratifikuvala Republika Makedonija.

^len319

 

 

2. Ispituvav.e na vozklata

^len 320

Vozilata na motoren pogon, motor{gte i priklu~nite vozila {to poedine~no se proizvedu-vaat, odnosno uvezuvaat ili prepravaat ili im se o{teteni sklopovite i uredite su{testveni za bezbedno u~estvo vo soobra}ajot, pred pu{taweto vo soobra}aj moraat da bidat podlo`eni na ispituvawe vo pogled na bezbediosno - tehni~kite karakteris-tiki za koe se izdava uverenie.

Na ispituvawe podle`at i vozilata vo koi e vgraden ured za pogon na te~en gas ili drug ured za bezbedno u~estvo vo soobra}ajot, kako i vozilata za koi se nepoznati ili se neto~ni tehni~kite poda-toci potrebni pri vr{ewe na tehni~ki pregled i registracija i za istite se izdava potvrda.

Uverenieto, odnosno potvrdata od stavovite 1 i 2 na ovoj ~len voza~ot e dol`en da )a nosi so voziloto i da ja poka`e na barawe na ovlastenoto lice.

^len 321

Ispituvawata na vozilata od ~lenot 320 na ovoj zakon gi vr{i organizacijata koja raspolaga so propi{ana tehni~ka oprema i uredi, stru~ni lica za vr{ewe na ispituvawe i {to }e ja ovlasti minis-terot za stopanstvo vo soglasnost so ministerot za vnatre{ni raboti i ministerot za soobra}aj i vrski.

Ovlastenata organizacija za ispituvawe na vo-zila e dol`na da obezbedi ispituvaweto da se vr{i na propi{an na~in i uredno da gi vodi propi{anite evidencii.

^len 322

Nadzor na pridr`uvaweto kon propi{anite uslovi za rabota na ovlastenata organizacija za is-pituvawe na vozilata vr{i Ministerstvoto za sto-panstvo.

^len 323

Voza~ na motorno vozilo vo koe e vgraden taho-graf dol`en e vo soobra}aj na pat so sebe da nosi klu~ za otvorawe na tahografot i uiitrebena vlo{ka za tahografot za poslednite 24 ~asa vozewe, kako i potvrda za izvr{en pregled za `igosuvawe na tahografot.

^len 324

Se ovlastuva ministerot za stopanstvo vo soglas-nost so ministerot za soobra}aj i vrski i ministerot za vnatre{ni raboti da donese pobliski propisi za kriteriumite, na~inot i postapkata za ispituvawe na vozilata, za toa {to se smeta za proizvedeno ili prepraveno vozilo, koi ursdi se su{testveni za bezbedno u~estvo vo soobra}ajot vo smisla na ~lenot 320 stav 2 od ovoj zakon, kriteriumite {to treba da gi ispolnuvaat stru~nite lica koi vr{at ispitu-vawe, formata i sodr`anata na uverenieto i pot-vrdata za ispituvaqe na voziloto i za vodewe na evi-dencija.

3. Registracija na vozila

^len 325

Motornite vozila i vozilata na motoren pogon, priklu~nite vozila i zapre`nite vozila {to u~es-tvuvaat vo soobra}ajot na pat moraat da bidat regis-trirani.

Po isklu~ok od stavot 1 na ovoj ~len ne moraat da bidat registrirani:

1. Lesni prikolki;

2. Motorni vozila, vozila na motoren pogon, priklu~ni vozila i zapre`ni vozila {to se prepra-veni ili se popraveni i so koi se vr{i probno vozewe zaradi ispituvawe i prika`uvawe na nivnite svojstva, ili {to se dvi`at od sedi{teto na pret-prijatieto vo koe se proizvedeni do skladot, kako i motornite i priklu~nite vozila {to se dvi`at od mestoto od koi se prezemeni neregistrirani do mes-toto vo koe }e bidat registrirani - pod uslov da se ozna~eni so cosebni tabli~ki za privremeno ozna~uvawe na takvi vozila vo soobra}ajot na pat (probni tabli~ki).

Za vozilata od stav 2 to~ka 2 na ovoj ~len se iz-dava potvrda za koristewe na probnite tabli~ki. Koga upravuva so vozilo koe e ozna~eno so probni tabli~ki, voza~ot mora kaj sebe da ima va`e~ha pot-vrda i e dol`en da ja poka`e na barawe od ovlas-tenoto lice.

Za regastriranite vozila se vodi evidencija.

^len 326

Mo`at da se registriraat samo onie motorni vo-zila, vozila na motoren pogon i priklu~ni vozila za koi na zadol`itelniot tehni~ki pregled }e se ut-vrdi deka se ispravni.

^len 327

Traktorite i priklu~nite vozila {to gi vle~at traktori nameneti prvenstveno za prevoz na pred-meti, se registriraat na na~in i pod uslovi pro-pi{ani za registracija na motornite i priklu~nite vozila.

^len 328

Za registrirani motorni vozila, zapre`ni vo-zila {to gi vle~e motorno vozilo ili zemjodelski traktor, se izdava soobra}ajna dozvola i registarski tabli~ki.

Za registrirana rabotna ma{ina, velosiped so motor, zemjodelski traktor, motokultivator i pri-klu~no vozilo {to go vle~e motokultivatorot, se izdava potvrda za registracija i registarska tab-lica, a za registrirano zapre`no vozilo samo regis-tarska tablica.

^len 329

Soobra}ajna dozvola za motorni vozila i prik-lu~ni vozila {to gi vle~e motornoto vozilo se izdava so rok na va`ewe od edna godina.

Sopstvenikot, odnosno nositelot na pravoto na raspolagawe so voziloto e dol`en ako ne ja pro-dol`i registracijata na voziloto vo rok od 30 dena od^denot na istekot na va`eweto na soobra}ajnata dozvola, da mu gi vrati registarskite tabli~ki na nadle`niot organ.

^len 330

Rabotna ma{ina, zemjodelski traktor, motokul-tivator, velosiped so motor i zapre`no vozilo, kako i priklu~no vozilo {to go vle~e zemjodelski trak-tor ili motokultivator podle`at na povtorna reg-istracija samo pri promena na sopstvenikot, odiosno nositelot na pravoto na koristewe na voziloto ili pri promena na negovoto `iveali{te, odnosno se-di{te.

^len 331

 

 

^len 332

Registracija na motornite i priklu~nite vozila, traktorite, rabotnite ma{ini, motokultivatorite i velosipedite so motor, kako i na priklu~nite vozila {to gi vle~at traktorite i motokultivatorite vrpga Ministerstvoto za vnatre{ni raboti spored `ivea-li{teto, odnosno sedi{teto na sopstvenikot, odnos-no nositelot na pravoto na koristewe na voziloto.

O{ptinata go opredeluva organot koj }e vr{i registracija na zapre`nite vozila ~ii sopstvenic& `iveat ili prestojuvaat na podra~jeto na op{tinata.

^len 333

Za registriranite vozila se izdava edna od sled-nive vidovi registarski tabli~ki:

1. Registarski tabli~ki za motorni vozila, osven za motocikli;

2. Registarski tabli~ki za motocikli;

3. Registarski tabli~ki za priklu~ni vozila;

4. Registarski tabli~ki za motorni i priklu~ni vozila na diplomat-ski i konzularni pretstav-ni{tva i na misii na stranski dr`avi i na pretstav-ni{tva na me|unarodni organizacii vo Republika Makedonija i na- nivniot personal;

5. Registarski tabli~ki za privremeno registri-rani motorni i priklu~ni vozila;

6. Registarski tabli~ki za motorni i priklu~ni vozila na Armijata na Republika Makedonija;

7. Registarski tabli~ki za opredeleni motorni i priklu~ni vozila na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti i

8. Registarski tabli~ki za motorni i priklu~ni vozila koi ne gi ispolnuvaat propi{anite uslovi vo pogled na dimenziite (dol`ina, {irina, visina), odnosno ~ija najgolema dozvolena masa e pogolema od 40 toni, odnosno ~ija sopstvena masa e pogolema od dozvolenite osni optovaruvawa.

Za vozilata od ~lenot 328 stav 2 na ovoj zakon se izdavaat slednive vidovi registarski tabli~ki:

1. Registarska tablica za rabotna ma{ina;

2. Registarska tablica za zemjodelski traktor;

3. Registarska tablica za motokultivator;

4. Registarska tablica za velosiped so motor;

5. Registarska tablica za zapre`no vozilo i

6. Registarska tablica za priklu~no vozilo {to go vle~e zemjodelski traktor ili motokultivator.

^len 334

Oznakite na registarskite tabli~ki se sostojat od opredeleni bukvi i broevi.

^len 335

Motorno vozilo, traktor i rabotna ma{ina vo soobra}aj na pat imaat po dve registarski tabli~ki, a motociklite, motokultivatorite, velosiped so motor, zapre`no vozilo i priklu~no vozilo {to go vle~e traktor ila motokultivator ima po edna reg-istarska tabli~ka.

Registarskite tabli~ki moraat da bidat pos-taveni na voziloto taka {to da mo`at dobro da se gledaat od zadnata, odnosno prednata strana i da bi-dat ~itlivi.

Lesnite prikolki {to ne se registriraat, moraat vo soobra}ajot na pat na svojata zadna strana da imaat registarska tabli~ka so povtoren registarski broj na vle~noto vozilo.

^len 336

Vo soobra}aj na pat smee da u~estvuva motorno ili priklu~no vozilo samo za vreme na va`eweto na soobra}ajnata dozvola izdadena za toa vozilo.

Registrirano vozilo vo soobra}ajot na pat gi nosi onie registarski tablici {to za toa vozilo se izdadeni i ~ij broj e zapi{an vo va`e~kata soo-bra}ajna dozvola, odnosno potvrda za registracija.

Koga upravuva so motorno vozilo ili so motorno i priklu~no vozilo, voza~ot treba da ima so sebe va`e~ka soobra}ajna dozvola izdadena za tie vozila, a koga upravuva so vozilata od ~lenot 328 stav 2 na ovoj zakon - potvrda za registracija i e dol`en da gi poka`e na barawe od ovlastenoto lice.

^len 337

Vozilo regastrirano vo Republika Makedonija ne mo`e da ja napu{ti teritorijata na Republika Make-donija ako ne nosi istaknata me|unarodna oznaka na Republika Makedonija.

^len 338

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti vo soglasnost so ministerot za soobra}aj i vrski da gi propi{e registracionite podra~ja za motorni i priklu~ni vozila, formata, bojata, goleminata i na~inot na postavuvaweto na registarskite tabli~ki za motorni i priklu~ni vozila, rabotni mapgani, zemjodelski traktori, motokultivatori, velosiped so motor, zapre`no vozilo i za priklu~mo vozilo {to go vle~e zemjodelski traktor ili motokultiva-tor, postapkata za registracija, obrazecot na pot-vrdata za registracnja, obrazecot na soobra}ajnata dozvola za zemjodelski traktor, nacionalna oznaka, kako i vodeweto na evidencijata za registriranite vozila.

^len 339

Registarskite tabli~ki za vozila i tabli~kite za obele`uvawe na vozila na koi se podgotvuvaat voza~i gi izrabotuva pravno ili fizi~ko lice cggo }e go ovlasti ministerot za vnatre{ni raboti.

Registarskite tabli~ki od stavot 1 na ovoj ~len na opa~inata nosat vtisnata oznaka na pravnoto ili fizi~koto lice {to gi izrabotilo.

^len 340

Probni tabli~ki za motorni i priklu~ii vozila izdava Ministerstvoto za vnatre{ni raboti nepos-redno ili preku pravno lice koe se zanimava so pro-met na vozila ili so vr{ewe na tehni~ki pregledi na motorni i priklu~ni voznla.

Probnite tabli~hi za motorni i priklu~ni vo-zila mo`at da se koristat i za traktor, rabotna ma-{ina i motokultivator, na na~in i pod uslovi koi se propi{ani za nivno koristewe na motorni i prik-lu~ni vozila.

^len 341

Vozilo koe pravno ili fizi~ko lnce vrz osnova na zakon ili drug propis ne mo`e da go koristi vo soobra}ajot na pat za vr{ewe na javen prevoz ili prevoz za sopstveni potrebi, ne mo`e da se regis-trira.

^len 342

 

 

zapi{an vo soobra}ajnata dozvola, odnosno potvrda za registracija.

Prijavuvaweto od stavot 1 na ovoj ~len se vr{i vo Ministerstvoto za vnatre{ni raboti, spored mes-toto na registracija na voziloto, a koga se vr{i promena na `iveal{pteto, odnosno sedi{teto, spored novoto `iveali{te, odnosno sedi{te.

^len 343

Vozilata na Armijata na Republika Makedonija se registriraat spored propis {to go donesuva min-isterot za odbrana.

^len 344

Motornite i priklu~nite vozila na diplomat-skite i konzularnite pretstavni{tva i na misiite na stranski dr`avi i na pretstavn{ptva na me|u-narodni organizacii vo Republika Makedonija i na nivniot personal, na stranski trgovski, soobra}ajni, kulturni i drugi pretstavni{tva, na stranski dopis-nipggva i na postojanite stranski dopisnici, odnosno na strancite - postojani slu`benici na stranski dopisni{tva i motornite i priklu~nite vozila na strancite na koi zaradi {koluvaqe, specijalizacija. nau~ni istra`uvawa, vrabotuvawa ili vr{en.e na profesionalna dejnost, davawe azil ili priznavawe na statusot na begalci im e izdadeno odobrenie za privremen presto] podolg od {est meseci ili za pos-tojan prestoj vo Republika Makedonija, kako i mo-tornite i priklu~nite vozila na dr`avjanite na Re-publika Makedonija koi }e se vratat od stranstvo, odnosno koi }e dojdat vo Republika Makedonija da ostanat postojano vo nea, mo`at da u~estvuvaat vo soobra}ajot vo Republika Makedonija samo ako se registrirani vo Republiha Makedonija.

^len 345

Motorni i priklu~ii vozila registrirani vo stranska zemja mo`at da u~estvuvaat vo soobra}ajot na teritorijata na Republika Makedonija samo ako imaat va`e~ka soobra}ajna dozvola i registarski tabli~ki {to gi izdal nadle`niot organ na zemjata vo koja voziloto e registrirano, kako i me|unarodna oznaka na zemjata na registracijata.

Stransko priklu~no vozilo {to ne e registri-rano na svojata zadna strana mora da ima registarska tabli~ka so povtoren registarski broj na vle~noto

vozilo. „ ,., ^len346

Privremeno mo`at da se registriraat motorni i priklu~nn vozila uvezeni od stranstvo ili nabaveni vo Republika Makedonija ~ii sopstvenici se stranci koi vo Republika Makedonija privremeno prestoJu-vaat vrz osiova na va`e~ka patna isprava ili dr`avjani ia Republika Makedonija koi zaradi {ko-luvawe, specijalizacija, nau~mo istra`uvan.e, vrabo-tuvawe ili vr{ewe na profesionalna dejnost, prvv-remeio prestojuvaat vo stranstvo, motorni i priklu~ni vozila {to se koristat vrz osnova na do-govor za delovna sorabotka ili na dogovor za zakup sklu~en me|u doma{en i stranski prevoznik, kako i motorni i priklu~ni vozvla pggo se koristat zaradi u~estvo na saem i sportski natprevari.

Voziloto {to }e vleze vo Republika Makedonija so stranskv registarski tabli~ki na koi oznakite i brojot ne im se vo soglasnost so odredbite na me|u-narodiite dogovori {to gi ratifikuvala Republika Makedonija, mora prnvremeno da se registriraat.

Privremena registracija na voziloto, odnosno prodol`uvawe na privremenata registracija na voziloto ss vr{v sekoja godina.

^len 347

Za privremeno registrirano vozilo se izdava potvrda za privremena registracija i registarski tabli~ki.

Koga upravuva so privremeno registrirano vo-zilo, voza~ot kaj sebe mora da ima va`e~ka potvrda za privremenata registracija na voziloto i e dol`en da ja poka`e na baran>e od ovlastenoto lice.

4. Tehni~ki pregled

^len 348

Zaradi proveruvaqe na tehni~kata ispravnost na motornite i priklu~nite vozila se vr{at tehni~ki pregledi.

Na tehni~kiot pregled se utvrduva dali voziloto gi ima i se vo ispravna sostojba propi{anite uredi, a osobeno uredite za upravuvawe, uredite za sopi-rawe, pnevmaticite i uredite za davawe svetlosni signali, za osvetluvaqe na patot i na voziloto i za ispu{tan.e na sogorenite gasovi, kako i dali ga is-polnuvaat i drugite propi{ani uslovi za u~estvu-vawe vo soobra}ajot.

^len 349

Tehni~ki pregled na motorni, priklu~nn vozila, traktori i zemjodelski traktori se vr{i edna{ godi{no.

Tehni~ki pregled na motorni i priklu~ni vozila so koi se vr{i javen prevoz na patnixi, na vozila za prva pomo{, motorni i priklu~ii vozila koi se na-meneti za prevoz na opasni materii, vozila za izna-jmuvawe (rent-a kar) i vozila na avto-{kolite name-&eti za osposobuvaae na kandidati za voza~i, se vr{i na sekoi {est mesecv.

^len 350

Tehni~ki pregled na motorni i priklu~ni vozila, traktori i zemjodelski traktori mo`e da vr{h or-ganizacija vo koja dobrovolno se zdru`eni najmalku deset pravni lica registrirani za dejnostm od oblasta na bezbednosta, preventivata vo patniot soobra}aj i davan.e na tehni~ka pomo{ na lat`{tata, {to }e ja ovlasti ministerot za vnatrepp{ raboti, kako i ustanova od obrazovanieto ~ija dejnost e edu-kacija na kadri od oblasta na bezbednosta i prsven-tivata vo soobra}ajot na pati{tata (vo natamo{niot tekst: ovlasteno pravno lice za vr{ewe na tehn`~ki pregled).0vlastuvan»e od stavot 1 na ovoj ~len mo`e da dobie organizacijata odnosno ustanovata od sta-vot 1 na ovoj ~len koja raspolaga so soodveten sop-stven deloven prostor, tehni~ka oprema i ursdi, soodvetna organizacija i najmalku dve stru~nn lica osposobenn za vr{ewe na tehni~ki pregled oddelno za sekoja stanica za tehni~ki pregled.

Ovlastuvawe za vr{ewe teni~ki pregled od sta-vot 1 na ovoj ~len mo`e da se dobie samo ako vo ur-banata sredina kade {to }e se vr{i tehni~ki preg-led ima najmalku 2500 motorni vozila.

^len 351

Ovlastenoto pravio lice za vr{ewe na tehni~ki pregled na vozilata e dol`no uredigge, opremata i objektot da gi odr`uva vo ispravna sostojba, teh-ni~kiot pregled da go vr{i na propi{an na~in i uredno da gi vodi propi{anite evidencii.

 

 

^len 352

Ovlastenoto pravno lice za vr{ewe na tehni~ki pregled na voziloto e dol`no na sekoi ~etiri godini da vr{i proverka na znaeqeto na stru~nite lica koi vr{at tehni~ki pregled na vozilata.

Proverkata od stavot 1 na ovoj ~len osobeno se odnesuva na primenata na novite propisi, tehni~ki normativi, staidardi, kako i upotrebata na novite tehii~hi uredi i oprema pri vr{en>eto na tehni~hi pregled.

Stru~noto lice od stavot 1 na ovoj ~len koe }e odbie da se podlo`i na proverka ili ne poka`e po-trebno znaewe, ili tehni~kite pregledi gi vr{i na nestru~en na~in ne mo`e da vr{i tehni~ki pregled na vozila.

^len 353

Ovlastenoto pravno lice za tehni~ki pregled na vozila e dol`no dnevno da gi evidentira podatocite za pregledanite vozila vo korist na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti na prop{pan na~in, kako i da mu gi dostavuva dosiejata za tie vozila.

Podatocite od evidencijata od stav 1 na ovoj ~len, Ministerstvoto za vnatre{ni raboti na bara-n>e mo`e da gi dade na koristewe na dr`avni organi i drugi subjekti koi so zakon se ovlasteni da vodat, odnosno koristat takvi podatoci.

^lei 354

Nadzor nad pridr`uva»eto kon prop{panite uslovi za rabota na ovlastenite pravnv lvca za vr{en»e tehnn~ki pregled na vozila, kako i nad za-konitosta na sobiran.eto, ~uvaweto, koristeweto i dostavuvaqeto na podatoci za pregledanate vozila vr{i Ministerstvoto za •iatre{ni raboti.

Ovlastenoto pravno lice za tehii~ki preglsd na vozila e dol`no da go ovozmo`i vr{eweto na nadzo-rot, da ja stavi na raspolagawe soodvetnata dokumen-tacnja i da gi dade potrebnite podatoci i izvestu-vawa.

Ministerot za vnatre{ni raboti }e go odzeme ovlastuvaweto za vr{ewe na tehni~ki pregled na vozvla, ako utvrdi deka ovlastenoto pravno lice prestanalo da gv ispolnuva propi{anite uslovi ili deka tehni~kvot pregled ne go vr{h na propi{an na~vn, odnosno ne postapuva so podatocite na pro-pi{an na~in.

Prvvmoto lice na kov mu e odzemeno ovlastu-vaketo za vr{ewe tehni~ki pregled na vozila ne mo-`e da pobara ovlastuvawe za vr{en.e tshni~ki pregled pred istek na edna godina od kone~nosta na re{enieto so koe mu e odzemeno ovlastuvaweto.

^len 355

Tro{ovdgge za izar{eniot tehni~ki pregled gi podnesuva sopstvenikot, odnosno nosntelot na pravoto na koristewe na voziloto.

^len 356

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni ra&oti da donese pobliski propisi za osnovnits kriteriumi vo pogled na tehni~kata oprema v uredite i prostorot so koj mora da raspolaga ovlastenoto pravno lice za tehni~ki pregled na vozila, kriteriumite {to treba da gn vspolnuvaat stru~nite lica, na~inot na •jmoewe na tehni~kvot pregled, kako v za na~inot na vodeweto na evidencijata za izvr{ennte tshni~ki pregledi.

VIII. POSEBNI MERKI NA BEZBEDNOST

^len 357

Ovlastenoto lice mo`e da go podlo`i voza~ot ili voza~ot instruktor na ispituvan>e so pomo{ na soodvetni sredstva i aparati (alkometar i drugo) ili da go odvede na stru~ei pregled zaradi proveru-vawe dali ima alkohol vo organizmot ili dali poka`uva znaci na alkoholna rastroenost, odnosno dali se nao|a pod dejstvo na opojni drogi ili na lekovi na koi e ozna~eno deka ne smeat da se upotre-buvaat pred i za vreme na vozeweto.

Voza~ot ili voza~ot instruktor od stavot 1 na ovoj ~len e dol`en da se podlo`i na ispituvaweto, odnosno na stru~niot pregled na koj e upaten.

Analiza na krvta ili na urinata se vr{i kaj voza~ot ili voza~ot instruktor koj negira deka e pod dejstvo na alkohol, ~ie prisustvo vo organizmot e utvrdeno so soodvetni sredstva ili aparati, kako i deka se nao|a pod dejstvo na opojni Drogi ili na lekovi na koi e ozna~eno deka ne smeat da se upotre-buvaat pred i za vreme na vozeqeto ako poradi toa ne bi nastapile {tetni posledici za negovoto zdravje.

Ako so ispituvawsto sprovedeno spored odred-bite na ovoj ~len e utvrdeno deka voza~ot ili vo-za~ot instruktor e pod dejstvo na alkohol, opojni drogi ili na lekovi na koi e ozna~sno deka ne smeat da se upotrebuvaat pred i za vreme na vozeweto, tro{ocite na ispituvaqeto gi podnesuva voza~ot, odnosno voza~ot instruktor.

^len 358

Analiza na krv ili analiza na krv i urina zaradi utvrduvawe na sodr`inata na alkohol, opojni drogi ili lekovi na koi e ozna~eno deka ne smeat da se upo-trebuvaat pred i za vreme na vozen>e vo organizmot na voza~ot i na drug u~esnik vo soobra}ajot vr{i zdravstvena ustanova ili Ministerstvoto za vna-tre{ni raboti aki raspolagaat so potrebnata ma-terijalna oprema i kadar za vr{ewe na takvi analizi i ako gi ovlasti ministerot za zdravstvo.

Se ovlastuva ministerot za zdravstvo vo sogla!;-nost so ministerot za vnatre{ni raboti da gi propi{e kriteriumite vo pogled na kadarot I ma-terijalnata oprema {to mora da gi ispolnuva zdrav-stvenata ustanova ili Ministerstvoto za vnatre{ni raboti za vr{ewe analiza od stavot 2 na ovoj ~len, a soodvetno na propi{anite standardi i normativi kako i postapkata za zemawe i transportirawe na krv i urina za analiza.

^len 359

Zdravstvenata ustanova e dol`na da zema krv ili krv i urina na propi{an na~in zaradi analiza i da vr{i zdravstven,.11regled zaradi utvrduvawe na vli-janieto na alkohol, opojni drogi ili lekovi vrz spo-sobnosta na viza~ot za upravuvawe so voziloto.

Dokolku voza~ot odbie da dade krv ili krv i uri-na za analiza, odnosno da ss podvrgne na zdravstven pregled, stru~noto lice toa posebno }e go konsta-tira vo zapisnik i }e dade svoe mislewe vrz osnova na nadvore{nite mani~estacii i simptomi na vo-za~ot.

^len 360

 

 

Ako pri prsgled ili lekuvawe na kandidatot za voza~, voza~ ili voza~ - instruktor vrz osnova na msdicinski naod se posomneva ili se utvrdi deka telesno ili du{evno e nesposoben da upravuva so site ili so odredeni kategorii na motorni vozila, traktor ili rabotna ma{ina, zdravstvenata ustanova e dol`na vo rok od osum dena za toa da go izvesti Ministerstvoto za vnatre{ni raboti spored `ive-ali{teto na kandidatot za voza~. voza~ot ili voza~t - instruktor.

^len 361

Ako zdravstvenata ustanova pri pregledot na voza~ot ili na voza~ot instruktor utvrdi deka stanal telesno ili du{evno nesposoben za upravu-vawe so motorni vozila, dol`na e za svojot naod i mislewe vedna{ da go izvesti Ministerstvoto za vnatre{ni raboti koe vrz osnova na toa na voza~ot ili na voza~ot instruktor }e mu ja odzeme voza~kata dozvola za vremeto dodeka taa nesposobnost trae.

Na voza~ot ili na voza~ot instruktor koj ima pravo da upravuva so motorni vozila od pove}e kate-gorii, a toa pravo za oddelni kategorii }e mu bide ograni~eno od pri~inite predvideni vo stavot 1 na ovoj ~len, }e mu se izdade nova voza~ka dozvola vo koja }e se zapi{at onie kategorii na mitorni vozila so koi ima pravo da upravuva.

Na voza~ot ili na voza~ot instruktor koj ne }e se podlo`i na kontrolniot zdravstven pregled na koj e upaten, voza~kata dozvola }e mu se odzeme za vremeto dodeka ne se podlo`i na toj pregled.

^len 362

Ovlastenoto lice na samoto mesto privremeno }e mu ja odzeme voza~kata dozvola i }e go isklu~i od soobra}aj voza~ot kogo }e go zate~e da upravuva so vozilo ili {to se obiduva da upravuva so vozilo ako e o~igledno deka voza~ot e vo takva psihofizi~ka sostijba (zamor, bolest, dejstvo na opojni drogi ili lekovi ia koi e ozna~eno deka ne smee da se upotre-buvaat pred i za vreme na vozeweto) {to ne e sposo-ben bezbedno da upravuva so voziloto.

Ovlastenoto lics }e postapi na na~inot od sta vot 1 na ovoj ~len sprema voza~ot od ~lenot 231 stav 3 na ovoj zakon za kogo }e utvrdi deka vo organizmot ima alkohol ili deka poka`uva znaci na alkoholno rastrojstvo, kako i sprema voza~ot za kogo }e utvrdi deka e iod dejstvo na alkohol vo smisla na ~lenot 231 stav 2 na ovoj zakon.

Ovlastenoto lice }e go isklu~i od soobra}aj i aoza~ot kngo }e go zate~e da uprapuva so motorno vozilo, a nema voza~ka dozvola od opredelena kate-gorija ili da upravuva so vozilo vo vreme koga e vo sila merkata na bezbednost zabrana na upravuvawe { motorno vozilo.

Ovlastenito lice }e postapi na na~inot od sta-vovite 1 i 3 na «voj ~len i sprema voza~ot instruk-tor, kogi }e go zate~e da osposobuva kandidat za voza~ pod dejstvo na alkohol vo smisla na ~lenot 231 stav 3 od ovoj zakin, ili koj poka`uva znaci na alko-holno rastrojstvi, kako i koga }e go zate~e dska osposibuva kandidat za voza~, a nema voza~ka dozvola od opred1;lenata kategorija ili vo vremeto koga e vo sila merkata na bezbednost zabrana na upravuvawe so motorno vozili.

Ovlastenoto lice }e postapi na na~inot od sta-vot I na ovoj ~len sprema voza~ot od ~lenot 314 na ovoj zakon koj neprekinati upravuva so voznlo po-dolgo id 5 ~asa odnosno koj vo tekot od 24 ~asa upra-vuva so vozilo podolgo od 8 ~asa, kako i sprema

voza~ot od ~lenot 316 na ovoj zakon koj so vozvlo vo tekot na 24 ~asa }e pomine pove}e od 500 km odnosno koj upravuva so voziloto podolgo od 8 ~asa.

Ovlastenoto lice }e postapi na na~inot od sta-vot 1 na ovoj ~len sprema voza~ot ili voza~ot in-struktor od ~lenot 357 stav 2 na ovoj zakon koj }e odbie da se podlo`i na ispituvawe odnosno na stru~en pregled na koj e upaten.

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti ~i) rabot-nik odzel voza~ka dozvola spored odredbite na sta-vovite 1, 2, 4, 5 i 6 od OVOJ ~len e dol`no na voza~ot da mu j'a vrati dozvolata {tom }e prestanat pri-~inite poradi koi e odzemena, a najdocna vo rok od 24 ~asa od ~asot na odzemaweto.

Ako voza~ot ne ja prezeme odzemenata voza~ka dozvola vo rok od tri dena od denot na odzemaweto, a voza~kata dozvola ne se vodi vo evidencijata kaj Miiisterstvoto za vnatrepp{ raboti po mestoto ia odzemawe, voza~kata dozvola }e se dostavi do mestoto kade {to se vodi vo evidencija.

Ovlastenoto lice koe ja odzelo voza~kata dozvola spored odredbite na stavovite 1,2,4,5 i 6 od ovoj ~len e dol`no za toa da mu izdade lotvrda na voza~ot, koja sodr`i: ime i prezime na voza~ot, broj na odzemenata voza~ka dozvola, den i ~as na nejzinoto odzemawe i na~in na nejzinoto vra}awe.

^len 363

Ako na voza~ na motorno vozilo, traktor, rabotna ma{ina, motokultivator ili velosiped so motor ili na voza~ot instruktor mu e izre~ena merka na bezbednost zabrana za upravuvan.e so motorno vozilo, traktor, rabotna ma{ina, motokulttaatori iln ve-losiped so motor,taa zabrana mu se zapv{uva vo nego-vata voza~ka dozvola, kako i vo me|unarodnata vo-za~ka dozvola ako ja ima.

Za vreme na traeqeto na merkata instruktorot ne smee da vr{i osposobuvan>e ia kandidati za voza~i, a voza~ot na voziloto od stavot 1 na ovoj ~len ne smee da upravuva so takvo vozilo dodeka trae izre~enata

merka.

' ^len 364

Voza~ot komu mu e zapi{ana zabranata na upravu-vawe so motorno vozilo vo voza~kata dozvola (~le-not 363), voza~ot komu mu e odzemena voza~kata doz-vola vrz osnova na ~lenot 361 stavovi 1 i 3 od ovoj zakon, voza~ot komu mu e odzemena voza~kata dozvola privremeno na samoto mesto vrz osnova na ~lenot 362 od ovoj zakon, kako i voza~ot komu mu e zadr`ana voza~kata dozvola, ne smee vo soobra}ajot na pat da upravuva so motorno vozilo za vreme na traeweto na zabranata odnosno za vremeto za koe voza~kata doz-vola mu e odzemena ili zadr`ana.

^len 365

 

 

Ako voza~ot ne postapv spored naredbata od sta-vot 1 na ovij ~len, ovlastenoto lice }e go isklu~i voziloto od soobra}aj.

^len 366

Ovlastenoto lice }e go isklu~i od soobra}aj voziloto koe ne e registrirano ili koe ga nema pro-pi{anite registarski tabli~ki.

Ovlastenoto lice koe go isklu~ilo voziloto od soobra}aj na voza~ot na samoto mesto privremeno }e mu ja odzeme soobra}ajnata dozvola, a za prekr{ocite od stavot 1 na ovoj ~len - i registarskite tabli~ki.

M{{sterstvoto za vnatre{ni raboti, ~ij rabot-nik privremeno ja odzel soobra}ajnata dozvola spo-red odredbite na ovoj ~len e dol`no na voza~ot da mu ja vrati taa dozvola {tom prestanat pri~inite po-radi koi mu e odzemena, a najdocna vo rok od 24 ~asa od ~asot na odzemaqeto, a registarskite tabli~kv se dostavuvaat vo mestoto kade {to voziloto se vodi vo evidencija.

Ovlastenoto lice koe privremeno ja odzelo soo-bra}ajnata dozvola ili regastarskite tabli~ki spored odredbite na ovoj ~len e dol`no na voza~ot za toa da mu izdvde potvrda, koja sodr`v: naziv i sed{pte na organot ~ijpggo rabotnik gi odzel soo-bra}ajnata dozvola i registarskite tabli~ki, vvd i registarski broj na voziloto, naziv na organot {to ja izdal soobra}ajnata dozvola, ime i prezime na sopstvenikot, odnosno naziv na nositelot na pravoto na raspolagai>e so voziloto i negova adresa, vme i prezime na voza~ot i negova adresa, pri~inata na odzemaweto, datumot, vremeto, patot a mestoto na odzeman»eto, na~inot i vremeto na vra}awe na soo-bra}ajnata dozvola i pe~at i potpis na ovlastenoto lice.

Ako voza~ot ne ja prezeme odzemenata soobra}ajna dozvola vo rok od tri dena od denot na odzeman>eto, a soobra}ajnata dozvola ie se vodn vo evidencijata vo mestoto na odzeman«eto, soobra}ajnata dozvola }e mu se dostavi vo mestoto kade pggo se vodi voziloto vo evidencija.

^len 367

Na tehni~kn pregled }e se upati motorno ili priklu~no vozilo {to e isklu~eno od soobra}aj poradi tehni~ka neispravnost na uredot za upravu-vawe ilv na uredot za sopirawe, voznlo koe vo soo-bra}ajia nezgoda e tolku o{teteno {to opravdano mo`e da se zaklu~i deka na nego se o{teteni sklopo-vite i uredite {to se su{testveni od gledi{te na bezbednosta na soobra}ajot, kako i ako osnovano se posomneva deka na voziloto e neispraven uredot za spojuvawe na vle~noto i priklu~noto-vozilo.

^len 368

Koga ovlastenoto lice pri vre{eweto na uvid opravdano se posomneva deka na voziloto {to u~estvuvalo vo soobra}ajna nezgoda mu se o{teteni sklopovite i uredite {to se supggestveiv za bezbed-nosta na soobra}ajot, }e go isklu~i toa vozilo od soobra}aj i privremeno }e gi odzeme registarskite tabli~ki.

Voziloto od stavot 1 na ovoj ~len mo`e da se vklu~i vo soobra}aj po izvr{eniot tehni~ki pregled na KOJ e utvrdeno deka se otstraneti o{tetuvan>ata i nedostatocite poradi koi voziloto e isklu~eno od soobra}aj.

Ovlastenoto lice koe go isklu~ilo voziloto od stavot 1 na ovoj ~len e dol`no da izdade potvrda koja gi sodr`i podatocite od ~lenot 366 stav 4 na ovoj zakon.

^len 369

Prostorcite i urbanisti~kdte planovi, kako i proektite za izgradba na novi & rekonstrukcija na postojnite lati{ta i ulici i proektite za izgradba na drugi ;1nvesticioni objekti za koi se potreb|^! soobra}ajni rovr{ini (priklunni pati{ta, parki-rali{ta, gara`i i sli~no) sodr`at i soodveten soo-bra}aen plan, odnosno soobra}aen proekt.

Prostorniot soobra}aen plan sodr`i: soobra-}ajna studija i mre`a na soobra}ajnata infrastruk-tura.

Generalniot soobra}aen pdan sodr`i: analiza na postojnata soobra}ajna sostojba, prognoza na vdnite soobra}ajni lotrebi, kategorizacija i koncept na soobra}ajnata mre`a, uslovite i re`imot na soo-bra}ajot, osnovniot koncept na javniot gradski v prigradski soobra}aj i osnovi za rlanirawe na sta-cionarniot soobra}aj.

Detalniot soobra}aen plan, pokraj sodr`inata od generalniot soobra}aen plan, sodr`i i prognoza za obemot i strukturata na soobrakajot, presmetkata za propusnata mo} ca soobra}ajnicite, preglednosta n:a raskrsnicite, situacionen plan, potreben prostor za stacionaren soobra}aj, soobra}ajni nadol`ni i po-pre~ni prrfili na soobra}aJNIc&te.preglednosta na raskrsnic&te, kako i na~inot ra re{avaweto na soo-bra}ajot na vkrstuvawata.

Soobra}ajniot proe}t sodr`i: prognoza za obe-mot i strukturata na soobra}ajot, uslovite i re`imot na soobra}ajot, presmetkata na prrpusnata mo} na patot ili ulicite, situacionen plan, plan na soobra}ajni znaci, preglednost da raskrsnicite, po-treben prostor za stacionarer soobra}aj, lrotrama ~a rabota na svetlosnata signalizcija, plan za za{tita i oprema na patot ili ulicata, plan za os-vetluvawe, plan za drrtikulturno ureduvad>e, plan za regulirawe na soobra^ajot na raskrsnic&te, kako i drugi elementi od zna~ewe za bezbednosta na soo-bra}ajot.

^len 370

Prostornite, generalnite i detalnite urban-isti~ki planovI i proekti za izgradba na drugi in-vesticioni objekti mo`at da bidat usvoeni po dobi-vaweto na soglasnost na soobra}ajnite planovi i proekti ~a izgradba na drugi investicioni objekti od ~lenot 369 stavovi 2,3 i 4 na ovoj zakon.

Soglasnrsta od stavot 1 na ovoj ~lenja izdava Mi-nistsrstvoto za soobra}aj i vrski i Ministerstvoto za vkatre{ni raboti.

^len 371

Odobrenie ~a gradba ca objektite od ~lenot 369 stav 1 na ovoj ~akon ne mo`e da se izdade bez pr^t-hodno pribavena soglasnost na soobra}ajniot proekt od Ministerstvoto ~a soobra}aj i vrski i Minis-terstvoto za vnatre{ni raboti.

^len 372

Tehni~ki pregled ne mo`e da se vr{i i re{enie )a upotreba na izgradenite objekti od ~lenot 371 na ovoj ~akon ne mo`e da se izdade dokolku celosno ne e reali~iran soobra}ajniot proekt.

 

 

^len 373

Objektite nameneti za soobra}aj (pati{ta, ulici, pasa`i, trotoari, velosipedski pateki, parkira-li{ta, gara`i i drugo) ne mo`at da se prenamenat i koristat za drugi potrebi.

^len 374

Uslovite i re`imot na soobra}ajot na pati{tata i ulicite vrz osnova na soobra}aen proekt so re-{enie gi utvrduva ministerot za soobra}aj i vrshi vo soglasnost so ministerot za vnatre{ni raboti.

Pod uslovi i re`im na soobra}ajot se podrazbira osobeno: ograni~uvawe na brzinata na dvi`ewe za site ili za oddelni kategorii vozila vo naselba ili na oggredele& pat; opredeluvaqe na prostori za par-kiran>e i zapirawe na vozila, dvi`ewe na pe{aci i soobra}aj na velosipedi, velosipedi so motor i zap-re`ni vozila, vodewe i terawe dobitok, opredelu-vawe na ednonaso~ni pati{ta; utvrduvawe na glavni i sporedni pati{ta; utvrduvan>e na pati{ta i ulici na krc se zabranuva soobra}ajot za site ili za od-delni vidovi vozila; regulirawe na soobra}ajot na raskrsnicr, naso~uvawe na tranzitniot, tovarniot, patni~kiot, velosipedskiot i pe{a~kiot soobra}aj, preglednosta na raskrsnicite kako i priklu-~uvaweto na objektite {to se nao|aat pokraj pati{-tata i ulicite na istite.

Na delot od magistralen ili regionalen pat koj pominuva niz naseleno mesto, mo`e vo soglasnost so zakonot, da se ograni~i ili zabrani soobra}ajot na vozila samo ako postoi drug soodveten pat pogoden za soobra}aj na takvi vozila.

Izmena na uslovite i re`imot na soobra}ajot se vr{i so re{enie {to go izdava nadle`niot organ, na na~in i postapka utvrdeni vo stavot 1 na ovoj ~len.

^len 375

Ovlasteno slu`beno lice }e naredi na pravno ili ~izi~ko lice koe izveduva raboti ili prezema drugi dejstvija na pat so koi go popre~uva ili naru{uva utvrdeniot re`im na soobra}ajot, da pre-kine so rabotite, odnosno so prezemaweto na dej-stvija, ako toa go pravi bez re{enie od nadle`niot organ ili sprotivno na kriteriumite utvrdeni vo re{enieto.

^len 376

Mestata za postavuvawe na bezbednosna ograda za za{tita na pe{acite, posebnite tehni~ki i drugi merki za zabavuvawe na soobra}ajot i bezbednost na decata na priodite kon u~ili{tata, merkite za bezbednost pri izveduvan.e raboti na pat i locirawe na objekti vo zonata na raskrsnici, kako i postavu-vaweto, otstranuvaweto i zamenuvaweto na soobra-}ajnite znaci ako toa go baraat soobra}ajnite i bez-bednosnite pri~ini vo naselenite mesta, gi oprede-luva, utvrduva, odnosno organizira Ministerstvoto za soobra}aj i vrski, po prethodno pribaveno mis-lewe od Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

^len 377

Nadzor nad vozilata vo prostorite opredeleni za parkirawe na vozila i na prostorite za parkirawe na vozila kade {to parkiraweto e vremenski opre-deleno vr{i organ na op{tinata i vo vrska so toa izdava naredbi, vo soglasnost so zakon i propisite na edinicata na lokalnata samouprava.

^len 378

Ograni~uvan>e na soobra}ajot za opredeldni kate-gorii na vozila vo opredeleno vreme ili na opre-

delen pat, ograni~uvawe na brzinata na dvi`ewe na vozilata i drugi zabrani, mo`at da se opredeluvaat ako e mo`no na u~esnicite vo soobra}ajot da im se soop{tuva so propi{an soobra}aen znak.

^len 379

Zaradi bezbednosta na soobra}ajot i •za obezbedu-van>e na negovoto nepre~eno odvivawe, kako i vo slu~aj koga toa go baraat pri~inite za odr`uvawe na javkiot red i mir, mo`e da se zapre soobra}ajot ili da se opredeli posebno ograni~uvawe na soobra}ajot na opredeleni pati{ta ili na delovi od patot za vreme dodeka postojat pri~inite poradi koi se prezemaat tie merki.

Re{enieto za zapirawe ili posebno ograni-~uvawe na soobra}ajot od stavot 1 na ovoj ~len go donesuva ministerot za vnatre{ni raboti.

^lenZ½O

Ako pretprijatieto ili drugo pravno lice {to se gri`i & gi odr`uva pati{tata na gi otstranuva te-hni~kite nedostatoci, o{tetuvawata i drugite pre~-ki na patot ili ne go obele`i patot so soodvetni propi{ani znaci poradi koe u~esnicite vo soob-ra}ajot se doveduvaat vo neposredna opasnost, od-nosno koi se ili mo`at da bidat pri~ina za soo-bra}ajna nezgoda, ministerot za vnatre{ni raboti }e donese re{enie so koe }e naredi vo opredelen rok prezemawe na merki potrebni za vospostavuvawe uslovi za bezbeden soobra}aj. na pat, odnosno za ot-stranuvawe na tehni~kite nedostatoci i drugite pre~ki na patot.

Primerok od re{enieto se dostavuva i do nadle`nite inspekcii za pati{ta i paten soobra}aj.

@albata protiv re{enieto podnesena do sood-vetnata komisija na Vladata na Republika Make-donija ne go odlaga negovoto izvr{uvawe.

^len 381

Vozniot red vo liniskiot soobra}aj na pat mora da mu odgovara na minimalnoto vreme na vozewe {to na taa linija e potrebno za bezbeden soobra}aj, so ogled na dozvolenata brzina, gustinata na soob-ra}ajot na patot i sostojbata i tehni~ko - soobra-}ajnite karakteristiki na patot, vklu~uvaj}i go i vremeto na doa|awe i na coa|awe od avtobuskite stanici i stojali{tata.

^len 382

Ako voziloto e parkirano na mesto na koe toa pretstavuva neposredna opasnost za u~esnicite vo soobra}ajot ili pre~ka za normalno odvivawe na soobra}ajot, policaec mo`e da gi odzeme registar-skite tabli~ki na voziloto, da naredi voziloto da se otstrani, a po potreba i da se prenese na drugo mesto na tro{ok na sopstvenikot, odnosno nositelot na pravoto na koristewe na voziloto.

^len 383

Ako lice za koe postoi osnov za somnevawe deka izvr{ilo krivi~no delo koe se goni po slu`bena dol`nost, se nao|a vo vozrlo na motoren pogon koe na propi{an znak na ovlasteno lice na Miiisterstvoto za vnatre{ni raboti ne zapre, ovlastenoto lice mo`e na patot da postavi uredi ili drugi pre~ki za prinudno zapirawe na voziloto, ako zapiraweto ne mo`e da se izvr{i na drug na~in.

 

 

^len 384

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti mo`e da primeni posebni vospitni merki sprema lica koi gi prekr{ile soobra}ajrite pravila i propisi.

^len 385

Ako policaec utvrdi deka za prevoz na lica so tovarno motorno vozilo ili priklu~no vozilo {to go vle~e traktor ili motokultivator ne se ispol-neti uslovite propi{ani so ovoj zakon, mo`e tak-viot prevoz da go prekine ili voziloto da go doprati do najbliskoto naseleno mesto ili odred{pte.

^len 386

Motornite vozila i rabotnite ma{ini koga u~estvuvaat vo soobra}aj na pat vo vremeto od 15 no-emvri do 15 mart moraat da imaat propi{ana zimska oprema.

Policaec }e naredi na voza~ da go prekine na-tamo{noto dvi`ewe na voziloto, ako ne postapi po soobra}ajniot znak za zadol`itelno nosewe i upo-treba na zimska oprema.

Policaec mo`e da naredi voza~ot da go prekine natamo{noto dvi`en>e i koga ne postoi soobra}aen znak za zadol`itelno nosen>e na zimska oprema, ako zimskite uslovi na patot ne ovozmo`uvaat nepre~eno i bezbedno odvivan.e na soobra}ajot, odnosno za-dol`itelno da ja postavc ra voziloto zimskata op-

rema. • ^len 387

Policaec }e mu zabrani na lice da upravuva so velosiped na javen pat, ako e o~rgledio deka liceto ne e podgotveno za toa.

^len 388

Stru~en rabotnik koj vr{i tehni~ki pregled na vozilo, ako pri pregledot utvrdi deka uredite za upravuvawe ili sopirawe na voziloto se neispravni vo tolkava mera {to voziloto ne e sigurno za na-tamo{no bezbedno dvi`ewe vo soobra}ajot na pat, }e go predupredi voza~ot da gi prezeme potrebnite merki za doveduvawe na voziloto vo ispravna sosto-jba na na~in da ne ga zagrozuva drugite u~esnici vo soobra}ajot, odnosno deka ne smee so istoto Da u~estvuva vo soobra}ajot na pat.

^len 389

Policaec koj poseduva voza~ka dozvola od "B'' kategorija, mo`e vo isklu~itelni slu~ai da upravuva i so motorni vozila od kategorijata "C" i "D", koga takvo vozilo e potrebno da se otstrani od patot, da se odvede do najbliskiot prostor za parkirawe ili do najbliskoto mesto kade {to ponatamu }e se ~uva, ako negoviot voza~ od nekoja pri~ina - bolest, soo-bra}ajna nezgoda, isklu~uvan>e od soobra}aj V sli~no ne mo`e ili ne smee da upravuva so voziloto.

^len 390

Zaradi ostvaruvawe na popovolnn uslovv za bezbednosta na soobra}ajot na pat{ptata mo`at da se osnovaat soobra}ajni patroli na gra|ani a u~iJ^i{{ soobra}ajnv edinici.

Soobra}ajnite patrolv i edmnici od stavot 1 na ovoj ~len mo`at da vr{at reguliran.e na soobra}ajot, po pravilo, vo prisust`o na pol`caec. Po isklu~ok, koga u~ili{nite soobra}a]!» edandci obszbvduvaat prsmin na {kolski deca prvku kolovoz prsd u~i-l{dta, prisustvoto na polhcaec ne e zadol`ggelno.

Soobra}ajimts patrol» • sd——ci od stavot 1 ia ovoj ~len mo`at da regul`raat ooobra}aj n` pat{p-

tata i da uka`uvaat pomo{ na u~esnicite vo soob-ra}ajot samo so prethodna soglasnost na Ministers-tvoto za vnatre{ni raboti.

^lenovite na soobra}ajnite patroli i edinici od stavot 1 na ovo) ~len treba posebno da bidat osposo-beni za regulirawe na soobra}ajot i za uka`uvawe na pomo{ i pri toa da nosat propi{ana uniforma ili posebni oznaki, a barawata koi gi upatuvaat na u~esnicite vo soobra}ajot treba da bidat vo soglas-nost so propisite i pravilata vo soobra}ajot i zNacite {to gi davaat ovlastenite lica.

, U~esnicite vo soobra}ajot se dol`ni da postapu-vaat spored barawata i naredbite na ~lenovite na soobra}ajnite patroli i edinici.

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti da do-nese pobliski propisi za osnovaweto, obukata, uni-formata, oznakite i drugite pra{aqa svrzani so rabo-tata na soobra}ajnite patroli i edinici.

[H. SOVETI ZA BEZBEDNOST NA SOOBRA]AJOT NA PATI[TATA

^len 391

Zaradi razvivawe i unapreduvawe na soobra-}ajnoto obrazovanie i vospituvan>e na u~esnicite vo soobra}ajot, ostvaruvawe na sorabotka i koordina-, cija vo razvivan>eto na soobra}ajno - preventivnata rabota i samoza{titata, unapreduvawe na op{tata bezbednost na soobra}ajot na pati{tata kako rabota od op{testven interes, kako i zaradi inicirawe i predla|awe na potrebni merki za pogolema bezbed-nost na soobra}ajot na pat{ptata, vo Republikata se obrazuva Republi~ki sovet za bezbednost na soo-bra}ajot na pati{tata (Republi~ki sovet), a vo op{tinite - op{tinsk/soveti za bezbednost na soob-ra}ajot na pati{tata kako posebni op{testveni tela, odnosno gradski sovet za bezbednost na soob-ra}ajot na pati{tata vo Skopje.

^len 392

Zada~i na sovetite od ~lenot 391 na ovoj zakon osobeno se:

- unapreduvawe na rabotite svrzani so bezbed-nosta na soobra}ajot na pati{tata;

- unapreduvawe na soobra}ajnoto vospituvawe i obrazovanie na u~esnicite vo soobra}ajot i razvi-vawe na soobra}ajno obrazovnata rabota na predu~i-li{nite ustanovi i u~ili{tata;

- ostvaruvawe na sorabotka i koordinacija vo preventivnata rabota na organite, instituciite, pravnite lica i drugite subjekti na samoza{tita vo oblasta na patniot soobra}aj;

- organizirawe i u~estvo vo soobra}ajno-vospitni akcii i manifestacii od oblasta na soobra}ajnata

prevent&va;

- pottiknuvawe, razvivawe i pomagawe na nau~no-istra`uva~ka rabota vo bezbednosta na patniot soo-

bra}a];

- nabavka i izdavawe na soobra}ajno-vospitni

publikacii, filmovi i sli~no;

- organiziran.e na nau~ni i stru~ni sobiri za ra-bota od oblasta na bezbednosta na patniot soobra}aj

i

- sorabot}a so organizaciite {to se zanimavaat

 

 

^len 393

Pretsedatelot i ~lenovite na Republi~kiot sovet gi imenuva Sobranieto na Republika Make-donija, a na op{tiiskite soveti sovetot na op{ti-nata, odnosno Sovetot na grad Skopje na predlog od Republi~kiot sovet od redot na zainteresiranite organi, institucii i pravni lica kako i istaknati stru~waci {to se zanimavaat so pra{awa za bezbed-nosta na soobra}ajot na pati{tata.

^lenovite na sovetot se imenuvaat za vreme od ~etiri godini i mo`e da bidat povtorno imenuvani.

^len 394

So rabotata na sovetot rakovodi pretsedatel ~ij mandat trae ~etiri godini. Pretsedatelot na sovetot mo`at da bide imenuvan dva pati ednopodrugo na ista funkcija.

Sovetot za svojata rabota donesuva delovnik so koj poblisku se opredeluvaat negovite zada~i i na~inot na rabota.

Smetkovodnite, administrativno-tehni~kite i fi-nansiskite raboti na Republi~kiot sovet gi vr{i Mi-nisterstvoto za vnatre{ni raboti.

^len 395

Za ostvaruvawe na zada~ite od ~lenot 392 na ovoj zakon Republi~kiot sovet donesuva programa koja }e se finansira od Buxetot na Republika Makedonija.

^len 396

Sredstvata ostvareni od pari~nite kazni za sto-renite prekr{oci za bezbednosta na soobra}ajot na pati{tata se uplatuvaat vo Buxetot na Republ`a Ma-kedonija.

H. OVLASTUVAWE ZA DONESUVAWE PROPISI ZA IZVR[UVAWE NA OVOJ ZAKON

^len 397

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti da donese propisi za znacite {to na u~esnicite vo soo-bra}ajot na pati{tata im g& davaat ovlastenite li-ca, za postapkata na izdavawe, ~a menuvawe, prodol-`uvawe na va`eweto i za na~inot na vodewe na evi-dencijata na voza~kite dozvoli i dozvolite za voza~ na traktor, kako i postapkata za izdavawe i na~inot na vodewe na evidencijata za izdadenite voza~ki po-tvrdi, za na~inot na pla}awe na tro{ocite svrzani so obezbeduvaweto na probnite vozewa, vonredniot prevoz i sportski ili drugi priredbi na pat i za registracijata na vozilata na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti, za vkupnoto traewe na vremeto na upravuvawe so vozilo, za odmorite na voza~ite vi vrska so upravuvaweto so motorno vozilo, za na~inot na rabota na udvoenite ekipa`i na vozilata, vo obem koj vlijae vrz bezbednosta na upravuvaweto so vozilo i za formata i sodr`inata na obrazecot na indi-vidualnata kintrolna kni{ka ~a voza~ na motorno vozilo vo soobra}ajot na pati{ta, kako i upatstvo za nejzino popolnuvawe.

Se ovlastuva ministerot za vnatre{ni raboti vo soglasnost so ministerot za soobra}aj i vrski da do-nese propisi za registracija na motornite vozila i priklu~nite vozila, formata, sodr`inata i na~inot na izrabotka na obrazecot na soobra}ajnata dozvola i na voza~kata dozvola. za soobra}ajnite znaci. za na~inot na evidentirawe, sledewe i objavuvawe na podatocite za izre~enite kazni, merki na bezbed-nost, za soobra}ajnite nezgodi, nivnite posledici, za

voza~ite na motorni vozila, za registriran&te mo-torni i priklu~ni vozila i tehni~ki pregled& na motorni i priklu~ni vozila i za formata i sodr-`inata na obrazecot za uvid na soobra}ajnata nez-goda.

Se ovlastuva ministerot za soobra}aj i vrski vo soglasnost so ministerot za vnatre{ni raboti da donese propisi za posebniot znak za ozna~uvawe na vozilo so koe upravuva lice na koe mu se o{teteni ekstremitetite su{testveni za upravuvawe so vo-»1lo, ~a na~inot na obele`uvawe na vozilata so koi se prevezuvaat lica, kako i osnovnite kriteriumi {to pati{tata, nivnite elementi i objekta|e na niv moraat da gi ispolnuvaat od gledi{te na bezb}dnosta na soobra}ajot.

Se ovlastuva ministerot za stopanstvo vo soglas-nost so ministerot za soobra}aj i vrski i ministerot za vnatre{ni raboti da donese propisi za dime&-•ziite, vkupnata masa i osnoto optovaruvan.e na vozi-lata. za uredite i opremata {to moraat da gi imaat vozilata i za osnovnite kriteriumi {to mbraat da gi ispolnuvaat uredite i opremata na vozilata vo eoo-bra}ajot na pati{tata.

Se ovlastuva ministerot za zdravstvo vo soglas-nost so ministerot za soobra}aj i vrski da donese propisi za zdravstvenite kriteriumi {to moraat da gi ispolnuvaat voza~ite na motorni vozila.

Se ovlastuva ministerot za odbrana da donese propisi za programata i na~inot za polagawe na voza~kiot ispit na voenite lica za voza~i na mo-torni vozila i na vozila na motoren pogon v0 Armi-jata na Republika Makedonija.

Se ovlastuva ministerot za soobra}aj i vrski vo soglasnost so ministerot za vnatre{ni raboti da donese propisi za posebnite kriteriumi za upravu-vawe so vozila od kategorijata "C" vo g-rupen prevoz na lica, a za kriteriumite i na~inot na prevoz na lica na motorni vozila i na vozila na motoren pogon vo Armijata na Republika Makedonija i vo soglas-nost so ministerot za odbrana.

HI. KAZNENI ODREDBI ^len 398

So pari~na kazna od 20.000 do 150.000 denar& }e se kazni za prekr{ok pretprijatie ili drugo pravno lice ako:

1. Proizveduva, odr`uva, poprava ili preprava vo~ila ili pu{ta vo promet vozila, uredi ili rezer-vni delovi za vozila sprotivno na odredbite od ~len 5 na ovoj zakon;

2. Ne organizira ili trajno ne vr{i kontrola nad ispolnuvaweto na propi{anite uslovi za rabota na voza~ite ili na voza~ite- instruktori, ili nad is-polnuvaweto na uslovite predvideni za obu~uvan-e na kandidatite za voza~i na vozila na motore& pogon ili za vo~a~i koi polagaat voza~ki ispit, nad te-hni~kata ispravnost na vozilata ili nad &s&&lnu-pawst~ na uslovite predvideni so drugi propisi od koi zavisi bezbednosta na soobra}ajot na pati{tata (~lsn 7);

3. Se zanimava so popravka ili boewe na vozilo na motoren pogon i priklu~ni vozila, a ne postapuva spored odredbite od ~len 227 na ovoj zakon;

4. Osnosobuva kandidati za voza~i sprotivno na odredbite od ~lenovite 241 i 244 na ovoj zakon;

5. Obrazuva aspitna komisija bez da gi ispolni uslovite vo pogled na stru~en kadar (~len 259);

 

 

~ija najgolema dozvolena masa e pogblema od 3.500 kg neprekinat 10 ~asoven rdmor pred: po~eto}ot na ne-goviot raboten den (~len 315 stav 1);

7. Ne obezbedi voza~ot koj upravuva so avtobus, tovarno motorno vozilo ili so grupa voz&la ~ija najgolema d&zvolena masa e pogolema od 20 toni, Koga vo teko'|'na 24 ~asa pom&&uva pove}e od 500 km., da se zamenn s6 drug voza~ najdocna po 8 ~ara upravuvade so voziloto, odnosno po pominati 500 km pat (~len 316}}

8. Vr{i ispituvawe na vozila sprotivno na ~len 320stav1;

9. Neovlasteno izrabotuva regastarski tabl&ci za &ozila ili tablici za obele`uvawe na vozilata na koi se osposobuvaat voza~i (~len 339);

10. Vr{i tehni~ki pregled na vozila bez ovlastu-vawe (~len 350 stav 1);

11.. Vrzniot red vo liniski soobra}aj na pat ne im odgovara na uslovite utvrdeni vo ~lenot 381 stav 1 od ovoj za&on i

12. Vrc& soobra}aj na linija na koja soobra}ajot e zapren spbred odredbata od ~len&t 381 od o8s)J za-kon. ..

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len so pari~na kazna od 15.000 do 45.000 denari }e se kazni odgovor-noto lice vo pretprijatieto ili vo drugo pravno lice.

^len 399

So pari~na kazna od 25.000 do 80.000 denari }e se kazni za prekr{oj| pretprijatie ili drugo pravno lice, ako:

1. Podiga objekti, uredi ili postrojki, sadi sad-nici ili postavuva predmeti so koi se namaluva preglednosta na javniot &at ili na `elezni~kata pruga so koja patot se vkrstuva vo isto nivo, kako i preglednosta na raskrsnica, ili vr{i kakvi i da bilo dejstvija {to bi mo`ele da go zagrozuvaat ili popre~uvaat soobra}ajot na javen pat ili da go o{tetuvaat javniot pat ili objektite na nego (~len 11 stav 1);

2. Pred po~etokot na rabotite na javen pat ne pribavi odobrenie za vremena izmena na re`imot na soobra}ajot, ne go obezbedi mestoto na koe se izvedu-vaat rabotite, il& ako za vremetraeweto na rabotite ne organizira bezbeden soobra}aj na mestoto na iz-veduvawe na rabotite, ili ako po zavr{uvaweto na rabotite ne gi otstrani od javniot pat ostatocite od materijal, sredstvata za rabota, soobra}ajnite znaci. branici+e ili drugite predmeti (~len 12);

3. Vedna{ ne prezeme merki za otstra&uvawe na pre~kite i za vospostavuvawe na bezbeden soobra}aj vo slu~aite od ~lenot 14 na ovoj zakon;

4. Ne organizira naizmeii~no propu{tawe na vozila vo slu~aite i na na~in propi{an vo ~lenot 48 stavovi 1 i 2 na ovoj zakon;

5. Naredi ili dozvoli so negovo vozilo na moto-ren pogon da se vle~e priklu~no vozilo sprotivno na odredbite od ~lenot 73 na ovoj zakon;

6. Naredi ili dozvoli da se izvr{i vle~ewe na natovareno tovarno vozilo so pr&klu~no vozilo ili bez priklu~no vozilo odnosno traktor so prikolka sprotivno na odredbite od ~lenot 79 na ovoj zakon;

7. Naredi iln dozvoli vo negovoto vozilo da se vgradat uredi za davawe posebni znaci ili takvoto voz&lo da ee upotrebuva vo soobra}ajot na pat spro-tivno na odredbite od ~lenot 145 stav 5 na ovoj za-kon;

8. Naredi ili dozvoli negovs|to vbzilo vo soo-bra}ajot na pat da se optovari nad dozvole&ata nosi-

vost, ili nad dozvolenoto osno optovaruvawe ili nad najgolemata dozvolena masa ili nad dozvolenite gabariti ali nad mo`nostite {to gn dozvoluvaat osobinite na patot i tehni~ko-konstrukcionite mo`nosti na voziloto ili ako so negovoto vozilo se prevezuva tovar koj ne e rasporeden ili pricvrsten na na~inot opredelen vo ~lenot 146 na ovoj zakon;

9. Vr{i probno vozewe bez odobrenie ili ako ne gi prezema merkite na bezbednost opredeleni vo odobrenieto (~len 149 stavovi 1 i 2);

10. Ne postapuva spored posebnite uslovi opre-deleni vo soglasnosta za vonreden prevoz (~len 155 stav 3);

11. Postapi sprotivno na odredbite na ~len 156 na ovoj zakoi;

12. Naredi ili dozvoli vo avtobus i negova pri-kolka da se prevezuvaat pove}e lica otkolku {to ima vgradeni sedi{ta i mesta za stoeqe ili ako nema vgradeni dr`a~i (~len 174);

13. Vo prostorot opredelen za smestuvawe na to-var vr{i grupen prevoz na rabotnici bez odobrenie ili vr{i prevoz na deca koi ne napolnile 14-godini vozrast bez pridru`ba od polnoletno lice (~len 179 stavovi 1 i 6);

14. Vo pogled na obele`uvaweto na javnite pat{pta so soobra}ajni znaci ne postapi spored od-redbite na ~lenot 193 stavovi 1 i 2 od ovoj zakon;

15. Ne postavi ili ne gi odr`uva soobra}ajnite znaci na patot taka {to da bidat lesno uo~livi dewe i no}e, ili ako ne gi otstrani, ne ga dopolni ili ne gi zameni soobra}ajnite znaci {to ne odgovaraat na izmenetite uslovi na soobra}ajot na patot ili na barawata na bezbednosta na soobra}ajot (~len 195);

16. Na javen pat postavi tabli, znaci, svetla, stolbovi ili drugi sli~ni predmeti so koi se zasol-nuva ili se namaluva vidlivosta na postavenite soo-bra}ajni znaci, ili koi so svojata forma, boja, izgled ili so mestoto na postavuvaweto imitiraat ili li~at na nekoj soobra}aen znak, ili ga zaslepuvaat u~esnicite vo soobra}ajot, ili go odvra}aat nivnoto vnimanie vo mera koja mo`e da bide opasna za bezbednosta na soobra}ajot (~len 197);

17. Na javen pat, nadvor od naselba, so sovremen kolovoz za soobra}aj vo dvete nasoki, na koj postojat samo dve soobra}ajni lenti, ne gi odvoi tie lenti so soodvetaa nadol`na linija na kolovozot, a na magas-tralen pat ne gi obele`i i so rabni linii (~len 207 stav 2);

18. Postapi sprotivno na odredbite na ~lenot 208 stav 1 i ~len 209 stav 1 na ovoj zakon;

19. Postapi sprotivno na odredbite na ~lenot 212 na ovoj zakon;

20. Ne postavi ured za davawe na svetlosni znaci ili ured za davawe na zvu~ni znaci na premin na pat preku `elezni~ka pruga vo isto nivo vo slu~aite od ~lenot 213 na ovoj zakon;

21. Na patot na koj nastanale pre~ki {to ne mo`at vedna{ da se otstranat ili na koj se izvedu-vaat raboti ne postapi spored odredbite na ~lenot 214 stavovi 1 i 2 na ovoj zakon;

22. Ne go izvesti Ministerstvoto za vnatre{ni raboti za priemot na lice povredeno vo soobra}ajna nezgoda ili za smrtta na lice povredeno vo soo-bra}ajna nezgoda (~len 220);

 

 

24. Naredi ili dozvoli so traktor, motokultiva-tor, rabotna ma{ina ili velosi&ed so motor vo soo-bra}aj na pat da upravuva lice koe nema va`e~ka voza~ka dozvola, dozvola za voza~ na traktor, od-nosno voza~ka potvrda (~len 228 stav 2 i ~len 229);

25. Naredi ili dozvoli so voznlo da upravuva voza~ za kogo mo`e da se zaklu~i deka poradi zamor, bolest, tepgka psihi~ka sostojba il& upotreba na opojni drogi ili lekovi na koi e ozna~eno deka ne smeat da se upotrebuvaat pred i za vreme na vozeweto ne e vo sostojba sigurno da upravuva so voziloto (~len 230);

26. Naredi ili dozvoli voza~ odnosno voza~-instruktor koj vo organizmot ima alkohol ili poka`uva znaci na alkoholno rastrojstvo da zapo~ne da upravuva so vozilo odnosno da osposobuva kandi-dat za voza~ vo prakti~no ulravuvaqe so vozilo spro-tivno na odredbite na ~lenot 231 stav 3 na ovoj za-kon;

27. Naredi ili dozvoli na instruktor pri osposo-buvawe na kandvdat za voza~ vo prakti~no osposobu-vawe da postapuva sprotivno na odredbite od ~len 250 stav 1 na ovoj zakon;

28. Bez ovlastuvan.e pe~ati obrasci na dozvola za voza~ na traktor ili voza~ka potvrda ili ako gi pu{ti vo sloboden promet (~len 292 stav 2);

29. Naredi ili dozvoli so negovoto vozilo da upravuva lice sprotivno na odredbata od ~lenot 301 stav 2 na ovoj zakon;

30. Vr{i zdravstven pregled i izdava uverenie za telesna i du{evna sposobnost za upravuvawe so mo-torno vozilo, traktor ili rabotna ma{ina sprotiv-no na odredbite od ~lenot 305 stav 1 na ovoj zakon;

31. So negovoto motorno vozilo upravuva voza~ koj ne se podlo`il na kontrolen zdravstven pregled na koz bil upaten (~len 312);

32. Voza~ na avtobus ili na tovarno motorno vozilo ili na grupa vozila ~ija najgolema dozvolena masa e pogolema od 35oo kilogrami upravuva so vo-zilo neprekiiato podolgo od 5 ~asa (~len 314 stav 1);

33. Vo soobra}aj na pat upotrebuva vozilo koe ne gi ispolnuva propi{anite uslovi vo pogled na di-menziite, vkupnata masa ili osnoto optovaruvawe, ili ako ne mu se ispravni prop{panite uredi za upravuvawe, uredite za za.pirawe, uredite za spojuva-we na vle~noto i priklu~noto vozilo, tahografot i pnevmaticite (~len 318);

34. Na nadle`niot organ ne mu gi vrati registar-skite tabli~ki na voziloto ia koe ne mu e pro-dol`ena registracijata ni po 30 dena od istekot na va`eweto na registracijata ili ako vo propi{aniot rok ne go odjavi voziloto, odnosno ne ja prijavi pro-menata na pcdatocite zapi{ani vo soobra}ajnata dozvola (~len 329 stav 2 i ~len 342 stav 1);

35. Na voziloto koristi registarski tablici {to ne se izdadeni za toa vozilo (~len 336 stav 2);

36. Naredi ili dozvoli vo soobra}aj na pat da u~estvuvaat motorni, priklu~ni vozila i traktori ili zemjodelski traktori na koi ne im e izvr{en tehni~ki pregled (~len 349);

37. Neovlasteno vr{i analiza na krv ili analiza na krv i urina (~len 358 stav 1);

38. Naredi ili dozvoli voza~ komu zabranata na upravuvawe so motorno vozilo mu e zali{ana vo vo-za~kata dozvola ili komu mu e odzemena ili zadr`ana voza~kata dozvola da upravuva so motorno vozilo vo soobra}ajot na pat za vremetraeweto na taa zabrana, odnosno za vremeto za koe voza~kata dozvola mu e odzemena ili zadr`ana (~len 364);

39. Naredi ili dozvoli vo soobra}ajot na pat da u~estvuva motorno ili priklu~no vozilo {to e una-•teno na tehni~ki pregled, a ne s podlo`eno na toj pregled (~len 367);

40. Naredi ili dizvoli vo soobra}ajot da u~sstvuva vizilo na koe ne e i'JVr{en tehni~ki pregled. a na koe vo soibra}ajna nezgoda mu se o{-teteni sklopovite i uredite su{testveni od gle-di{te na bezbednosta na soobra}ajot (~len 368 stav 2).

41. Urbanisti~kiot plan ili proekt •ya izgradba na nov ili rekonstrukcija na postojniot iat ili ulica, kako i proektot za izgradba na drug investi-cionen objekt za koj e potrebna soobra}ajna povr{i-na ne sodr`i soodveten soobra}aen plan, odnosno soobra}aen proekt (~len 369 stav 1);

42. Ne pribavi soglasnost za soobra}ajniot plan odnosno soobra}ajniot proekt (~len 371) i

43. Ne postapi spored re{enieto na ministerot ~a vnatre{ni rabiti (~len 380 stav 1);

Za prekr{ok od stavot 1 na ovoj ~len }e se ka~ni so pari~na kazna od 10.000 do 30.000 denari idgovor-noto lice vo pretprijatieto ili vo drugo pravno li-ce.

So pari~na kazna od 10.000 do 30.000 denari }e se ka~ni za prekr{ok od stavot 1 na ovoj ~len i odgo-vornoto lice vo dr`aven irgan.

^len 400

So pari~na kazna od 15.000 do 45.000 denari }e se ka-jni ~a prekr{ok pretprijatie ili drugo pravno lice,ako:

1. Naplatata na nadomestokot za koristewe na avtopati{ta. nivnite delovi ili oddelni objekti se organiJIra na na~in sprotiven na odredbata od ~lsnot13 na ivoj ~akon;

2. Ne postapi soglasni so odredbata na ~lenot 15 na ovij ~akon:

3. Ostavi na pat o{teteni vozila.predmeti ili matsrii {to mo`at da ja popre~uvaat ili ~agro~u-vaat be~bednosta na soobra}ajot (~len 17 stav 1);

4. N;> svoite motorni ili priklu~ni vo ~ila ne ja stavi propi{anata i~naka za najgolemata dozvilena br~ina na dvi`ewe za tie vozila (~len 38 stav 3):

5. Naredi ili dozvoli neispravno vozilo na ms-toren pogon da se vle~e sprotivno na idredbite od ~lenot 77 stav 2 na ovoj zakon:

6. Naredi ili dozvoli rabotna ma{ina ili moto-kultivator vo soobra}aj na pat da ale~e priklu~s` {to ne & proizveden ~a niv i ako nema ispravni uredi ~a upravuvawe i sopirawe ili da se dvi`i no}e be~ propi{ani svetla ~a osvetluvawe na patot i o~na~u-vaws na voziloto (~len 1o1);

7. Naredi ili di~voli so negovo vo~ili da se pre-ve~uva tovar sprotivno na odredbite na ~lenit 147 na

ovoj ~akon,

8. Ns obe~bedi tovarot vo vo~iloto no}e. kako i dswe vo slu~a) na namalena vidlivost, da bide o~na-~en na na~inot utvrden vo ~lenot 148 na ovoj zakon:

9. Odr`uva sportska ili druga priredba na pat be~odibrsnie (~len 159 stav 1):

10. Ne gi prezsms merkite na be~bednost navedeni vo odobrenieto ~a odr`uvawe na sportska ili druga ~riredba na pat ili ne ja izvesti navreme javnosta za ograni~uvaweto ili zapiraweto na soobra}ajot (~l-

en 160);

11. Naredi ili dozvoli natprevaruva~ite {to

 

 

12. Dozvoli da zapo~ie priredbata, odnosno da ne go prekine nejzinoto odr`uvawe ako ne se prezemeni site merki na bezbednost navedeni vo odobrenieto (~len 165 stav 1);

13. Vo opredeleniot rok po odr`uvaweto na pri-redbata ne gi otstrani od patot soobra}ajnite znaci, drugete oznaki, uredite i predmetite koi bile pos-taveni vo vrska so odr`uvaweto na priredbata (~len 167stav 1);

14. Naredi ili dozvoli so vozilo na motoren po-gon vo soobra}aj na pat da se prevezuvaat lica vo po-golem broj otkolku {to e ozna~eno vo soobra}ajnata dozvola, odnosno potvrdata za registracija (~len 168 stav 1);

15. Naredi ili dozvoli prevoz na lice da se vr{i vi zatvoreniot prostor na motorno ili priklu~no vozilo koj ne mo`e da se otvori od vnatre{nata strana (~len 171 stav 1);

16. Naredi ili dozvoli vo soobra}ajot na pat da u~estvuva avtobus za prevoz na deca {to ne e obele-`an so poseben znak (~len 175);

17. Dozvoli vo prostorot opredelen za smestu-van>e na tovar da se vr{i prevoz na rabotnici sprotivno na ~len 178 od ovoj zakon;

18. Naredi ili dozvoli so tovarno motorno vozilo so koe se vr{i grupen prevoz da upravuva vo-~a~ koj ne gi ispolnuva uslovite od ~lenot 180 na ovoj zakon;

19. Naredi ili dozvoli vo prostorot na tovarno motorno vozilo vo koj se prevezuva dobitok da se pre-vezuvaat i lica (~len 183 stav 1);

20. Naredi ili dozvoli vo priklu~no vozilo {to go vle~e tovarno motorno vozilo da se vr{i prevoz na lica (~len 183 stav 2);

21. Naredi ili dozvoli vo priklu~no vozilo {to go vle~e traktor ili motokultivator da se vr{i pre-voz na lice sprotivno na odredbite od ~lenot 184 na ovoj zakon;

22. Naredi ili dozvoli so priklu~no vozilo {to gi vle~e traktor da se prevezuvaat lica sprotivno na odredbite od ~lenot 185 stavovi 1 i 3 na ovoj zakon;

23. Naredi ili dozvoli so traktor {to vle~e priklu~no vozilo vo koe se prevezuvaat lica da upravuva voza~ koj ne gi ispolnuva uslovite od ~lenot 186 na ovoj zakon;

24. Otstrani ili o{teti soobra}aen znak ili go izmeni zna~eweto na soobra}ajniot znak (~len 196 stav 2),

25. Na avtopat, na pat rezerviran za soobra}aj na motorni vozila. na magistralen, regionalen i loka-len pat znacite za opasnost i znacite za izre~ni naredbi ne gi prema~ka so reflektira~ki materii ili ne gi osvetli so sopstven izvor na svetlina (~len 199);

26. Rabovite na kolovozot na javen pat se obe-le`uvaat so svetlosni soobra}ajni oznaki, ako ra-bovite na kolovozot na delot od patot niz tunel, kako i vrvovite na pe{a~kite ostrovi, ostrovite za naso~uvawe na soobra}ajot i drugi objekti na kolo-vozot {to no}e ne se dovolno osvetleni ne gi obele`i na na~inot propi{an vo ~lenot 205 na ovoj

zakon:

27. Pri izveduvaweto raboti na patot postavi branici {to ne se oboeni, odnosno osvetleni na na-~inot propi{an vo ~lenot 214 stav 3 na ovoj zakon;

28. Naredi ili dozvoli za upravuvaqe so motorno vozilo na pat da se osposobuva lice koe ne napolnilo opredeleni godini vozrast (~len 238);

29. Motornoto vozilo na koe kandidatot za voza~ se osposobuva ~a prakti~no upravuvawe so vozilo ne

go obele`i so posebni tabli~ki (~len 239 stavovi 1 i

2):

30. Se zapo~ne so po~etno osposobuvaqe na kandi-dat za voza~ vo prakti~noto upravuvawe so vozilo na pat odnosno so po~etno osposobuvawe na kandidat za voza~ na motorno vozilo ili traktor sprotivno na odredbite od ~lenovite 245 i 246 na ovoj zakon;

31. Osposobuvaweto na kandidat za voza~ go vr{i sprotivno na odredbite od ~lenot 247 na ovoj zakon;

32. Pri osposobuvaweto na kandidat za voza~ ne se pridr`uva kon propi{aniot nastaven plan i pro-grama, ili ako ne gi vodi propi{anite evidencii ili ako ne vospostavi postojan uvid nad koristen>eto na vozilata i posebnite tablici so koi se ozna~uva voziloto so koe se vr{i osposobuvawe (~len 248); "

33. Naredi ili dozvoli osposobuvan.e na kandidat za voza~ za upravuvawe so motirno vozilo ili trak-tor, da vr{i instruktor koj e pod dejstvo na alkohol, droga ili psihoaktivni lekovi ili, e tolku izmoren ili bolen ili e vo takva psihi~ka sostojba {to ne e sposoben da vr{i siguren nadzor (~len 249 stav 1);

34. Naredi ili dozvoli osposobuvawe na kandidat za voza~ na traktor na pat da vr{i lice koe ne gi ispilnuva propi{anite uslovi od ~lenot 251 na ovoj zakon;

35. Ne gi vodi soodvetnite evidencii (~len 271);

36. Ne go vodi ili neuredno go vodi registarot na izdadenite me|unarodni voza~ki dozvodi ili ako izdade me|unarodna voza~ka dozvola na voza~ komu mu e izre~ena merka na bezbednost ili za{titna merka zabrana na upravuvawe so motorno vozilo dodeka taa zabrana trae (~len 299 stavovi 2 i 3);

37. Registerot na izdadeni me|unarodni voza~ki doz-voli ne gi sodr`i podatocite od ~lenot 300 stav 1;

38. Dozvoli kandidatot za voza~ na motorno vozilo i traktor da se obu~uva od prakti~niot del na obukata bez zdravstven pregled (~len 302 stav 1);

39. Ne ja vodi posebnata evidencija za izvr{e-nite pregledi i za izdadenite uverenija za telesna i du{evna sposobnost za upravuvawe so motorno vo-zilo, traktor ili rabotna mapgana (~len 305 stav 3);

40. Naredi ili dozvoli so negovo motorno i priklu~no vozilo vo soobra}ajot da u~estvuva voza~ bez individualna kontrolna kni{ka, kako i ako vo nea ne e zapi{an pregledot na aktivnostite na vo-za~ot (~len 315 stav 6);

41. Naredi ili dozvoli vo soobra}ajot na pat da se upotrebuva vozilo koe nema propi{ana oprema ili ispravni propi{ani uredi, osven uredite za upravuvawe, uredite za sopirawe, uredite za spojuva-we na vle~no ili priklu~no vozilo, tahograf i pnev-matici (~len 318 stav 1);

42. Naredi ili dozvoli vo soobra}aj na pat da u~estvuva vozilo sprotivno na odredbite od ~lenot 320 na ovoj zakon;

43. Ne obezbedi ispituvaweto na vozilata da se vr{i na propi{an na~in i uredno da gi vodi propi{anite evidekcii (~len 321 stav 2);

44. Naredi ili dozvoli negovi neregistrirani motorni ili priklu~ni vozila da u~estvuvaat vo soobra}ajot na pat (~len 325 stav 1);

45. Naredi ili dozvoli negovi motorni ili priklu~ni vozila da u~estvuvaat vo soobra}ajot na pat bez probni tabli~ki ili po istekot na va`eaeto na probnite tabli~ki (~len 325 stav 2 to~ka 2 i stav 3);

 

 

47. Naredi ili dozvoli probni tabli~ki da se ko-ristat za traktor, rabotna ma{ina i motokultivator sprotivno od na~inot i uslovite koi se propi{ani za koristewe na probni tabli~ki na motorni i priklu~ni vozila (~len 340 stav 2);

48. Naredi ili dozvoli negovo motorno ili priklu~no vozila {to bilo privremeno registri-rano da u~estvuva vo soobra}ajot na pat po istekot na va`en>eto na privremenata registracija (~len 346 stav 3);

49. Ne postali spored odredbite od ~lenot 351 na ovoj zakon;

50. Ne vr{i proverka na znaewata na stru~nite lica koi vr{at tehni~ki pregled na vozilata (~len 352);

51. Ne obrabotuva podatoci od propi{anata evi-dencija za pregledanite vozila ili ako istite ne gi dava na koristewe (~len 353);

52. Ne ovozmo`i vr{ewe na nadzor, ili ako ne ja stavi na raspolagawe soodvetnata dokumentacija ili ako ne gi dade potrebnite podatoci i izvestuvawa (~len 354 stav 2);

53. Odbie zeman>e na krv ili na krv i urina zaradi analiza ili zemaweto go vr{i na nepropi{an na~in, odbiva vr{ewe na zdravstven pregled zaradi utvrdu-vawe na vlijanieto na alkoholot vrz sposobnosta na voza~ot za upravuvawe na voziloto, ili toa posebno ne go konstatira na zapisnik, odnosno nema da dade svoe mislewe (~len 359 staaovi 1 i 2);

54. Ne postapi spored odredbite od ~lenot 360 na ovoj zakon i

55. Postapuva sprotivno na odredbite od ~lenot 374 stav 4 na ovoj zakon.

Za prekr{ok od stavot 1 na ovoj ~len }e se kazni so pari~na kazna od 7.000 do 20.000 denari i odgo-vorno lice vo pretprijatieto ili vo drugo prayno lice.

So pari~na kazna od 7.000 do 20.000 denari }e se kazni za prekr{ok od stav 1 na ovoj ~len i odgovor-noto lice vo dr`aven organ.

^len 401

So pari~na kazna od 7.000 do 20.000 denari }e se kazni za prekr{ok avtoprevoznik koga li~no upra-vuva so svoe vozilo, kako i koga }e go doveri svoeto vozilo na drugo lice na upravuvawe, ako:

1. Ostavi na pat o{teteno vozilo, predmeti ili materii {to mo`at da ja popre~uvaat ili zagrozu-vaat bezbednosta na soobra}ajot (~len 17 stav 1);

2. So vozilo na motoren pogon vle~e priklu~no vozilo sprotivno na odredbite od ~lenot 73 na ovoj zakon;

3. Vle~e neispravno vozilo sprotivno na odred-bite na ~lenot 77 stav 2 od ovoj zakon;

4. Vo vozilo vgradi uredi za davawe na posebni znaci ili ako takvo vozilo upotrebuva vo soo-bra}ajot na pat sprotivno na odredbite od ~lenot 145 stav 5 na ovoj zakon;

5. So vozilo prevezuva tovar sprotivno na odred-bite od ~lenot 146 od ovoj zakon;

6. So vozilo prevezuva tovar sprotivno na odred-bite od ~lenot 147 na ovoj zakon;

7. No}e ili den>e vo slu~aj na namalena vidlivost na izdadenite to~ki na tovarot {to go prevezuva so voziloto ne gi ozna~i na na~inot utvrden vo ~lenot 148 od ovoj zakon;

8. Vo vozilo na motoren pogon koe e ozna~eno so probni tablici prevezuva drugi lica ili tovar sprotivno na odredbite od ~len 154 na ovij zakon;

9. Zapo~ne, odnisno go prodol`i vonredniot pre-vo~ sprotivno na barawe na Ministerstvoto za vnat-re{ni raboti, odnisno ovlastenito lice (~len 156);

10. Vo vozilito prevezuva pogolem broj lica od brojot {to e ozna~en vo soobra}ajnata dozvola ili potvrdata za regastracija (~len 168 stav 1);

11. Vo prostorot opredelen za smestuvawe na to-var vr{i previz na lica sprotivno na odredbite od ~lenot 178 na ovoj zakon;

12. Se zanimava so popravka ili boewe na vozila na motoren pogon i priklu~ni vozila, a ne postapi spored odredbite na ~len 227 na ovoj zakon;

13. Upravuva so vozilo ili naredi ili dozvoli so negovoto vozilo da upravuva lice za koe mo`e da se zaklu~i deka poradi zamor, bolest, te{ka psihi~ka sostojba ili upotreba na opojni drogi ili lekovi na koi e ozna~eno deka ne smeat da se upotrebuvaat pred i za vreme na vozeweto nema da bide vo sostojba sigurno da upravuva so voziloto (~len 230);

14. Upravuva so vozilo ili naredi ili dozvoli so negovoto vozilo da upravuva lice za koe mo`e da se zaklu~i deka ima alkohol vo organizmot ili poka-`uva znaci na alkoholna rastroenost (~len 231 sta-vovi 1 i 3);

15. Upravuva so vozilo ili naredi ili dozvoli so negovoto vozili da upravuva lice koe nema pravo da upravuva so motorno vozilo ili nema pravo da upra-vuva so vozilo od onaa kategorija vo koja spa|a toa vozilo (~len 301 stav 2);

16. Upravuva so vozilo, a ne se podlo`il na kon-grolen zdravstven iregled, ili voziloto go dade na upravuvawe na voza~ koj ne se podlo`il na kontrolen zdravstven pregled (~len 302 stav 2 i ~len 312);

17. Vo oiredeleniot rok ne se podlo`i na zdrav-stven pregled, a so vozilotv vr{i javen prevoz (~len 307to~ka 1);

18. So avtibus, so tovarno motorno vozilo ili so grupa vozila ~ija {to najgolema dozvolena masa e pogolema od 3.5oo kilogrami neprekinato upravuva podolgo od 5 ~asa (~len 314 stav 1);

19. Na voza~ koj upravuva so avtobus ili so to-varno motorno vozilo ili so gruia vozila ~ija{to najgolema dozvolena masa e pogolema od 3.5oo kilo-grami ne mu obezbedi neprekinat deset~asoven odmor pred po~etokot na negoviot raboten den (~len 315 stav 1);

20. Negivoto vozilo vo soobra}ajit u~estvuva bez individualna kontrolna kni{ka, kako i ako vo nea ne e zapi{an pregledot na aktivnostite na voza~ot (~len 315 stav 6);

21. Na voza~ koj upravuva so avtobus ili so to-varno motorno vozilo ili so grupa vozila ~ija najgo-lema dozvolena masa e pogolema od 2o toni ne mu obezbedi zamena so drug voza~ najdocna po 8 ~asa upravuvawe so takao vozilo odnosno po pominati 500 km. ili ako tie uslovi ne gi po~ituva koga samosto-jno upravuva so takvo vozilo (~len 316);

22. Vo soobra}ajot na pat upotrebuva motirno ili priklu~no vozilo koe ne gi ispolnuva propi{anite uslovi vo pogled na dimenziite, vkupnata masa ili osnoto optovaruvawe, ili na koe ne mu se ispravni propi{anite uredi za upravuvawe, uredi za sopi-rawe, uredi za spojuvawe na vle~no i priklu~no vozilo, tahograf i pnevmatici ili nema tahograf ili za vreme na vozeweto ne go vklu~uva (~len 318);

23. Negovi motorni i priklu~ni vozila u~es-tvuvaat vo soobra}ajot na pat neregistrirani (~len 325 stav 1);

 

 

ki ili po istekot na va`eweto na probnite tabli~ki (~len 325 stav 2 to~ka 2 i stav 3);

25. Na nadle`niot organ ne mu gi vrati registar-skite tabli~ki na voziloto na koe ne mu e pro-dol`ena registracijata ni po 30 dena po istekot na registracijata, ili ako vo propi{aniot rok ne go odjavi voziloto, odnosno ne ja prijavi promenata na podatocite zapi{ani vo soobra}ajnata dozvola (~len 329 stav 2 i ~len 342 stav 1);

26. Vo soobra}ajot na pat upotrebuva vozilo po istekot na vremeto na va`eweto na soobra}ajnata dozvola izdadena za toa vozilo (~len 336 stav 1);

27. Upravuva ili dozvoli da upravuva vo soobra}aj na pat vozilo koe nosi registarski tabli~ki spro-tivno na odredbite od ~len 336 stav 2 na ovoj zakon;

28. Upravuva ili dozvoli da upravuva vo soobra}aj na pat so motorno i priklu~no vozilo, traktor ili zemjodelski traktor na koj ne mu e izvr{en tehni~ki pregled (~len 348);

29. Vo soobra}ajot na pat u~estvuva so motorno ili priklu~no vozilo {to e upateno na tehni~ki pregled, a ne e podlo`eno na toj pregled (~len 367) i

30. Vo soobra}ajot na pat u~estvuva so motorno ili priklu~no vozilo nad koe ne e izvr{en tehni~ki pregled, a na koe vo soobra}ajna nezgoda mu se o{-teteni sklopovite i uredite su{testveni od gle-di{te na bezbednosta vo soobra}ajot (~len 368 stav

2);

Ako so prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len e predizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili soobra}ajna nezgoda, storitelot }e se kazni so pari~na kazna od 10.000 do 30.000 denari ili so kazna zatvor vo traewe do 60 dena.

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len {to e sto-ren od materijalna zainteresiranost, na storitelot mo`e da mu se izre~e, pokraj pari~nata kazna, i kazna zatvor vo traewe do 30 dena.

^len 402

So pari~na kazna od 5.000 do 15.000 denari }e se kazni za prekr{ok fizi~koto lice koe proizveduva, odr`uva, poprava ili preprava vozila, uredi i rez-ervni delovi sprotivno na propi{anite uslovi ne-ophodni za bezbedno u~estvuvawe na vozilata vo soo-bra}ajot na pati{tata (~len 5).

Ako so prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len e predizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili soobra}ajna nezgoda storitelot }e se kazni so pari~na kazna od 6.000 do 18.000 denari ili so kazna zatvor vo traewe do 60 dena.

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len {to e sto-ren od materijalna zainteresiranost na storitelot mo`e da mu se izre~e pokraj pari~nata kazna, i kazna zatvor vo traewe do 30 dena.

^len 403

So pari~na kazna od 4.000 do 12.000 denari ili so kazna zatvor do 30 dena }e se kazni za prekr{ok:

1. Lice koe na javen pat podiga objekti, uredi ili postrojki, sadi sadnici ili postavuva predmeti so koi se namaluva preglednosta na patot, `elezni~kata pruga ili na raskrsnicata ili vr{i kakvi i da bilo dejstvija {to bi mo`ele da go zagrozuvaat ili po-pre~uvaat soobra}ajot na javen pat ili da go o{tetuvaat javniot pat ili objektite na nego, podiga i postavuva spomenici, reklami, krajpatni i drugi spomen-znaci, prodava proizvodi i sli~no (~len 11);

2. Voza~ koj }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 19 stavovi 2 i 3 na ovoj zakon;

3. Voza~ koj nema da go zapre voziloto koga }e naide na vozilo so koe se prevezuvaat deca, koga toa vozilo e zapreno na kolovozot zaradi vleguvawe ili izleguvawe na decata (~len 21 stav 4).

4. Voza~ koj na pat postapuva sprotivno na odred-bite od ~len 32 stav 3 na ovoj zakon;

5. Voza~ koj so voziloto na pat vo naselba se dvi`i so brzina koja za pove}e od 30 km na ~as e po-golema od dozvolenata brzina, odnosno voza~ koj so voziloto na pat nadvor od naselba se dvi`i so brzina koja za pove}e od 50 km na ~as e pogolema od dozvole-nata brzina (~len 36 i ~len 38 stavovi 1 i 2);

6. Voza~ koj vo pogled na proPu{taweto na vozi-lata }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 40 na ovoj zakon.

7. Voza~ koj na mesto na koe soobra}ajot e reguli-ran so svetlosni soobra}ajni znaci nema da go zapre voziloto na znak na crveno svetlo (~len 42 stav 1);

8. Voza~ koj vr{i nedozvoleno prestignuvawe od desnata strana (~len 50 stav 1);

9. Voza~ koj od levata strana prestignuva vozilo koe na kolovozot zazelo takva polo`ba i ~ij{to voza~ dava takov znak {to da mo`e so sigurnost da se zaklu~i deka toa vozilo skr{nuva nalevo (~len 50 stav 2).

10. Voza~ koj od levata strana prestignuva vozilo koe se dvi`i po {ini postaveni na sredinata na kolovozot ili ako go prestignuva od desnata strana koga pomegu toa vozilo i desniot rab na kolovozot ne postoi soobra}ajna lenta (~len 50 stav 3:

11. Voza~ KOJ ja zgolemuva brzinata na dvi`eweto na svoeto vozilo dodeka drugo vozilo go prestignuva (~len 52 stav 2);

12. Voza~ koj }e zapo~ne prestignuvawe na zaprena kolona vozila ili na kolona vozila vo dvi`ewe (~len 53 stav 1 to~ka 1);

13. Voza~ koj }e zapo~ne prestignuvawe ili obikoluvawe koga voza~ot na voziloto {to se dvi`i zad nego zapo~nal prestignuvawe (~len 53 stav 1 to~ka 2);

14. Voza~ koj }e zapo~ie prestignuvawe koga voza~ot na voziloto {to na istata soobra}ajna lenta se dvi`i pred nego dal znak deka e so namera da izvr{i prestignuvawe ili obikoluvawe (~len 53 stav 1 to~ha 3);

15. Voza~ koj }e zapo~ne prestignuvawe koga soo-bra}ajnata lenta po koja e so namera toa da go stori ne e slobodna na dovolno rastojanie i so toa }e go zagrozi ili popre~i soobra}ajot od sprotivnata na-soka (~len 53 stav 1 to~ka 4);

16. Voza~ koj }e zapo~me prestignuvawe ili obikoluvawe na soobra}ajna lenta {to e nameneta za dvi`swe na vozmla od sprotivnata nasoka, ako po izvr{enoto presgagnuvan.e ili obikoluvawe ne mo`e bez popre~uvawe &li zagrozuvawe na drugite u~esiici vo soobra}ajot povtorno da zazeme polo`ba na soobra}ajnata leita po koja |e dvi`el pred zapo~nuvaweto na prestigiuvawsto ili obikolu-vaweto, kako i voza~ot koj }e zapo~ne prestignuvawe ia ooobra}ajnata lenta {to e nameneta za prisilno zaphrawe ia vozilata (~len 53 stav 1 to~hi 5 i 6);

17. Voza~ koj vr{v prestigiuvawe na soobra}ajna lenta {to e nameneta za soobra}aj od sprotivnata nasoka pred vrvot na preslap na patot iln vo krivina kads {to preglediosta e nedovolna (~len 55);

18. V<1za~ koj prestignua drugo vozilo sprotivno na odredbite od ~len 56 na ovoj zakon.

 

 

20. Voza~ koj nema da go zapre voziloto pred obele`an pe{a~k& premin koga so daden znak mu e zabraneto pominuvaweto (~len 127 stav 1);

21. U~esnik vo soobra}ajot koj nema da se zapre pred premin na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo ako uredot za zatvorawe e spu{ten ili ako toj ured ve}e po~nal da se spu{ta ili ako se davaat svet-losni ili zvu~ni znaci za predupreduvawe deka toj ured }e po~ne da se spu{ta, odnosno deka po prugata naiduva voz (~len 132);

22. U~esnik vo soobra}ajot koj nema da se zapre pred premin na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo na koj se postaveni svetlosni soobra}ajni znaci, koga }e se pojavi crveno trepkavo ili crveno neprekinato svetlo (~len 133 stav 1);

23. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upotrebuva vozilo sprotivno na odredbata od ~lenot 145 stav 5 na ovoj zakon;

24. Voza~ koj upravuva so vozilo na motoren pogon so koe se vr{& probno vozewe ako ne e propis&o obe-le`ano (~len 153);

• 25. Voza~ na vozilo na motoren pogon koe e ozna~eno so probni tablici ako prevezuva drugi lica ili tovar sprotivno na odredbite od ~lenot 154 na ovoj zakon;

26. L&ce koe ne postapi spored posebnite uslovi opredeleni vo soglasnosta za vonreden prevoz (~len 155);

27. Voza~ koj vo prostorot opredelen za smestu-vawe na tovar vr{i grupen prevoz na rabotnici bez odobrenie ili vr{i prevoz na deca koi ne napolnile 14 godini vozrast bez pridru`ba na polnoletno lice (~len 179 stavovi 1 i 6);

28. Voza~ koj upravuva so tovarno motorno vozilo so koe se vr{i grupen prevoz, a ne gi ispolnuva uslovite propi{ani vo ~lenot 180 na ovoj zakon;

29. Voza~ na tovarno motorno vozilo koj vo pros-torot vo koj se prevezuva dobitok istovremeno pre-vezuva i lica (~len 183 stav 1).

30. Voza~ na tovarno motorno vozilo koj vo prik-lu~no vozilo prevezuva lica (~len 183 stav 2);

31. Voza~ koj so priklu~no vozilo {to go vle~e traktor prevezuva lica sprotivno na odredbite od ~len 185 stavovi 1 i 3 na ovoj zakon;

32. Voza~ koj upravuva so traktor ili motokulti-vator {to vle~e priklu~no vozilo so koe se prevezu-vaat lica ako ne gi ispolnuva uslovite od ~lenot 186 na ovoj zakon;

33. Lice koe }e otstrani ili o{teti soobra}aen znak ili oprema na patot ili }e go izmeni zna~eweto na soobra}ajniot znak (~len 196 stav 2);

34. Lice koe }e postapi sprotivno na odredbata na ~lenot 197 od OVOJ zakon;

35. U~esnik vo soobra}ajot koj ne postapuva spo-red baraweto izrazeno so pomo{ na znak ili spored naredbata na ovlastenoto lice (~len 215 etav 1);

36. Voza~ koj neposredno u~estvuva vo soobra}ajna nezgoda, a nema da prezeme soodvetni merk& zaradi otstranuvawe na novi opasnosti {to mo`at da nas-tanat na mestoto na soobra}ajnata nezgoda (~len 218 stav 1 to~ka 2);

37. Lice koe }e postapi sprotivno na odredbite od ~len 223 stav 1 na ovoj zakon;

38. Lice koe vo soobra}ajot na pat upravuva so traktor, a nema va`e~ha dozvola za voza~ na traktor ili soodvetna voza~ka dozvola (~len 228 stav 2);

39. Voza~ koj upravuva so vozilo sprotivno na odredbata na ~len 230 na ovoj zakon;

40. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva ili }e po~ne da upravuva so vozilo ili voza~-instruktor

dodeka osposobuva kandidat za voza~ vo prakti~noto upravuvawe so vozilo sprotivno na odredbite od ~len 231 na ovoj zakon;

41. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so motorno vozilo pred steknuvaweto pravo na upravu-vawe so motorno vozilo (~len 232);

42. Instruktor koj vr{i osposobuvawe na kandi-dat za voza~ sprotivno na odredbite od ~lenot 247 stavovi 1 i 3 na ovoj zakon;

43. Instruktor koj za vreme na osposobuvaweto na kandidatot e pbd dejstvo na alkohol, droga ili psi-hoaktivni lekovi, bolen, izmoren ili e vo takva psihi~ka sostojba da ne e sposoben da vr{i siguren nadzor (~len 249 stav 1);

44. Instruktor koj pri osposobuvaweto na kandi-dat za voza~ postapuva sprotivno na odredbite od ~lenot 250 stav 1 na ovoj zakon;

45. Lice koe }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 268 stav 2 na ovoj zakon;

46. Pretsedatel i ispituva~i na ispitna komisija koi postapuvaat sprotivno na ~lenot 261 stav 4 od ovoj zakon.

47. Voza~ koj upravuva so motorno vozilo od onaa kategorija koja ne e ozna~ena vo negovata voza~ka dozvola (~len 289 stav 2);

48. Voza~ koj vo soobra}ajot koristi voza~ka doz-vola za koja e izdaden duplikat (~len 290);

49. Sopstvenik, odnosno nositel na pravoto na raspolagan>e so vozilo ako postapi sprotivno na odredbite od ~len 301 stav 2 na ovoj zakon;

50. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so vozilo koe ne gi ispolnuva propi{anite uslovi vo pogled na dimenziite, vkupnata masa i osnoto opto-varuvan>e ili nema ispravni propi{ani uredi za upravuvawe, uredi ~a sopirawe, uredi za spojuvawe na vle~no i priklu~1&z vozilo, tahograf, pnevmatici ili nema tahograf ili ako za vreme na vozeweto ne go vklu~i (~len 318);

51. Voza~ na motorno vozilo vo koe e vgraden ta-hograf ako postapuva sprotivno na odredbite na ~lenot 323 od ovoj zakon;

52. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so motorno ili priklu~no vozilo koe ne e registrirano (~len 325);

53. Sopstvenik na vozilo koj na nadle`niot organ nema da mu gi vrati registarskite tablici na vozi-loto na koe ne mu e prodol`ena registracijata ni po Zo dena od istekot na va`eweto na registracijata, ili koj nema da go odjavi voziloto ili nema da ja prijavi promenata na podatocite zapi{ani vo soo-bra}ajnata dozvola vo rok od 15 dena (~len 329 stav 2 i~len342 stav 1);

54. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so motorno ili priklu~no vozilo po istekot na va`eweto na soobra}ajnata dozvola (~len 336 stav 1);

55. Voza~ koj vo soobra}aj na pat upravuva so vozilo koe nosi registarski tablici sprotivno na odredbite od ~len 336 stav 2 na ovoj zakon;

56. Lice koe neovlasteno izrabotuva registarski tablici ili tablici za obele`uvawe na voziloto na koe se osposobuvaat voza~i (~len 339 stav 1);

57. Lice koe vr{i tehni~ki pregled na vozila sprotivno na odredbite od ~lenot 352 stav 3 na ovoj zakon;

 

 

na lekovi na koi e ozna~eno deka ne smeat da se upo-trebuvaat pred i za vreme na vozeweto (~len 357 sta-vovi 1 i 2);

59. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so vozilo dodeka trae zabranata na upravuvawe so mo-torno vozilo koja e zapi{ana vo negovata voza~ka dozvola ili vo vremeto za koe voza~kata dozvola e zadr`ana ili privremeno odzemena na samoto mesto (~len 364) i

60. Lice koe }e postapuva sprotivno na izmenata na uslovite i re`imot na soobra}ajot (~len 374 stav 2).

Za prekr{okot od to~kite 3,4,5,12,13,15,16,17,19,20, 2139, 40,58,59 od stav 1 na ovoj ~len na voza~ot ili na voza~ot-instruktor pokraj kaznata }e mu se izre~e i merka na bezbednost zabrana na upravuvawe so mo-torno vozilo vo traewe od tri meseci do edna godina, a i za drugite prekr{oci od toj stav taa merka mo`e da se izre~e vo istiot period.

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len so koj e predizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili e predizvikana soobra}ajna nezgoda storitelot }e se kazni so pari~na kazna od 5.000 do 15.000 denari ili so kazna zatvor od Zo do 6o dena, a na voza~ot pokraj kaznata }e mu se izre~e i merka na bezbednost zabrana na upravuvawe so motorno vozilo vo traewe od tri meseci do edna godina.

Ako pri izrekuvaweto na kaznata za pekr{ocite od to~kite 39, 40,41 i 59 na stav 1 od ovoj ~len se ut-vrdi deka voza~ot na motorno vozilo vo tekot na poslednite dve godini bil kaznet so pravosilna od-luka za prekr{ocite predvideni vo navedenite to~ki, }e se kazni so kazna zatvor vo traewe od 15 do 6o dena.

Za prekr{ocite za koi mo`e ili mora da se iz-re~e merka na bezbednost zabrana na upravuvawe so motorno vozilo, na voza~ot koj vo soobra}ajot na pat upravuva so grupa vozila, pokraj kaznata }e mu se izre~e i merka na bezbednost zabrana na upravuvawe so motorno vozilo od onaa kategorija vo koja spa|aat vle~nite motorni vozila.

^len 404

So pari~na kazna od 3.000 do 9.000 denari ili si kazna zatvor do 30 dena }e se kazni za prekr{ok:

1. Lice koe na pat }e ostavi o{teteno vozilo, predmeti ili materii {to mo`at da ja popre~uvaat ili zagrozat bezbednosta Ia soobra}ajot (~len 17 stav 1);

2. Voza~ koj }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 17 stavovi 2 i 3 na ovoj zakon;

3. Voza~ koj so nenamalena brzina se dvi`i pokraj vozilo za javen prevoz na patnici ili pokraj avtobus so koj se vr{i prevoz za sopstveni potrebi, zapren na stojali{te i so toa }e gi zagrozi licata koi vo toa vozilo vleguvaat ili od nego izleguvaat (~len 21 stav

1);

4. Voza~ koj e so namera na patot da izvr{i nekoe dejstvie so voziloto, a prethodno ne se uveril deka toa mo`e da go stori bez opasnost za drugite u~es-nici vo soobra}ajot ili za imotot (~len 24);

5. Voza~ koj ne se dvi`i po desnata strana na kolovozot vo nasokata na dvi`eweto (~len Zo stav 1) ili koj voziloto vo dvi`ewe go dr`i sprotivno na odredbite od ~len 30 stav 2 na ovoj zakon;

6. Voza~ koj na patot so kolovoz za soobra}aj na vozila vo obete nasoki na koi postojat najmalku ~etiri soobra}ajni lenti, preminuva so voziloto na kolovoznata lenta nameneta za soobra}aj na vozilata od sprotivnata nasoka (~len 32 stav 1);

7. Voza~ koj na patot so kolovoz za soobra}aj vo obete nasoki, na koj postojat tri soobra}ajni lenti, se dvi`i po soobra}ajnata lenta koja se nao|a pokraj leviot rab na patot vo pravecot na dvi`eweto na voziloto (~len 32 stav 2);

8. Voza~ koj brzinata na dvi`eweto na svoeto vozilo nema da ja prisposobi kon svojstvata i sosto-jbata na latot i drugite soobra}ajni uslovi, taka {to da ne mo`e voziloto navreme da go zapre pred pre~kata {to pod dadenite uslovi mo`e da ja pred-vidi (~len 35 stav 1);

9. Voza~ ko] se dobli`uva do raskrsnica so takva brzina {to da ne mo`e da se zapre i da gi propu{ti vozilata {to na raskrsnicata imaat prvenstvo na minuvawe (~len 41 stav 2);

10. Voza~ KOJ vr{i prestignuvawe ili obikolu-vawe koga so ogled na karakteristikite na patot i postojnite okolnosti na patot i vo soobra}ajot ili na tehni~kite osobini na voziloto gi zagrozuva dru-gite u~esnici vo soobra}ajot (~len 49 stav 2).

11. Lice koe }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 61 stavovi 1 i 2 na ovoj zakon;

12. Voza~ na avtobus koj }e go zapre avtobusot sprotivno na odredbite od ~lenot 71 na ovoj zakon;

13. Voza~ na vozilo na motoren pogon koj pri vle~ewe na priklu~no vozilo }e postapi sprotivno na odredbite id ~lenot 73 na ovoj zakon;

14. Voza~ na traktor koj pri vle~ewe na zapre`no vozilo }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 80 na ovoj zakon;

15. Pe{ak, odnosno voda~ ili tera~ na dobitok koj }e postapi sprotivno na odredbata od ~lenot 85 stav 1 na ovo] zakon;,.

16. Tera~ na dobitok koj ne go kontrolira dobi-tokot {to se dvi`i na patot (~len 109 stav 1);

17. Voza~ koj vo odnos na pe{akot koj stapil ili koj stapuva na obele`an pe{a~ki premin postapuva sprotivno na odredbite od ~lenot 127 stavovi 2 i 3 na ovoj zakon;

18. Voza~ koj so voziloto }e prese~e kolona deca, vojnici, pogrebna povorka ili druga organizirana povorka na gra|ani koja se dvi`i po kolovozot (~len 130);

19. Voza~ koj so voziloto se pribl{kuva do pre-min na patot preku `elezni~ka pruga vo isto nivo na na~in sprotiven na odredbite od ~lenot 131 na ovoj zakon;

20. Voza~ na motorno vozilo {to vle~e drugo mo-torno vozilo ako postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 136 stav I i od ~lenot 141 na ovoj zakon;

21. Voza~ ili pe{ak koj vo odnos na voziloto pod pridru`ba }e postapi sprotivno na odredbite od ~denot 144 na ovoj zakon;

22. Voza~ ili pe{ak koj }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 145 na ovoj zakon;

23. Voza~ koj so voziloto prevezuva tovar so koj se zagrozuva bezbednosta na u~esnicite vo soobra}ajot ili im se nanesuva {teta na patot ili na objektite na patot (~len 146 stav 2 to~ka 1);

24. Voza~ na vozilo so koe se vr{i javen prevoz ili prevoz za sopstveni potrebi koj vo soobra}aj na pat prevezuva vo voziloto pogolem broj lica otkolku {to toa e ozna~eno vo soobra}ajnata dozvola (~len 168);

25. Voza~ koj prevezuva lice vo zatvoreniot pros-tor na motorno ili priklu~no vozilo koe ne mo`e da se otvori od vnatre{nata strana (~len 171 stav 1);

 

 

lica sprotivno na odredbite od ~linit 172 na ovoj zakon;

27. Voza~ koj prevezuva lica vo avtobus sprotivno na odredbite od ~lenot 174 stavovi 1 i 2 na ovoj za-kon;

28. Voza~ koj }e dozvoli vo prostorot opredelen za smestuvawe tovar da se prevezuvaat lica sprotivno na odredbite od ~lenot 178 na ovoj zakon;

29. Voza~ koj so sebe ne go nosi odobrenieto za grupsn prevoz (~lenot 181 stav 3);

30. Lice koe }e postapi sprotivno na odredbite od ~denot 187 na ovoj zakon;

31. Voza~ koj so voziloto se dvi`i po soobra}ajna lenta na koja so svetlosen soobra}aen znak e obe-le`ano deka e zabranet soobra}ajot vo nasokata vi koja toj se dvi`i (~len 203 stav 2);

32. Lice koe }e zatekne ili }e naide na mesto na soobra}ajna nezgoda vo koja ima povredeni lica a ne im uka`e pomo{ (~len 217);

33. Lice koe u~estvuvalo vo soobra}ajna nezgoda ako postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 218 stav 1 na ovoj zakon;

34. Voza~ koj na barawe od ovlasteno slu`beno lice nema da go preveze liceto povredeno vo soo-bra}ajna nezgoda do najbliskata zdravstvena ustanova (~len219 stav 1);

35. Voza~ KOJ }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 221 stav 4 na ovoj zakon;

36. Voza~ na vozilo koj }e postapi sprotivno na odredbata od ~lenot 226 stav 1 na ovoj zakon;

37. Lice koe vo soobra}aj na pat upravuva so mo-tokultivator, rabotna ma{ina ili velosiped so mo-tor, a nema voza~ka potvrda, odnosno va`e~ka vi-za~ka dozvola ili upravuva so vozilo koe ne mu e ozna~eno vo voza~hata potvrda (~len 229);

38. Roditel, staratel idi drugo lice koe }e doz-voli na dete koe ne napolnilo 10 godini vozrast da upravuva velosiped vo soobra}aj na pat (~len 235);

39. Roditel, staratel i drugo lice koe }e dozvoli so zapre`no vozilo vo soobra}aj na pat da upravuva lice sprotivno na odredbite od ~lenot 236 na ovoj za-kon;

40. Kandidat za voza~ na traktor ako za vreme na osposobuvaweto so sebe ne nosi uversnie deka e tele-sno i du{evno sposoben za upravuvawe so traktor ili ne go pika`e na barawe od rabotnik na policijata (~len 237 stav 2);

41. Instruktor koj za upravuvawe na motorno vozilo na pat osposobuva lice koe ne napolnilo opredeleni godini vozrast (~len 238);

42. Lice koe osposobuva kandidat za voza~ na trak-tor sprotivno na odredbite od ~lenot 251 na ovs.)j za-kon;

43. Instruktor koj vr{i po~etno osposobuvawe na kandidat za voza~ nadvor od uredeniot prootor (~len 246);

44. Instruktor kij za vrsme na osposubuvaweto }e dozvoli vo voziloto da se nao|aat i drugi lica (~len 247 stav 4);

45. Instruktor koj }e dozvoli na kandidat za voza~ da upravuva so motorno vozilo ili traktor sprotivno na odredbite od ~lenot 249 stav 2 na ovoj zakon;

46. Instruktor koga osposobuva kandidat za voza~ na pat ako so sebe ne nosi voza~ka dozvola, dozvola za instruktor i uverenie od avto-{kolata deka e vo raboten odnos kako instruktor, kako i potvrda deka kandidatot za voza~ se osposobuva vo taa avto-{kola ili ako ne gi poka`e na barawe na rabotnik na policijata (~len 250 stav 3);

47. Voza~ koj }e go promeni `iveali{teto ili adresata na stanot ako postapi sprotivno na odred-bata na ~lenot 294 na OVOJ zakon;

48. Voza~ koj }e postapi sprrtivno na odredbite od ~lenot 297 stav 1 na ovoj zakon;

49. Sopstvenik na voz^lo koj svoeto vozilo }e go dade na upravuvan>e na liceto od ~lenot Zo1 stav 2 na ovoj zakon;

50. Sopstvenik na vozilo koj nema da podnese po-datoci za identitetot na liceto na koe mu go dal voziloto na upravuvawe (~len 301 stav 3);

51. Voza~ koj vo opredelen rok ne se podlo`i na zdravstven pregled, a so voziloto vr{i javen prevoz (~len 307 to~ka 1);

52. Voza~ na vozilo na motoren pogon krj vo soo-bra}aj na pat ne go nosi ili odbie da go poka`e uver-evdeto, odnosno potvrdata (~len 320 stav 3).

53. Voza~ ako vo soobra}aj na pat upravuva nereg-istrirano vozilo (~len 325 stav 1);

54. Voza~ na motorno ili 'priklu~no vozilo {to privremeno e registrirano, ako so toa vozilo upra-vuva po istekot na rokot na va`eweto na privre-menata registracija (~len 346 stav 3);

55. Vrza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so motorno vozilo, rriklu~no vozilo, traktor ili zem-jodelski traktor na kre ne mu e izvr{en tehni~ki pregled (~len 349);

56. Voza~ na vozilo od ~len 363 ako upravuva so takvo VOZIJGO dodeka trae izre~enata merka (~len 364);

57. Voza») vo soobra}ajot na pat u~estvuva so mo-torno ili priklu~no vozilo {to e upateno na teh-ni~ki pregled, a ne e podlo`eno na toj pregled (~len 367) i

58. Voza~ coj vo soobrakajot u~estvuva so motorno ili priklu~no vozilo na koe ne e izvr{en tehni~ki pregled, a na koe vo soobra}ajna nezgoda mu se ogr-teteta sklopovite ili uredite su{testveni od sta-nrvi{te na bezbednosta na soobra}ajot (~len 368 stav 2).

Ako so prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len e pre-dizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajrt ili e predizvikana roobra}ajna nezgoda, strritelot na prekr{okot }e se kazci so pari~na kazna od 4.000 do 12:000 denari ili so kazna zatvor do Zo dena.

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len ako sto-ritelot na prekr{o^ot e voza~ na motorno vozilo, a so prekr{okot e predizvikana opasnost za drug u~es-nik vo soobra}ajot ili e Predizvikana soobra}ajna nezgoda mo`e da se izre~e i merka na bezbednrst zabrana na upravuvan.e so motorno vozilo vo traewe od tri do {est meseci.

^len 405

So pari~na kazna od 2.000 denari }e se kazni na samoto mesto na prekr{okot:

1. Voza~ koj nema da g0 zapre voziloto zad vozilo za javen prevrz na patnici ili zad avtobus sr koj se vr{i prevo? za sopstveni potrebi, zapren na sto-jali{te koga licata treba da pominat preku soo-bra}ajnata lenta ili velosipedskata pateka ili len-ta po koja se dvi`i negovoto vozilo (~len 21 rgav 3);

2. Voza~ 1^'avtobus ili tovarno motorro vozilo koj pri vklu~uvaweto vo soobra}aj od gara`a, dvor vdi druga slc~na povr{ina ne postavi lice koe }e ovozmo`i bezbedno izleguvawe na voziloto na patot (~len 25 stav 1); ' • '

 

 

4. Voza~ koj vo soobra}aj na pat nema da postapi spored odredbite od ~lenot 28 na ovoj zakon;

5. Voza~ koj so vozilo se dvi`i nanazad sprotivno na odredbata od ~lenot 33 stav 3 na ovoJ zakon.

6. Voza~ koj go menuva na~inot na upravuvawe so voziloto so naglo namaluvawe na brzinata na dvi-`eweto na voziloto, osven vo slu~aj na neposredna opasnost (~len 34 stav 1);

7. Voza~ koj so voziloto na pat vo naselba se dvi`i so brzina {to e nad 1o do Zo km na ~as pogo-lema od dozvolenata brzina, odnosno voza~ KOJ' so voziloto na pat nadvor od naselba se dvi`i so brzina {to e od Zo do 5o km na ~as pogolema od dozvrlenata brzina (~len 36 i ~len 38 stavovi 1 i 2);

8. Voza~ koj pri pominuvaweto niz raskrsnica }e postapi sprotivno na odredbata od ~lenot 41 stav 3 na ovoj zakon;

9. Voza~ koj na raskrsnica }e svrti so voziloto vo pravec ozna~en sr zelena svetle~ka strelka i pri toa go popre~uva soobra}ajot na vrzilata {to se dvi`at po patot na koj vleguva ili nema da gi propu{ti pe{acite {to preminuvaat preku kolovozot (~len 43 stav 1);

10. Voza~ koj vr{i razminuvawe sprotivno na odredbite od ~lenrt 47 na ovoj zakon.

11. Voza~ koj nema da postapi spored znacite {to gi davaat opredeleni lica na delovite od patot kade {to se vr{i naizmeni~no propu{tawe na vozilata (~len 48 stav 3);

12. Voza~ koj po izvr{enoto prestignuvawe ili obikoluvawe so voziloto nema da zazeme povtorno polo`ba na soobra}ajrata lenta po koja dotoga{ se dvi`el (~len 54);

13. Voza~ koj vo slu~aite od ~lenot 52 stav 3 na ovoj zakon nema da go pomesti svoeto vozilo kon des-niot rab na kolovozot, odnosno nema da go zapre voziloto na pogodno mesto;

14. Voza~ koj so voziloto prestignuva drugo vozi-lo koe se pribli`uva do obele`an pe{a~ki premda, ili koe preminuva pe{a~ki premin, ili koe zas-tanalo zaradi propu{tawe na pe{acite na toj pre-min (~len 57);

15. Voza~ koj pred da go napu{ti voziloto nema da gi prszeme site merki so koi se spre~uva neovlasteno koristewe ili toa samoto da trgne od mestoto na Koe e ostaveno (~len 67);

16. Voza~ koj so svoeto vozilo no}e vle~e vozilo na motoren pogon sprotivno na odredbite od ~lenot 75 na ovoj za}yon;

17. Voza~ koj }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 83 na ovoj zakon»

18. Voza~ na vozilo na motoren pogon KOJ vo po-gled na upotrebata na soborenite svetla }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 86 stavovi 2 i 3 na OVOJ zakon;

19. Voza~ na vozilo na motoren pogon koj upotre-buva svetla za ozna~uvawe na voziloto sprotivno na odredbite od ~lenot 87 na ovoj zakon;

20. Voza~ na vozilo na motoren pogon KOJ po magla ne gi upotrebuva propi{anite svetla ili ako tie svetla gi upotrebuva na1na~in sprotiven na odred-bite od ~lenot 88 na ovoj zakon;

21. Voza~ koj ne dr`i potrebno rastojanie koga se dvi`i zad druto vozilo (~len 90);

22. Voza~ na vozilo na motoren pogon ~ija{to na-jgolema dozvolena masa e pogolema od 35oo kg ili dol`inata mu e pogolema od 7 m, ako ne go dr`i svoeto vozilo na propi{anoto rastojanie od istoto takvo vozilo pred sebe (~len 91 stav 1),

23. Voza~ na motocikl i velosiped so motor i lica koi se prevezuvaat so toa vozilo, ako vo soo-bra}ajot na patot ne nosat soodveten za{titen {lem za vreme na vozeweto (~len 96);

24. Voza~ na velosiped, velosiped so motor i mo-tocikl koj vle~e prikolka sprotivno na odredbite od ~len 97 na ovoj zakon;

25. Pe{ak koj na patot {to ima trotoar ili druga povr{ina opredelena za dvi`ewe na pe{aci se dvi-`i po kolovozot (~len 116 stav 1);

26. Pe{ak koj na obele`an pe{a~ki premin na koj soobra}ajot na pe{acite e reguliran so svetlosni soobra}ajni znaci za pe{aci nema da postapi spored tie znaci (~len 122 stav 1);

27. Voza~ koj go popre~uva preminuvaweto na pe{aci {to stapile na obele`an pe{a~ki premin na koj soobra}ajot e reguliran so svetlosni soobra}ajni znaci ili so znaci {to gi dava ovlasteno lice, a na koi na takviot premin im e dozvoleno preminuvawe (~len 127 stav 1);

28. Voza~ koj nevnimatelno se dvi`i so vozilo na kolovoz na koj ima voda i gi prska pe{acite, odnosno voza~ite (~len 129 stav 2);

29. U~esnik vo soobra}ajot koj pri preminu-vaweto preku `elezni~ka pruga vo isto nivo }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 133 sta-vovi 2 i 3 na ovoj zakon;

30. Pe{ak, tera~ na dobitok i voza~ na vozilo koe ne se smeta za motorno vozilo ili voza~ na motorno vozilo koe ne mo`e da razvie brzina od najmalku 4o km na ~as ako se dvi`at po avtopat ili po pat rezer-viran za soobra}aj na motorni vozila (~len 134 sta-vovi 1 i 2 i ~len 141);

31. Voza~ na motorno vozilo koj }e go zapre vozi-loto na avtopat ili na avtopatot vr{i polukru`no svrtuvawe na voziloto od edna nasoka na soobra}ajot vo sprotivnata nasoka ili dvi`ewe nanazad (~len 135 stavovi 1 i 3);

32. Voza~ na motorno vozilo koj }e postapi sprotivno na odredbata od ~lenot 138 na ovoj zakon;

33. Voza~ koj na patot niz tunel so voziloto iz-veduva dejstvija ~ie {to izveduvawe vo tunel e zab-raneto (~len 142);

34. Voza~ koj upravuva so vozilo koe e optovareno sprotivno na odredbata od ~lenot 146 stav 1 na ovoj zakon;

35. Voza~ koj }e go optovari voziloto so koe upra-vuva sprotivno na odredbite od ~lenot 146 stav 2 to~ki 2 do 5 na ovoj zakon;

36. Voza~ koj vo pogled na smestuvaweto na tova-rot na voziloto, ili vo pogled na ozna~uvaweto na tovarot }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 147 na ovoj zakon;

37. Voza~ koj tovarot na voziloto no}e, kako i den.e vo slu~aj na namalena vidlivost nema da go ozna~i na na~inot propi{an vo ~len 148 na ovoj za-kon;

38. Voza~ koj vo prostorot na voziloto vo koe se vr{i prevoz na lica istovremeno prevezuva i dobi-tok (~len 173);

39. Voza~ koj so tovarno motorno vozilo ~ija{to najgolema dozvolena masa e pogolema od 35oo kg ili so avtobus upravuva neprekinato podolgo od 5 ~asa ili koga vo tekot na 24 ~asa upravuva podolgo od 8 ~asa (~len 314 stavovi 1 i 4);

40. Voza~ koj postapuva sprotivno na odredbata od ~lenot 315 stavovi 2 i 6 na ovoj zakon;

 

 

minal rokot na upotreba (~len 325 stav 2 to~ka 2 i stav 3);

42. Voza~ na rabotna ma{ina, motokultivator, ve-losiped so motor i zapre`no vozilo ako vo slu~aite od ~len 330 na ovoj zakon ne izvr{i povtorno regis-tracija na voziloto;

43. Sopstvenik, odnosno nositel na pravoto na koristewe na registriranoto vozilo koj }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 342 stav 1 na ovoj zakon i

44. Lice koe nema da postapi spored barawata i naredbite na ~len na soobra}ajna patrola, odnosno edinica (~len 390 stav 5).

Ako so prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len e pre-dizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili e predizvikana soobra}ajna nezgoda, storitelot }e se kazni so pari~na kazna od 4.000 do 5.000 denari ili so kazna zatvor do 30 dena.

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len so koj e predizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili e predizvikana soobra}ajna nezgoda na voza~ot mo`e da mu se izre~e merka na bezbednost zabrana na upravuvawe so motorno vozilo vo traewe od tri do {est meseci.

^len406

So pari~na kazna od 1.500 denari }e se kazni na samoto mesto na prekr{ok:

1. Voza~ koj nema da mu ovozmo`i vklu~uvawe vo soobra}aj na vozilo za javen gradski prevoz na pat-nici ili na posebno obele`ano vozilo za prevoz na deca koga tie vozila izleguvaat od stojali{teto (~len 22 stav 1);

2. Voza~ na vozilo za javen gradski prevoz na pat-nici, kako i voza~ na posebno obele`ano vozilo za prevoz na deca koj pri vklu~uvaweto vo soobra}ajot od stojali{te }e postapi sprotivno na odredbata od ~lenot 22 stav 2 na ovoj zakon.

3. Voza~ koj pri vr{eweto na opredeleni dejstvija so voziloto nema da gi izvesti za svojata namera drugite u~esnici vo soobra}ajot (~len 26);

4. Voza~ koj pri pozna~itelno namaluvawe na brzinata na dvi`eweto na voziloto }e postapi spro-tivno na odredbata od ~lenot 34 stav 2 na ovoj zakon;

5. Voza~ koj nema da postapi spored odredbite od ~lenot 35 stav 3 na ovoj zakon;

6. Voza~ koj so voziloto se dvi`i so pogolema br-zina od propi{anata (~len 38 stav 1);

7. Voza~ koj so voziloto na pat vo naselba se dvi`i so brzina koja e do 1o km na ~as pogolema od dozvolenata brzina, odnosno voza~ koj so voziloto na pat nadvor od naselba se dvi`i so brzina koja e od 1o do Zo km na ~as pogolema od dozvolenata brzina (~len 38 stav 2);

8. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so vozilo na koe ja nema propi{anata oznaka za najgo-lemata dozvolena brzina za toa vozilo (~len 38 stav

3);

9. Voza~ koj so voziloto ne se dvi`i vo zadol`i-telniot pravec ozna~en so zeleno svetlo vo forma na zelena svetle~ka strelka (~len 43 stav 2);

10. Voza~ komu so svetlosen soobra}aen znak mu e dozvoleno vleguvawe vo raskrsnica ako so voziloto vleze vo raskrsnicata i ako gustinata na soobra}ajot e takva {to }e mora da se zapre na raskrsnicata i na toj na~in }e go popre~uva ili onevozmo`uva soob-ra}ajot na drugite vozila {to doa|aat od bo~nite kolovozi (~len 45);

11. Voza~ koj vo slu~ajot od ~lenot 52 stav 1 na ovoj zakon nema da go pomesti svoeto vozilo kon des-niot rab na kolovozot;

12. Voza~ koj pri prestignuvaweto ne go dr`i svoeto vozilo na potrebnoto rastojanie od voziloto {to go prestignuva (~len 53 stav 2).

13. Voza~ koj pri zapiraweto ili parkiraweto na vs&iloto nema da postapi spored odredbite od ~lenot 62 na ovoj zakon.

14. Voza~ koj }e go zapre ili parkira svoeto vo-zilo sporotivno na odredbite od ~lenot 64 na ovoj zakon;

15. Voza~ koj voziloto zapreno na kolovozot nema da go obele`i so poseben znak na na~inot propi{an vo ~lenot 65 na ovoj zakon;

16. Voza~ koj go ostava voziloto na pat bez nepos-reden nadzor, ako ne gi prezeme site potrebni merki so koi }e spre~i voziloto samo da trgne od mestoto na koe e ostaveno (~len 67);

17. Voza~ koj na opredelen prostor za zapirawe i parkirawe }e postapi sprotivno na odredbite od ~l-en 69 na ovoj zakon;

18. Voza~ koj }e go parkira voziloto vo dvoen red na kolovozot (~len 72 stav 1);

19. Voza~ koj vle~e neispravno vozilo na motoren pogon sprotivno na odredbite od ~lenot 77 stavovi 2 i 3 na ovoj zakon;

20. Voza~ koj vle~e natovareno tovarno motorno vozilo, odnosno traktor so priklu~no vozilo spro-tivno na odredbite od ~lenot 79 na ovoj zakon.

21. Voza~ koj pri vle~ewe na neispravno vozilo na motoren pogon }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 82 na OVOJ zakon.

22. Voza~ ~ie{to vozilo sprotivno na odredbite od ~len 89 stav 1 na ovoj zakon ima na prednata strana svetlosni, svetlosno signalni i reflektira~ki ure-di ili materii {to davaat svetla vo crvena boja, a na zadnata strana - svetla vo bela boja;

23. Voza~ na velosiped ili voza~ na velosiped so motor koj ne se dvn`i na na~inot propi{an vo ~le-not 93 na ovoj zakon;

24. Voza~ na velosiped, na velosiped so motor ili motocikl koj }e postali sprotivno na odredbite od ~lenot 94 na ovoj zakon;

25. Voza~ na velosiped so motor ili motocikl koj so voziloto prevezuva lice sprotivno na odredbite od ~lenot 95 na ovoj zakon;

26. Voza~ na zapre`io vozilo koj ne upravuva so zapre`noto vozilo koe se dvi`n po patot ili koj zapre`noto vozilo }e go ostavi bez nadzor na patot (~len 102);

27. Tera~ na dobitok koj ne nosi zapaleni svetla vidlivi za drugite u~esnici vo soobra}ajot (~len 111 stav 2);

28. Pe{ak koj nepotrebno se zadr`uva na kolovo-zot ili se dvi`i po kolovozot na na~in so koj se po-pre~uva ili spre~uva soobra}aJOT na vozilata (~len 115);

29. Pe{ak koj po kolovozot se dvi`i sprotivno na odredbite od ~lenovite 117i118na ovoj zakon;

30. Pe{ak koj preku kolovoz i velosipedska pateka ili lenta preminuva na na~in sprotiven na odredbite od ~len 119 na ovoj zakon;

31. Pe{ak koj pri preminuvan>eto preku kolovoz na mestoto na koe ne e obele`an pe{a~ki premin go popre~uva soobra}ajot na vozilaga (~len 12o);

32. Pe{ak koj na obele`an pe{a~ki premin }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 122 sta-vovi 2 i 3 na ovoj zakon;

 

 

34. Voza~ KOJ so voziloto preminuvaj}i preku po-vr{ina nameneta za dvi`ewe na pe{aci go zagrozuva ili popre~uva dvi`eweto na pe{acite (~lsn 129 stav 1);

35. Voza~ na motorno vozilo koj na pat rezerviran za soobra}aj na motorni vozila }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 135 stavovi 1 i 3 ~lenot 136 stav 2 i ~lenovite 138 i 139 na ovoj zakon (~len 141);

36. Voza~ koj nema da go zapre svoeto vozilo na posebnata lenta za prisilno zapirawe na vozila i nema da gi prezeme potrebnite merki {to pobrzo da go otstrani od kolivozot na avtopatot ili na patot rezerviran za soobra}aj na motorni vozila (~len 135 stav 2 i ~len 141);

37. Voza~ na motorno vozilo koj pri vle~en.e na drugo motorno vozilo po avtopat- }e postapi spro-tivno na odredbata od ~lenot 136 stav 2 na ovoj zakon;

38. Voza~ na motorno vozilo koj na avtopatot nema da se dvi`i po krajnata desna soobra}ajna lenta, koga taa lenta ne e zafatena so vozila vo ko-lona (~len 137 stav 1);

39. Voza~ na motorno vozilo koj pri vklu-~uvaweto na avtopatot odnosno isklu~uvan.eto od avtopatot }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 139 na OVOJ zakon;

40. Voza~ koj vo slu~aj na zastoj na soobra}ajot na avtopat nema da ostavi dovolen prostor po sredinata na kolovozot za dvi`ewe na vozilata na policijata i na vozilata za uka`uvawe pomo{ (~len 140);

41. Voza~ na vozilo na motoren pogon koj vo soo-bra}aj na pat prevezuva so voziloto pogolem broj lica otkolku {to toa e ozna~eno vo soobra}ajnata dozvola, odnosno vo potvrdata za registracija (~len 168 stav 1);

42. Lice koe dideka se prevezuva so vozilo }e postapi sprotivno na odredbata od ~lenot 170 na ovoj zakon;

43. Voza~ koj prevezuva lice vo prikolka za sta-novawe ili vo lesna prikolka koja Ja vle~e vozilo na motoren pogon (~len 171 stav 2);

44. Voza~ koj upravuva so avtobus za prevoz na deca {to ne e obele`an so poseben znak (~len 175);

45. Voza~ na avtobus ili lice koe }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 177 na ovoj zakon;

46. Voza~ koj vo priklu~no vozilo {to go vle~e traktor ili motokultivator prevezuva lica spro-tivno na odredbite od ~lenot 184 na ovoj zakon;

47. Voza~ koj vo prikolkata {to ja vle~e ili po-tisnuva velosiped, velosiped so motor, tricikl ili motocikl ili vo tovarniot sandak na velosiped, ve-losiped so motor, tricikl ili motocikl prevezuva lica (~len 190);

48. Voza~ na traktor, rabotna ma{ina ili moto-kultivator koj prevezuva lica, a nema posebno fabri~ki vgradeno sedi{te (~len 192);

49. U~esnik vo soobra}ajot koj ne se pridr`uva kon ograni~uvawata, zabranite ili obvrskite izra-zeni so pomo{ na postavenite soobra}ajni znaci, osven soobra}ajnite znaci za ograni~uvawe na brzi-nata (~len 193 stav 3);

50. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so vozilo na koe ne mu se ispravni propi{anite uredi i oprema, osven uredot za upravuvawe, uredot za sopi-rawe, uredot za spojuvawe na vle~noto i priklu~noto vozilo, tahografot i pnevmaticite (~len 318);

51. Voza~ na motorno i priklu~no vozilo regis-trirano vo stranska zemja, ako nema va`e~ka soob-ra}ajna dozvola, registarski tablici ili meguna-rodna oznaka na zemjata na registracijata spored odredbite na ~lenot 345 stav 1 od ovoj zakon;

52. Voza~ na traktor, rabotna ma{ina, motokul-tivator, velosiped so motor, zapre`no vozilo i pri-klu~no vozilo koe vo soobra}ajot na pat nema pro-pi{an broj na registarski tablici ili na koe ovie tablici se postaveni taka {to ne se gledaat ili ne se ~itlivi (~len 335 stavovi 1 i 2) i

53. Voza~ koj upravuva so vozilo vo soobra}aj na pat, a so sebe nema potvrda za registracija ili ne ja poka`al na barawe na ovlasteno lice (~len 336 stav

3).

Ako so prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len e pre-dizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili e predizvikana soobra}ajna nezgoda storitelot, }e se kazni so pari~na kazna od 3.000 do 4.000 denari ili so kazna zatvor do 30 dena,

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len so koj e predizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili e predizvikana soobra}ajna nezgoda, na voza~ot na mo.orno vozilo mo`e da mu se izre~e i merka na bezbednost zabrana na upravuvawe so mo-torno vozilo vo traewe od tri do pet meseci.

^len 407

So pari~na kazna od 1.000 denari }e se kazni na samoto mesto na prekr{ok:

1. Voza~ ili drugo lice koe za vreme na vozeweto vo motornoto vozilo nema da se vrze so sigurnosnite pojasi (~len 23 stav 1);

2. Voza~ koj za dvi`ewe na svoeto vozilo koristi pat, odnosno kolovoz ili soobra}a]na lenta, odnosno pateka koja ne e nameneta za soobra}aj na ovoj vid vo-zila na koj toa vozilo mu pripa|a (~len 29);

3. Voza~ koj ne se dvi`i po sredinata na obe-le`anata soobra}ajna lenta vo koja se dvi`i (~len

31).

4. Voza~ koj pri dvi`ewe na voziloto nanazad }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 33 na ovoj zakon;

5. Voza~ koj }e ja namali brzinata na dvi`sweto na voziloto do taa mera {to so svoeto vozilo mu pri~inuva pre~ki na normalnoto odvivawe na soo-bra}ajot (~len 35 stav 2);

6. Voza~ koj so vozilo na pat nadvor od naselba se dvi`i so brzina koja e do 1o km na ~as pogolema od dozvolenata brzina (~len 36 stavovi 3 i 4 i ~len 38 stavovi 1 i 2);

7. Voza~ koj vo soobra}aj na pat upravuva so pat-ni~ko vozilo {to vle~e prikolka koja nema pro-pi{ana oznaka (~len 38 stav 3);

8. Voza~ koj pri svrtuvaweto }e postapi spro-tivno na odredbite od ~lenot 39 na ovoj zakon;

9. Voza~ koj prk napu{taweto na raskrsnica vo slu~ajot od ~lenot 44 na ovoj zakon nema da gi propu{ti site u~esnici vo soobra}ajot {to se dvi`at vo pravecot vo koj soobra}ajot e otvoren:

10. Voza~ koj vr{i razminuvawe sprotivno na odredbite od ~lenot 46 na ovoj zakon;

I.Voza~ koj vr{i obikoluvawe sprotivno na odrsdbite od ~len 51 stav 1 na ovoj zakon:

12.Voza~ koj }e go zapre ili }e go parkira vozi-loto sprstivni na odredbite od ~lenot 63 na OVOJ ~akon;

13. Voza~ koj pri zapirawe ili parkirawe na io-~ilo ili napu{taweto na prostorot za zapiraws i parkirawe so voziloto postapi sprotivno na odred-bata od ~lenot 68 na ovoj zakon;

 

 

15.Voza~ kij }s postapi sprotivno na odredbite id ~lenot 72 stav 2 na ovoj ~akon;

16. Voza~ na vozilo na motoren pogon koj so svoeti vozilo vle~e Drugo vozilo sprotivno na od-redbite od ~lekot 74 na ovoj zakon;

17. Voza~ koj pri vle~ewe na vozilo na motoren pogon nema da pistapi na na~inot propi{an vo ~le-not 76 na ovoj zakon;

18. Lics koe upravuva so neispravno vozilo na motorsn pogon koe se vle~e so pomo{ na ja`e ili kruta &rska ako nema soodvetna dozvola (~len 78),

19. Voza~ kij neispravno vozilo na motoren pogon vle~s so pomo{ na ja`e ako rastojanieto megu vle~-nito i vle~enoto vozilo e pokratko od 3 m (~len 81);

20. Voza~ na velosiped, velosiped so motor i mo-tocikl, kako i vo prikolka {to ja vle~at ako preve-zuva predmeti po{iriki od 1 metar (~len 98);

21. Voza~ koj upravuva so rabotna ma{ina ili mo-tokultivator {to vle~e priklu~ok koj ne e proiz-veden za niv {to nema ispravni uredi za upravuvawe i sopirawe ili se dvi`i no}e bez propi{ani svetla za osvetluvawe na patot i ozna~uvawe na vozilots (~len 101);

22. Voza~ na zapre`no vozilo koj vo naselba za-pregata ja tera so kas ili galop (~len 104);

23. Voza~ na zapre`no vozilo na koe nema ispra-ven ured za sopirawe na zadnite trkala (~len 105);

24. Voza~ na zapre`no vozilo koj }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 107 na ovoj zakon:

25. Tera~ na dobitok na koj stadoto ili krdoto mu preminuva na levata strana na kolovozot ili koj ne e rasporeden na na~in propi{an si odredbite od ~le-not 111 stav 1 na ovoj zakon;

26. Lice koe na magistralen ili regionalen pat sobira ili zadr`uva dibitok (~len 112);

27. Tera~ na dobitok ili lice koe postapuva spro-tivno na odredbite od ~lenot 113 na ovoj zakon;

28. Lice roditel ili staratel na dete koe igra, lizga, skija, sanka ili vozi detski prevozni sredstva na kolovoz na koj se vr{i soobra}aj (~len 124);

29. Voza~ koj pri svrtuvawe na voziloto na bo~in pat na ~ij {to vlez ne postoi obele`an pe{a~ki premin }e postapi sprotivno na odredbite od ~lenot 128 na ovoj zakon;

30. Pe{ak koj nema da se zapre pred preminot na pat preku `elezni~ka pruga vo isto nivo ako uredot za zatvorawe na soobra}ajot e spu{ten ili ako toj ursd vi}e po~nal da se spu{ta ili ako se davaat svet-losni i zvu~ni znaci {to predupreduvaat deka toj ured }e po~ns da se spu{ta, odnosno deka kon premi-not na pat preku `elszni~ka pruga se dobli`uva voz (~len 132);

31. Pe{ak koj nema da se zapre pred preminot n;| pag preku `slezni~ka pruga vo isto nivo na koj ss pistaveni svetlosni soobra}ajni znaci koga }e ss pojavi crvsno trepkavo snetlo ili crveno nepreki-nato svstlo (~len 133 stav 1); 1

32. Voza~ koj upravuva so vozilo na motoren pogon so koe se vr{i probno vozewe ako ne nosi so sebe ili ne gi poka`s odobrenieto na barawe na ovlasteno li-cs (~len ]49 stav 3);

33. Voza~ koj vo patni~ki avtomobil na prednoto sedi{ti prevszuva dete pomladi od 12 godini vo~-rast, kako i lice kos o~igledno e pod vlijanie na alkohol (~lsn 169);

34. Lice koe (a vreme na prevozot se odnesuva sprotivno na odredbata od ~lenot 184 stav 4 na ovoj zakon;

35. Voza~ koj }s dozvoli na lice koe se preve~uva vo priklu~no vozilo {to go vle~e traktor ili moto-

kultivator da se odnesuva sprotivno na odredbite od ~lenot 187 na ovoj zakon;

36. Lice koe se prevezuva vo priklu~no vozilo {to go vle~e traktor ili motokultivator ako se od-iesuva sprotivno na odredbite od ~lenot 187 na ovoj zakoi;

37. Voza~ koj vo soobra}ajot na pat upravuva so motorno vozilo, a na negovata voza~ka dozvola i is-tekol rokot na va`ewe (~len 228 stav 1);

38. Ako voza~ot za vreme na upravuvawe so motor-noto vozilo ne gi koristi pomagalata {to se zapi{ani vo obrazecot na negovata voza~ka dozvola, dozvolata za voza~ na trakgor, odnosno voza~kata pot-vrda (~len 228 stav 3);

39. Voza~-instruktor koj na pat osposobuva kan-dvdatv za voza~i na motorno vozilo koe ne e ozna~eno so possbni tablici (~len 239 stav 1);

40. Voza~ na traktor KOJ vo soobra}ajot na pat upravuva traktor, a na negovata dozvola za voza~ na traktor i e iste~en rokot na va`ewe (~len 287 stav

2);

41. Voza~ koga upravuva so motorno vozilo, trak-tor, rabotna mapgana, motokultivator ili velosiped so motor koj kaj sebe nema soodvetna va`e~ka voza~ka dozvola ili voza~ka potvrda ili ne ja poka`e na barawe od ovlasteno lice (~len Zo1 stav 1);

42. Voza~ koj kaj sebe ja nema va`e~kata potvrda za koristewe na probni tablici ili ne ja poka`e na barawe na ovlasteno lice (~len 325 stav 3);

43. Voza~ koj so motorno vozvlo vle~e lesna pri-kolka koja na svojata zadna straia nema registarska tablica so povtoren registarski broj na vle~noto vozilo (~len 335 stav 3);

44. Voza~ KOJ kaj sebe ja nema va`e~kata soo-bra}ajna dozvola za voziloto so koe upravuva ili nema da ja poka`e na barawe od ovlastenoto lice (~len 336 stav 3);

45. Voza~ koj so motorno vozilo vle~e neregis-trirano stransko priklu~no vozvlo koe na svojata zadna strana iema registarska tablica so povtoren registarski broj na vle~noto vozilo (~len 345 stav 2) i

46. Voza~ koj kaj sebe ja nema va`e~kata potvrda za privremena registracija na voziloto ili ne ja poka`e na barawe na ovlastenoto lice (~len 347 stav 2).

Ako so prekr{okot od stavot 1 na ovoj ~len e predizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}a}ot ili e predizvikana ooobra}ajna nezgoda, storitelot }e se kazni so pari~na kazna od 2.000 do 3.000 denari ili so kazna zatvor do 15 dena.

Za prekr{okot od stav 1 na OVOJ ~len so koj e predizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili e predizvikana soobra}ajna nezgoda, na voza~ot na motornoto vozilo mo`e da mu se izre~e merka na bezbednost zabrana na upravuvawe so mo-torno vozilo vo traewe od tri meseci.

^len 408

So pari~na kazia od 500 denari }e se kazni na sa-moto mesto na prekr{ok:

1. Voza~ na velosiped, tricikl, velosiped so mo-tor i motocikl bez bo~na prikolka, odnosno voza~ na zapre`no vozilo koj se vklu~uva vo soobra}aj od gara`a, dvor ili druga sli~na povrpgana, a ne go tur-ka voziloto, odnosno ne go vodi vpregnatiot dobitok (~len 25 stav 2);

 

 

3. Lice koe na zapreno ili parkirano vozilo }e otvora vrata i so toa go popre~uva dvi`eweto na dru-gite u~esnici vo soobra}ajot ili ja zagrozuva bezbednosta na soobra}ajot (~len 66);

4. Roditel ili staratel na dete do 14 godnni voz-rast koga na velosiped prevezuva drugo lice (~len 95 stav 3);

5. Voza~ na velosiped, velosiped so motor vli mo-tocikl koj dodeka upravuva so voziloto vodi `ivotno (~len 99);

6. Lice koe se osposobuva za upravuvawe so velo-siped ili velosiped so motor na magistralen i regi-onalen pat (~len 1oo);

7. Voza~ na zapre`no vozilo koj postapuva spro-tivno na odredbite od ~lenovite 103 i 106 na ovoj za-kon;

8. Voza~ na zapre`io vozilo koj }e postapi sprotivno na odredbata od ~lenot 108 na ovoj zakon;

9. Tera~ na dobitok koj dobitokot ne go dr`i {to poblisku do desniot rab na patot (~len 109 stav 2);

10. Tera~ na dobitok vo krdo ili stado ako posta-puva sprotivno na odredbite od ~lenot 110 stav 1 na ovoj zakon;

11. Roditel ili staratel na dete koe tera dobitok na magistralen ili regionalen pat a ne napolnnlo 14 godini vozrast, a na drugite pati{ta 10 godini voz-rast (~len 11o stav 2);

12. Tera~ na stado ili krdo koj ne go tera stadoto ili krdoto ia rastojanie od najmalku 1oo metri od stadoto {to se dvi`i pred nego (~len 114);

13. Pe{ak koj se dvi`i sprotivno na odredbite od ~lenot 116 stav 2 na ovoj zakon;

14. Lice koe vodv organizirana kolona na pe{aci ako ne postapuva spored odrsdbits od ~lenot 123 na ovoj zakon;

15. Lice koe se dvi`i so pomo{ na podvi`en stol za nemo}ni lica {to se zadvi`uva so silata ia sopstven motor ako se dvk`i po trotoar so pogolema brzina od odot na pe{akot (~len 125);

16. Voza~ na vozilo na motorsn pogon koj za vreme na dvi`eweto niz tunel ne gi ima zapaleni so-borennte svetla za osvetluvan.e na patot (~len 143);

17. Lice koe za vreme na prevozot se odnesuva spritivno na odredbite od ~lenot 178 stav 2 na ovoj zakon;

18. Voza~ na velosiped, trixikl, velosiped so mo-tor ili motocikl ako prevezuva lica sprotivno na odredbite od ~lenot 189 na OVOJ zakon;

19. Voza~ na zapre`no vozilo ili lice koe posta-puva sprotivno na odredbite od ~lenot 191 na ovoj zakoi;

20. Voza~ na motorno vozilo koe go nema pro-pi{aniot broj registarski tablici ili na koe tie tablici se staveni taka {to da ne se gledaat dobro ili ne se ~itlivi (~len 335 stavovi 1 i 2) i

21. Voza~ na motorno vozilo i rabotna ma{ina koj vo periodot utvrden vo ~len 386 od ovoj zakon nema propi{ana zimska oprema.

Ako so prekr{okot od stavot 1 na ovoj ~len e predizvikana neposredna opasnost za drug u~esnik vo soobra}ajot ili e predizvikana soobra}ajna nezgoda, storitelot }e se kazni so pari~na kazna od 1.000 do

2.000 denari.

^len409

Pari~nite kazni vo utvrden iznos utvrdeni so ovoj zakon na samoto mesto gi naplatuva policijata.

^len 410

Ako merkata na bezbednost zabrana na upravu-van.e so motorno vozilo mu e izre~ena na voza~-in-

struktor, trj ne smee da se zanimava ss» obu~uvawe na kandidati ~a vo~a~i vo upravuvawe so motorno vozi-lo za vreme dodeka trae izre~enata merka.

^len411

Zy izre~enite kazni, merkite na bezbedrost, soob-rakada^te nezgodi i nivnite posledici i za vdza~ite na mo|gorni vozila se vodi evidencija.

SZrganot {to ^e ja izre~e kaznata ili mer^ata na bezbednost 1 'dol`en za izre~enata kazna, (zdnosno merka da gd izvesti 9rganot {to ja vodi evidencijata za tie kazed i ^<erkr.

Podatociue od evidencijata predvidena vo stav 1 na r^o^^lr~ mo`at da gi koristat pravosudn^te or-g^d!}", zdravstvecite ustacovi, organite i pretpri-jatija {to se zanimavaat so pra{awa na bezbednosta na soabra}ajot, kako i organite i pretprijatijata {to vrcdat javen Prevoz ili prevoz za sopstvenite cotrebi. ' •

Ministerstvoto za vnatre{ni raboti vodi evi-dencija za izrr~enite kazni, merki na bezbednost i za voza~iteca ^otorni vozila spored `iveali{teto, a za soobrakajnitb nezgodi - spored mestoto na nasta-nuvawetona nezgodata. •.'.

^len 412

Traewetr na merkata na bezbednost zabrana na upravuvawe sr motorno vozilo se smeta od denot na zapi{uvaweto na zabranata vo voza~kata dozvola, a vrz osnova na pravosilnosta na presudata za prekr-{okot.

Vremeto pominato na ^zdr`uvawe na kaznata zat-vor ne se zasmetuva vo vreMetr na traewe na merkata na bezbednost od stavot 1 n^ ovr]' ~len.

^len 413

Organot {to ja vodi prekr{o~nata postapka mo`e da go odlo`i izvrv^uvac.eto na merkata na bezbednost zabrana na upr^vuvawe so motorno vozilo, osven za prekr{ocite od ~len 403 to~ki 39, 40, 57 i 58 na ovoj zakon, pod uslov storitelot na pre-kr{okot 'vo opredelen rok, koj ne mo`e da bide pok-,ratok od 1gdna godina, nitu podrlg od dve godini, da ne ,stori prekr{ck za ko) mo`e da s& izre~e taa mer^ na bezbednost.

-, Izvr{uvaweto na merkata na bezbedncst zabrana na upravuvawe so motorno vrz&lo mo`e da se odlo`i ako orr^rt {to ja vodi prekr{o~nata postapka ca-jde deka, spored okolnostite na prekr{okot i spored odnesuvaweto na stbr&telot po izvr{eniot Prekr-{ok, a so ogled na negovoto porane{no &dnesuvawe vo soobra}ajot, mo`e da se o~ekuva deka toj i bez iz-vr{uvawe na ovaa merka vo idnina nema da vr{i prekr{oci vo soobra}ajot na patot.

Vo retenieto za prekr{ok so koe @ izre~ena merkata od stav 1 na ovoj ~len }e se opredeli vremeto na traeweto na taa merka kako i vre^eto za koe se odlaga nejzinoto ^a^r{uvawe. '

^len414

Odlo`enoto izvr{uvawe na merkata na bezbed-nost zabrana na upravu§zn>e so motorno vozilo }e se otpovika ako storitelot na prekr{okot, vo rokot za koj izvr{uvaweto e odlo`eno, stori nov prekr{ok za koj e propi{ano izrekuvawe ili mo`nost za izreku-van>v n^ taa merka na bezbednost.

 

 

porane{nata merka, vremeto na traewe na novata merka }e se sobere so vremeto na traewe na pora-ne{nata merka i }e se izre~e edna merka na be~-bednost ~ie vkupno traewe ne mo`e da bide podolgo od edna godina.

Izvr{uvaweto na merkata na bezbednost od stav 2 na ovoj ~len ne mo`e da se odlaga.

^len415

Cod uslov na reciprocitet, protiv vo ya~ koj ima `iveali{te vo Republika Makedonija, a vo stranska zemja }e stori soobra}aen prekr{ok sporsd pro-pisite na taa zemja, vo Republika Makedonija }e se povede prekr{o~na postapka ako toa go bara nadle`niot stranski organ, a voza~ot ~a istiot rrekr{ok mo`e da bide kaznet spored propisite na Republika Makedonija, ako •ja toj prekr{ok ne bil kaznet vo zemjata vo koja e storen prekr{okot.

^len41b

Ako voza~ot koj ima stranska voza~ka dozvola stori na teritorijata na Republika Makedonija prekr{ok za koj so ovoj zakon e predvideno deka mora ili ^o`e da se izre~e merka na bezbednost zabrana na upravuvaqe so motorno vozilo, na toj voza~. namesto zabrana na upravuvawe so motorno vozilo mo`e da mu se izre~e merka na bezbednost zabrana na koristewe na stranskata voza~ka do~vola za istoto vreme.

Merkata na bezbednost zabrana na koristewe na stranska voza~ka dozvola se sostoi vo zabrana na voza~ot na koj mu e izre~ena merkata, da upravuva na teritorijata na Republika Makedonija so mitorno vozilo od onaa ili od onie kategorii na koi se odne-suva zabranata.

Zabranata na koristewe na stranska voza~ka do~-vola }e se zapi{e vo stranskata voza~ka dozvola na liceto na koe mu e izre~ena, kako i vo megunarodnata voza~ka dozvola, ako ja ima.

^len417

Ako maloletnik stori prekr{ik na propisite Ja bezbednost na soobra}ajot na pat{ptata. so pari~na kazna propi{ana za storeniot prekr{ok }e se kazni roditelot, posvoitelot, odnosno staratelot na ma-loletnikot, ako prekr{okot e storen kako posledica od propust na dol`nata gri`a za maloletnikot.

^len418

Voza~ot instruktor" pod ~ij nadzor kandidat za voza~ se obu~uva vo upravuvawe so motorno vo {lo vo soobra}ajot na pat }e se kazni za prekr{ok {to }e go stori kandidatot za voza~, osven ako ne bil vi sos-tojba da go spre~i prekr{okot.

HII. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

^len419

So vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuva da va`i Zakonot za bezbednost na soobra}ajot na pati{tata ("Slu`ben vesnik na SRM" broj 21/84. 31/84 i 32/85 i "Slu`ben vesnik na Republika Make-donija" br.55/91,12/93, 62/93 i 8/95) i prestanuva da se primenuva na teritorijata na Republika Makedonija Zakonot za osnovite na bezbednosta na soobra}ajot na pati{tata ("Slu`ben list na SFRJ" broj 50/88. 80/89. 29/90, 11/91 i "Slu`ben vesnik na Republik.) Makedonijag broj 12/93 i'8/95).

^lsn 420

Pod~akonskite propisi predvideni so ovoj yakon }e se donesat vm rok od edna godina od denot na vlegu-vaweto vo sila na ovoj )akon.

Do donesuvaweto na propisite od stavot 1 na ovoj ~len }e se primenuvaat POSTOJNITS propisi dokolku se vo soglasnost so ovoj zakon.

^len421

Odredbata na ~lenot 353 stav 1 na ovij zakon }e se primenuva posle {est meseci od denot na vleguva-wsto vo sila na podzakonskiot propis od ~lenot 356 na ovoj Jakon.

^len 422

Ovoj ~akon vleguva vo sila osmiot den od denot na ibjavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Make-donija".ÿ